IX GZ 51/06

Trybunał Konstytucyjny2006-09-13
SAOSinneprawo konstytucyjneNiskakonstytucyjny
prawo do sądubezstronność sądusędzia-komisarzprawo upadłościoweTrybunał Konstytucyjnyskarżącywynagrodzenie syndyka

Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej dotyczącej rzekomego naruszenia prawa do bezstronnego sądu w związku z orzekaniem sędziego-komisarza w sprawie własnego wynagrodzenia syndyka, gdyż sąd okręgowy ostatecznie wyłączył sędziego od orzekania.

Skarżący konstytucyjnie zarzucił niezgodność art. 67 § 4 Prawa upadłościowego z art. 45 ust. 1 Konstytucji, wskazując na brak regulacji wyłączającej sędziego-komisarza z orzekania w sprawie własnego wynagrodzenia syndyka. Skarga wynikała z faktu, że Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego-komisarza, jednak Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie i wyłączył sędziego od orzekania w sprawie wynagrodzenia skarżącego. Trybunał Konstytucyjny uznał skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ ostateczne rozstrzygnięcie sądu okręgowego zagwarantowało skarżącemu rozpatrzenie sprawy przez bezstronny sąd.

Skarga konstytucyjna została złożona przez Władysława Gajewskiego, który był syndykiem w postępowaniu upadłościowym. Zarzucił on niezgodność art. 67 § 4 rozporządzenia Prezydenta RP z 1934 r. – Prawo upadłościowe z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, argumentując, że przepis ten narusza prawo do bezstronnego sądu poprzez brak regulacji przewidującej wyłączenie sędziego-komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka, zwłaszcza gdy sędzia ten złożył przedstawienie dotyczące wysokości wynagrodzenia. Stan faktyczny sprawy obejmował postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu z 5 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 15/95), którym oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego-komisarza Magdaleny Śmiałko od orzekania w sprawie jego wynagrodzenia. Skarżący wniósł zażalenie, które zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z 24 marca 2006 r. (sygn. akt IX Gz 51/06). Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, wyłączając sędziego-komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia skarżącego. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, prawo do skargi konstytucyjnej przysługuje w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego orzeczono ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. W niniejszej sprawie, mimo że skarżący upatrywał naruszenia prawa do bezstronnego sądu w braku regulacji ustawowej, to ostateczne orzeczenie Sądu Okręgowego wyłączyło sędziego-komisarza od orzekania. W związku z tym, Trybunał uznał, że do naruszenia prawa do bezstronnego sądu w rozumieniu skargi nie doszło, a orzeczenie Sądu Okręgowego gwarantuje skarżącemu rozpatrzenie sprawy przez bezstronny sąd. Dlatego Trybunał Konstytucyjny postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga konstytucyjna została uznana za oczywiście bezzasadną, ponieważ ostateczne orzeczenie sądu okręgowego wyłączyło sędziego-komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia skarżącego, tym samym gwarantując rozpatrzenie sprawy przez bezstronny sąd.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nawet jeśli przepis prawa upadłościowego nie zawierał expressis verbis regulacji wyłączającej sędziego-komisarza, to fakt, iż sąd okręgowy uwzględnił zażalenie i wyłączył sędziego od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka, skutecznie zapewnił skarżącemu prawo do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny sąd. W związku z tym, nie doszło do naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Strona wygrywająca

Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Władysław Gajewskiosoba_fizycznaskarżący
sędzia Magdalena Śmiałkoosoba_fizycznasędzia-komisarz

Przepisy (5)

Główne

Prawo upadłościowe art. 67 § § 4

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe

Skarżący zarzucił brak regulacji przewidującej wyłączenie sędziego-komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny sąd.

Pomocnicze

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa zasady wnoszenia skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

u.TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Nakłada na skarżącego wymóg wskazania naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewidujący wyłączenie sędziego na wniosek strony, na podstawie którego Sąd Okręgowy orzekł.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczne wyłączenie sędziego-komisarza przez Sąd Okręgowy zapewniło skarżącemu rozpatrzenie sprawy przez bezstronny sąd, co czyni skargę konstytucyjną oczywiście bezzasadną.

Odrzucone argumenty

Art. 67 § 4 Prawa upadłościowego narusza prawo do bezstronnego sądu poprzez brak regulacji wyłączającej sędziego-komisarza z orzekania w sprawie własnego wynagrodzenia syndyka.

Godne uwagi sformułowania

brak regulacji przewidującej wyłączenie sędziego – komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka jawi się w świetle przedstawionych Trybunałowi Konstytucyjnemu okoliczności faktycznych sprawy jako oczywiście bezzasadny orzeczenie Sądu Okręgowego gwarantuje skarżącemu rozstrzygnięcie sprawy o wynagrodzenie przez bezstronny sąd

Skład orzekający

Bohdan Zdziennicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet w przypadku braku expressis verbis przepisów wyłączających sędziego, ostateczne orzeczenie sądu niższej instancji zapewniające bezstronność może być podstawą do odrzucenia skargi konstytucyjnej jako oczywiście bezzasadnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu upadłościowym i skargi konstytucyjnej. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa upadłościowego ani prawa do sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy specyficznej kwestii wyłączenia sędziego w kontekście skargi konstytucyjnej. Brak w niej elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
58/1/B/2007 POSTANOWIENIE z dnia 13 września 2006 r. Sygn. akt Ts 148/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bohdan Zdziennicki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Władysława Gajewskiego o zbadanie zgodności: art. 67 § 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE: W skardze konstytucyjnej złożonej do Trybunału Konstytucyjnego 16 czerwca 2006 r., skarżący zarzuca art. 67 § 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.) niezgodność z art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez brak regulacji przewidującej wyłączenie z mocy prawa sędziego – komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka. Skarga konstytucyjna została sformułowana w oparciu o następujący stan faktyczny. Skarżący był syndykiem w postępowaniu upadłościowym Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Mięsnego w Zamościu. W dniu 5 stycznia 2006 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w Zamościu (sygn. akt. U 15/95) został oddalony wniosek skarżącego o wyłączenie od orzekania w sprawie jego wynagrodzenia jako syndyka masy upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Mięsnego w Zamościu sędziego Magdaleny Śmiałko, pełniącej funkcję sędziego – komisarza w tym postępowaniu. Od postanowienia Sądu Rejonowego skarżący wniósł zażalenie. Sąd Okręgowy w Lublinie postanowieniem z 24 marca 2006 r. (sygn. akt IX Gz 51/06) zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu w ten sposób, że wyłączył sędziego – komisarza Magdalenę Śmiałko od orzekania w sprawie wynagrodzenia skarżącego, jako syndyka masy upadłości. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, nałożony został na skarżącego wymóg wskazania, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone przez zakwestionowane unormowanie. Skarżący powołuje się w przedstawionej Trybunałowi Konstytucyjnemu skardze konstytucyjnej na naruszenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny sąd. Wynika to, jego zdaniem, z tzw. pominięcia ustawodawczego polegającego na braku regulacji przewidującej wyłączenie sędziego – komisarza od orzekania w sprawie wynagrodzenia syndyka na podstawie własnego przedstawienia. Skarżący podnosi tym samym, iż przepis przewidujący expressis verbis wyłączenie sędziego – komisarza od orzekania jedynie wówczas, gdy sąd rozstrzyga zażalenie na postanowienie sędziego – komisarza narusza jego prawo do bezstronnego sądu w ten sposób, że sędzia – komisarz, który złożył przedstawienie dotyczące wysokości wynagrodzenia syndyka, obejmujące m.in. ocenę jego pracy, mógł orzekać co do zasadności tej oceny i proponowanej przez siebie wysokości wynagrodzenia skarżącego. Tak sformułowany zarzut naruszenia prawa do bezstronnego sądu jawi się w świetle przedstawionych Trybunałowi Konstytucyjnemu okoliczności faktycznych sprawy jako oczywiście bezzasadny. Skoro skarżący upatruje naruszenia prawa do bezstronnego sądu w okoliczności, że sędzia – komisarz zasiada w składzie orzekającym o wysokości wynagrodzenia syndyka na podstawie przedstawienia tegoż sędziego – komisarza, to w sprawie będącej podstawą niniejszej skargi do takiego naruszenia jednoznacznie nie doszło. Wprawdzie orzekający w pierwszej instancji Sąd Rejonowy w Zamościu oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego – komisarza od orzekania w sprawie, to jednak zażalenie skarżącego zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Lublinie. Tym samym sędzia – komisarz została ostatecznie wyłączona od orzekania w sprawie wynagrodzenia skarżącego jako syndyka masy upadłości. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, że Sąd Okręgowy oparł swoje orzeczenie na art. 49 Kodeksu postępowania cywilnego, przewidującym wyłączenie sędziego na wniosek strony, a nie na kwestionowanym w skardze konstytucyjnej art. 67 § 4 prawa upadłościowego. W konsekwencji bowiem, orzeczenie Sądu Okręgowego gwarantuje skarżącemu rozstrzygnięcie sprawy o wynagrodzenie przez bezstronny sąd w rozumieniu przedstawionym w skardze konstytucyjnej, tj. bez udziału sędziego – komisarza. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI