IX GCO 29/13

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-04-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
zabezpieczeniepowództwobezpodstawne wzbogacenieupadłośćukładcesja wierzytelnościinteres prawnykoszty postępowania

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie zabezpieczenia powództwa, uznając, że roszczenie o bezpodstawne wzbogacenie nie zostało uprawdopodobnione z uwagi na ważną umowę cesji wierzytelności.

Wnioskodawca domagał się zabezpieczenia powództwa o bezpodstawne wzbogacenie, twierdząc, że pozwany otrzymał wynagrodzenie z umowy, które zostało przelane na bank w celu zabezpieczenia kredytu. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak interesu prawnego. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że roszczenie nie zostało uprawdopodobnione, ponieważ zapłata na rzecz banku nastąpiła na podstawie ważnej umowy cesji, a nie bez podstawy prawnej.

Sprawa dotyczyła wniosku o zabezpieczenie powództwa o bezpodstawne wzbogacenie. Wnioskodawca twierdził, że pozwany został bezpodstawnie wzbogacony, ponieważ wynagrodzenie z umowy z dnia 13 września 2010 r. zostało przelane na rzecz Banku (...) S.A. w celu zabezpieczenia umowy kredytowej obowiązanego. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił istnienia interesu prawnego do zabezpieczenia, wskazując na charakter postępowania upadłościowego z opcją układu. Sąd Apelacyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za niezasadne, ale z innych przyczyn. Sąd Apelacyjny stwierdził, że roszczenie o bezpodstawne wzbogacenie nie zostało uprawdopodobnione, ponieważ zapłata na rzecz banku nastąpiła na podstawie ważnej i skutecznie zawartej umowy cesji wierzytelności, której stroną był również wnioskodawca. W związku z tym, zapłata nie nastąpiła bez podstawy prawnej. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo ogłoszenie upadłości układowej nie przesądza o braku możliwości zaspokojenia wierzycieli i nie musi oznaczać braku zamiaru dłużnika zabezpieczenia środków na zaspokojenie wierzytelności.

Uzasadnienie

Postępowanie upadłościowe z opcją układu ma na celu zapewnienie wierzycielom zaspokojenia, a funkcjonowanie przedsiębiorstwa dłużnika i spłata wierzytelności z bieżącej działalności świadczą o możliwościach zaspokojenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

przeciwnik

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o. w Z.spółkawnioskodawca
(...) S.A. w upadłości układowej w W.spółkaprzeciwnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga uprawdopodobnienia istnienia roszczenia i interesu prawnego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Definiuje bezpodstawne wzbogacenie jako uzyskanie korzyści majątkowej bez podstawy prawnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapłata na rzecz banku nastąpiła na podstawie ważnej umowy cesji wierzytelności. Wnioskodawca nie wykazał, że zapłata nastąpiła bez podstawy prawnej.

Odrzucone argumenty

Istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia z uwagi na ogłoszenie upadłości układowej. Błędna ocena faktów przez Sąd Okręgowy dotycząca uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

nie można bowiem przyjąć, aby w świetle okoliczności faktycznych sprawy roszczenie sprecyzowane przez uprawnionego we wniosku o zabezpieczenie było uprawdopodobnione zapłata na rzecz ww. podmiotu zostało dokonane na podstawie ważnej i skutecznie zawartej umowy, której stronom był skarżący, a nie bez podstawy prawnej.

Skład orzekający

Ewa Staniszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Stachowiak

sędzia

Jacek Nowicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zabezpieczenia powództwa, w szczególności interesu prawnego, w kontekście upadłości dłużnika oraz ocena roszczenia o bezpodstawne wzbogacenie w sytuacji istnienia ważnej umowy cesji wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z umową cesji i upadłością układową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z zabezpieczeniem powództwa i bezpodstawnym wzbogaceniem, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy upadłość dłużnika nie gwarantuje zabezpieczenia wierzyciela? Analiza orzeczenia w sprawie bezpodstawnego wzbogacenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I A Cz 495/13 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSA Ewa Staniszewska (spr.) Sędziowie: SA Roman Stachowiak SA Jacek Nowicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. w Z. przeciwko: (...) S.A. w upadłości układowej w W. w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie powództwa na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt IX GCo 29/13 postanawia: oddalić zażalenie. SSA R. Stachowiak SSA E. Staniszewska SSA J. Nowicki UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa i obciążył wnioskodawcę kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca przedłożonymi dokumentami należycie wykazał istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu, tj. wierzytelność wobec obowiązanego, który został bezpodstawnie wzbogacony. Suma zabezpieczenia odpowiada bowiem pozostałego do zapłaty wnioskodawcy wynagrodzenia z umowy z 13 września 2010 r., które zostało uiszczone na podstawie umowy cesji Bankowi (...) S.A. na zabezpieczenie umowy kredytowej obowiązanego. W ocenie Sądu Okręgowego nie uprawdopodobnił jednak istnienia interesu prawnego do udzielenia zabezpieczenia. Trudno bowiem z samego faktu ogłoszenia upadłości wywodzić, iż pozwany nie posiada możliwości zaspokojenia wierzycieli. Przeczy temu charakter postępowania upadłościowego, które ma zapewnić wierzycielom zaspokojenie w jak największym zakresie. Postępowania upadłościowego z opcją układu nie prowadzi się, gdy z uwagi na dotychczasowe zachowanie się dłużnika nie ma pewności, że układ będzie wykonany. Przedsiębiorstwo dłużnika w takiej sytuacji dalej funkcjonuje, a wierzytelności spłacane są z jego bieżącej działalności. Nie ma również znaczenia, że dłużnik nie uznaje roszczeń stawianych przez pozwanego. Przyczyną braku spłaty zobowiązań może być okoliczność, że pozwana kwestionuje zasadność roszczeń wnioskodawcy co do zasady lub co do wysokości. Nie można więc z góry zakładać, że dłużnik nie ma zamiaru w żaden sposób zabezpieczyć środków na zaspokojenie wierzytelności. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku i zasądzenie od przeciwnika zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. przez błędną ocenę faktów podnoszonych przez wnioskodawcę na okoliczność wykazania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, w szczególności odnośnie do faktu ogłoszenia upadłości (...) S.A. oraz faktu zaprzeczenia przez dłużnika istnieniu zobowiązania względem uprawnionego i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu mu zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w zaskarżonym orzeczeniu. Wbrew poglądowi Sądu Okręgowego nie można bowiem przyjąć, aby w świetle okoliczności faktycznych sprawy roszczenie sprecyzowane przez uprawnionego we wniosku o zabezpieczenie było uprawdopodobnione ( art. 730 1 § 1 k.p.c. ). Wnioskodawca wskazuje bowiem, że obowiązany został bezpodstawnie wzbogacony o sporną kwotę w wyniku spłaty zobowiązania (...) S.A. wobec (...) Banku S.A. w W. środkami z wynagrodzenia przysługującego mu z tytułu umowy z dnia 13 września 2010 r. Zgodnie zaś z art. 405 k.c. bezpodstawnie wzbogaconym jest ten, kto otrzymał korzyść majątkową bez podstawy prawnej. Tymczasem z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że w dniu 11 marca 2011 r. udzielił Liderowi Konsorcjum, w skład którego wchodził, pełnomocnictwa do dokonania cesji całości przyszłych wierzytelności wynikających z ww. umowy (k.52) i zgodnie z aneksem nr (...) do umowy cesji z dnia 25 listopada 2010 r. w dniu 25 marca 2011 r. zawarł umowę przelewu wierzytelności na kwotę 47.793.000 zł w celu zabezpieczenia zobowiązań kredytowych (...) S.A. w P. , (...) S.A. w (...) S.A. w P. (k.44-46) wobec Banku. Na obecnym etapie postępowania wnioskodawca nie kwestionuje zaś samej umowy cesji. Przyjąć zatem należy, że dokonanie zapłaty na rzecz ww. podmiotu zostało dokonane na podstawie ważnej i skutecznie zawartej umowy, której stronom był skarżący, a nie bez podstawy prawnej. Ponadto uprawniony sam wskazuje również, że pomiędzy członkami konsorcjum nigdy nie zostały dokonane jakiekolwiek ustalenia dotyczące wzajemnych rozliczeń wynikających z ww. umowy przelewu, w szczególności na wypadek zaspokojenia się przez bank ze scedowanej wierzytelności. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie. SSA R. Stachowiak SSA E. Staniszewska SSA J. Nowicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI