IX K 163/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-09-22
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
zniewagaart. 216 kkgodność człowiekanormy obyczajowesąd okręgowyapelacjawarunkowe umorzeniekoszty postępowania

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając apelacje oskarżycieli prywatnych za bezzasadne i obciążając oskarżonych kosztami postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał apelacje pełnomocników oskarżycieli prywatnych od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku, który warunkowo umorzył postępowanie wobec S. N. za znieważenie D. K. oraz uniewinnił D. K. od zarzutu spowodowania obrażeń ciała i umorzył postępowanie wobec niego za znieważenie S. N. Sąd Okręgowy uznał obie apelacje za oczywiście bezzasadne, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył oskarżonych kosztami postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę z apelacji pełnomocników oskarżycieli prywatnych, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec S. N. za znieważenie D. K. w krótkich odstępach czasu, orzekając okres próby 2 lat i świadczenie pieniężne. Jednocześnie uniewinnił D. K. od zarzutu spowodowania obrażeń ciała u S. N. oraz umorzył postępowanie wobec niego za znieważenie S. N., uznając społeczną szkodliwość czynu za znikomą. Sąd Okręgowy uznał apelacje za całkowicie bezzasadne, odrzucając zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 216 § 1 k.k. Sąd podkreślił, że dobra chronione prawem na gruncie tego przepisu to godność człowieka, a pojęcie znieważania ma charakter oceny. Kryteria obiektywne, w tym powszechnie akceptowane normy obyczajowe, wskazują, że zwroty użyte przez oskarżyciela prywatnego („nienormalna”, „ona ma coś z głową”) naruszały godność S. N. Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Rejonowego co do znikomej społecznej szkodliwości czynu i utrzymał wyrok w mocy, obciążając oskarżonych kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zwroty te stanowią zniewagę, ponieważ naruszają godność człowieka i są powszechnie uznawane za obelżywe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zwroty użyte przez oskarżyciela prywatnego pod adresem S. N. są synonimami pojęć takich jak „wariatka” czy „idiotka”, które naruszają godność osobistą. Kryteria obiektywne i powszechnie akceptowane normy obyczajowe potwierdzają obraźliwy charakter tych słów, niezależnie od kontekstu sytuacji czy zachowania drugiej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strony

NazwaTypRola
S. N.osoba_fizycznaoskarżona
D. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Zniewaga to naruszenie godności człowieka poprzez zachowania powszechnie uznane za obelżywe, wyrażające pogardę dla drugiego człowieka. Ocena charakteru znieważającego powinna opierać się na kryteriach obiektywnych i normach obyczajowych.

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 66 § § 1 i § 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego umorzenia postępowania.

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym umorzeniu.

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Świadczenie pieniężne przy warunkowym umorzeniu.

k.p.k. art. 414 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa uniewinnienia.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie (brak znamion czynu).

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie (brak społecznej szkodliwości).

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zasądzenia kosztów procesu.

k.p.k. art. 628 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zasądzenia kosztów procesu.

k.p.k. art. 631

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zasądzenia kosztów procesu.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 7

Podstawa zasądzenia opłaty od skazanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Użyte przez oskarżyciela prywatnego zwroty („nienormalna”, „ona ma coś z głową”) naruszają godność S. N. i stanowią zniewagę w rozumieniu art. 216 § 1 k.k. Społeczna szkodliwość czynu przypisanego oskarżycielowi prywatnemu jest znikoma, co uzasadnia umorzenie postępowania. Apelacje pełnomocników oskarżycieli prywatnych są bezzasadne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja apelacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego o błędnej wykładni art. 216 § 1 k.k. i braku znamion znieważenia.

Godne uwagi sformułowania

Dobrem chronionym prawem na gruncie art. 216 kk jest godność człowieka rozumiana przede wszystkim jako wewnętrzny aspekt przynależnej mu czci. Pojęcie znieważania innego człowieka bez wątpienia ma bardzo ocenny charakter, tym niemniej w ogólnym pojęciu języka polskiego zwrot ten oznacza naruszać czyjąś godność. Będą to różne zachowania których wspólną cechą jest to, iż wyrażają pogardę dla godności drugiego człowieka. W realiach przedmiotowej sprawy użyte przez oskarżyciela prywatnego pod adresem S. N. zwroty „nienormalna” oraz „ona ma coś z głową” w istocie stanowiły synonimy takich pojęć jak „wariatka”, „idiotka”, które generalnie uchodzą za uwłaczające czyjeś godności.

Skład orzekający

Jacek Myśliwiec

przewodniczący-sprawozdawca

Olga Nocoń

sędzia

Lucyna Pradelska-Staniczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zniewagi w kontekście potocznych określeń, ocena społecznej szkodliwości czynu, zasady orzekania o kosztach postępowania odwoławczego."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny i użyte zwroty mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zniewagi w relacjach międzyludzkich i pokazuje, jak sąd interpretuje potoczne określenia w kontekście prawnym. Jest to przykład zastosowania przepisów o znieważeniu w praktyce.

Czy obraźliwe słowa w potocznej rozmowie to już przestępstwo? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V .2 Ka 360/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Myśliwiec (spr.) Sędziowie: SSO Olga Nocoń SSO Lucyna Pradelska-Staniczek Protokolant : Monika Maj w obecności --- po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. sprawy: S. N. córki H. i R. ur. (...) w R. oskarżonej o przestępstwo z art. 216 § 1 kk w zw. z art. 12 kk D. K. / K. / syna F. i K. ur. (...) w R. oskarżonego o przestępstwo z art. 216 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 157 § 2 kk na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocników oskarżycieli prywatnych od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt IX K 163/13 I.utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając obie apelacje za oczywiście bezzasadne; II.obciąża oskarżona S. N. na rzecz Skarbu państwa opłatą za II instancje w kwocie 60,00 (sześćdziesiąt) złotych i zasądza tytułem wydatków za postępowanie odwoławcze od oskarżonych S. N. i D. K. kwoty po 10,00 (dziesięć)złotych. Sygn. akt V.2 Ka 360/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 roku o sygn. IX K 163/13 na mocy art. 66 § 1 i § 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec S. N. o przestępstwo z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegające na tym, że w okresie od 2 marca 2012 r. do 13 kwietnia 2012 r. oraz w okresie od 3 września 2012 r. do dnia 15 września 2012 r. w podobny sposób w krótkich odstępach czasu w R. znieważyła D. K. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe – na okres próby 2 lat. Na zasadzie art. 67 § 3 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonej S. N. świadczenie pieniężne w kwocie 200,00 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. z zw. z art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. Sąd uniewinnił oskarżonego D. K. od popełnienia czynu polegającego na tym, że w dniu 15 września 2012 r. w R. poprzez kopnięcie S. N. w pośladek spowodował u niej obrażenia ciała w postaci stłuczenia okolicy guzicznej, co naruszyło czynności narządów jej ciała na okres poniżej dni siedmiu tj. czynu z art. 157 § 2 k.k. Na zasadzie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k Sąd umorzył postępowanie karne wobec D. K. o czyn polegający na tym, że w okresie od 2 marca 2012 r. do 13 kwietnia 2012 r. oraz w okresie od 3 września 2012 r. do dnia 15 września 2012 r. w podobny sposób w krótkich odstępach czasu w R. znieważał S. N. słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe tj. o czyn wyczerpujący ustawowe znamiona przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Na mocy art. 629 k.p.k. w zw. z art. 628 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 631 k.p.k Sąd zasądził od S. N. na rzecz D. K. kwotę 774,00 złotych tytułem częściowego zwrotu poniesionych przez niego kosztów procesu. Na podstawie art. 7 ustawy z dnia 23.06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych Sąd zasądził od oskarżonej S. N. na rzecz Skarbu Państwa opłatę w wysokości 60,00 złotych. Od powyższego orzeczenia apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego D. K. i zaskarżył powyższy wyrok w części tj. co do punktu 4 i 5. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 216 § 1 k.k. sprowadzającą się do uznania, iż słowa wypowiadane przez D. K. w danym kontekście sytuacyjnym stanowiły wyraz pogardy dla S. N. , a tym samym zniewagę w rozumieniu powołanego przepisu, co skutkowało uznaniem, iż doszło do popełnienia czynu. W oparciu o powyższe zarzuty wnosił o zmianę punktu 4 zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie D. K. od czynu opisanego w tymże punkcie. Nadto wnosił o zmianę punktu 5 wyroku i zasądzenie od S. N. na rzecz D. K. całości kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, a zarazem oskarżonego wzajemnie D. K. na uwzględnienie nie zasługiwała. Za całkowicie nie trafny uznać należy zarzut obrazy prawa materialnego, a to art. 216 § 1 kk . Z treści apelacji wynika, iż w ocenie skarżącego wypowiadane przez oskarżyciela prywatnego słowa nie wyczerpywały znamienia znieważenia w rozumieniu art. 216 § 1 kk . Tezę tę należy uznać za nietrafną. Dobrem chronionym prawem na gruncie art. 216 kk jest godność człowieka rozumiana przede wszystkim jako wewnętrzny aspekt przynależnej mu czci. Pojęcie znieważania innego człowieka bez wątpienia ma bardzo ocenny charakter, tym niemniej w ogólnym pojęciu języka polskiego zwrot ten oznacza naruszać czyjąś godność. Będą to różne zachowania których wspólną cechą jest to, iż wyrażają pogardę dla godności drugiego człowieka. Analizując czy dany zwrot ma charakter znieważający odwołać się należy do kryteriów obiektywnych. W tym aspekcie należy brać pod uwagę przede wszystkim generalnie akceptowane normy obyczajowe innymi słowy zniewagę mogą stanowić jedynie takie zachowania, które są powszechnie uznane za obelżywe. W realiach przedmiotowej sprawy użyte przez oskarżyciela prywatnego pod adresem S. N. zwroty „nienormalna” oraz „ona ma coś z głową” w istocie stanowiły synonimy takich pojęć jak „wariatka”, „idiotka”, które generalnie uchodzą za uwłaczające czyjeś godności. Nie ulega zatem wątpliwości, że użycie tych zwrotów przez oskarżyciela prywatnego miało na celu godzenie w cześć S. N. . Fakt, iż słów tych używał oskarżyciel prywatny w odpowiedzi na natarczywe, a niekiedy wręcz nachalne zachowania S. N. w tym wypadku nie miały żadnego znaczenia dla bytu przypisanego mu przestępstwa. Równocześnie Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości przypisanego mu przestępstwa uznając, iż jest ona znikoma. Do powyższej konkluzji Sąd Rejonowy doszedł w wyniku prawidłowej oceny sposobu i okoliczności popełnienia tego czynu oraz motywacji i pobudki, którymi oskarżyciel prywatny kierował się. Sąd Odwoławczy w pełni podziela tę ocenę Sądu meriti i w konsekwencji umorzenie w tym zakresie postępowania. Z tych powodów Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok jako słuszny utrzymał w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI