IX GC 611/12

Sąd Apelacyjny w PoznaniuPoznań2013-03-15
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaapelacyjny
wyłączenie sędziegobezstronnośćzażaleniesąd apelacyjnysąd okręgowypostępowanie dowodoweprawa człowiekaart. 49 k.p.c.

Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.

Pozwana wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odmowie wyłączenia sędziego, zarzucając mu brak obiektywizmu i kwestionując jego relacje z pełnomocnikiem powoda. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego, a subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania nie jest podstawą do żądania wyłączenia.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziego I. D. od prowadzenia sprawy z powództwa E. W. przeciwko A. N. o zapłatę. Pozwana zarzucała sędziemu brak bezstronności, wskazując na potencjalne relacje z pełnomocnikiem powoda, byłym sędzią J. B., oraz kwestionując zasadność oddalanych wniosków dowodowych i brak nagrywania rozpraw. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 k.p.c.), a także brak jest okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c. Sąd odwołał się do kryteriów oceny bezstronności wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka, wskazując, że punkt widzenia strony ma znaczenie, ale nie jest decydujący – kluczowa jest obiektywna uzasadniona wątpliwość. Stwierdzono, że nawet koleżeńskie relacje między sędziami nie stanowią podstawy do wyłączenia, a subiektywne przekonanie o wadliwości procesu należy zwalczać środkami odwoławczymi. Ponadto, wskazano na brak złożenia przez pełnomocnika pozwanej zastrzeżeń w trybie art. 162 k.p.c. oraz wyjaśniono kwestię braku nagrywania rozpraw ze względów technicznych. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją podstawy do wyłączenia sędziego. Nie zachodzą przesłanki z art. 48 k.p.c., a okoliczności podnoszone przez stronę nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 49 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania lub potencjalne koleżeńskie relacje sędziego z pełnomocnikiem strony nie są wystarczające do wyłączenia sędziego. Kluczowe jest istnienie obiektywnie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód (E. W.)

Strony

NazwaTypRola
E. W.osoba_fizycznapowód
A. N.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak obiektywnie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania nie jest podstawą do wyłączenia sędziego. Koleżeńskie relacje między sędziami nie wyłączają bezstronności. Brak złożenia zastrzeżeń w trybie art. 162 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Istnienie potencjalnych relacji między sędzią a pełnomocnikiem powoda. Kwestionowanie zasadności oddalanych wniosków dowodowych. Brak nagrywania rozpraw.

Godne uwagi sformułowania

obiektywnie uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego punkt widzenia osób twierdzących, iż organ nie jest bezstronny, ma znaczenie, ale nie jest decydujący domniemywa się osobistą bezstronność sędziego dopóki nie ma przeciwdowodu subiektywne przeświadczenie strony, co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego

Skład orzekający

Elżbieta Fijałkowska

przewodniczący

Jan Futro

sędzia-sprawozdawca

Małgorzata Gulczyńska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podstaw wyłączenia sędziego w polskim postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście art. 49 k.p.c. i standardów europejskich (art. 6 EKPC)."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej, ale stanowi ugruntowane stanowisko w kwestii oceny bezstronności sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące wyłączenia sędziego i bezstronności, co jest kluczowe dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo nietypowy.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice wątpliwości co do bezstronności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I A Cz 433/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSA Elżbieta Fijałkowska Sędziowie: SA Jan Futro (spr.), SA Małgorzata Gulczyńska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa E. W. przeciwko A. N. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt IX Gc 611/12 oddala zażalenie. Małgorzata Gulczyńska Elżbieta Fijałkowska Jan Futro UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Poznaniu I. D. od prowadzenia niniejszej sprawy. Wskazał, że nie zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego z ustawy a także, że sędziego nie łączy z żadną ze stron ani też – na co wskazywała pozwana - z pełnomocnikiem powoda stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywoływać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Kwestionowana natomiast przez pozwaną zasadność podejmowanych przez sędziego postanowień czy zarządzeń nie może stanowić podstaw do wyłączenia sędziego. Na postanowienie to zażalenie wniosła pozwana domagając się jego „uchylenia” W uzasadnieniu wskazała, nie została należycie wyjaśniona kwestia rodzaju kontaktów , które łączyły sędzię I. D. z pełnomocnikiem powoda J. B. , w okresie kiedy był on sędzią Sądu Rejonowego w Pile. Stwierdziła, że chciałaby, aby te kwestie zostały dokładnie wyjaśniona przez sąd drugiej instancji. Chce mieć gwarancje, że sprawa która jest prowadzona przez Sąd Okręgowy w Poznaniu będzie obiektywnie osądzona. Nie ma zaufania do sędzi I. D. , gdyż oddaliła wnioski dowodowe bez których nie można obiektywnie rozstrzygnąć toczącej się z jej udziałem sprawy. Zakwestionowała też fakt, że rozprawy w jej sprawie nie były nagrywane. Rozpoznając zażalenie Sąd Apelacyjny zważył, co następuje . Zażalenie okazało się niezasadne. Nie budzi wątpliwości, że nie zachodzi żadna z przewidzianych art. 48 k.p.c. przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Natomiast, gdy chodzi o wyłączenie sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, art. 49 k.p.c. stanowi, że może to nastąpić wtedy, gdy „istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.” Istnieją dwa kryteria oceny bezstronności sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w R. dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr (...) oraz uzupełniona Protokołem nr (...) (Dz. U. z 1993 r. nr 61 poz.284): pierwsze polega na ustaleniu osobistych przekonań sędziego w danej sprawie, a drugie na upewnieniu się, czy osoba sędziego daje gwarancje pozwalające wykluczyć jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości w tym zakresie. Wynika z tego, że przy ocenie, czy w danej sprawie można mówić o uzasadnionych podstawach do obaw o brak bezstronności organu, punkt widzenia osób twierdzących, iż organ nie jest bezstronny, ma znaczenie, ale nie jest decydujący. Decydujące jest natomiast, czy obawę można uznać za obiektywnie uzasadnioną. Podkreślić też należy, że jeśli chodzi o kryterium subiektywne, domniemywa się osobistą bezstronność sędziego dopóki nie ma przeciwdowodu. Pozwana, okoliczności pozwalającej jej wątpić w bezstronność sędziego upatruje w fakcie, że pełnomocnikiem jej przeciwnika procesowego jest były sędzia i prezes Sądu Rejonowego w Pile, radca prawny J. B. . Jednakże, jak wynika z jej wniosku z dnia 30 listopada 2012 r. nie są jej znane relacje między tym pełnomocnikiem a sędzią, której wyłączenia się domaga. Należy zauważyć, że nawet utrzymywanie koleżeńskich relacji miedzy sędziami w okresie gdy pełnią służbę, czy też po jej ustaniu, samo przez się nie może być uznane za okoliczność, mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego. Także subiektywne przeświadczenie strony, co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd przy pomocy środków odwoławczych. Nie może natomiast, poprzez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę. Podkreślić też należy, że pełnomocnik pozwanej będący radcą prawnym nie składał przewidzianych art. 162 k.p.c. zastrzeżeń tak w przypadku oddalenia przez Sąd wniosków dowodowych jak i w przypadku uchylanie przez Sąd zadawanych pytań. Wyjaśniając wątpliwości powódki, co do braku nagrywania rozpraw wskazać trzeba, że względy techniczne pozwalają obecnie na sporządzanie protokołu elektronicznego jedynie tylko na niektórych salach rozpraw, przeważnie w sprawach odwoławczych. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu. Małgorzata Gulczyńska Elżbieta Fijałkowska Jan Futro

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI