IX GC 4474/14

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniawojskowy
ubezpieczeniaodszkodowanielegitymacja biernareprezentacjak.c.prawo cywilneszkoda

Sąd oddalił powództwo o odszkodowanie, uznając, że pozwany nie posiada legitymacji biernej, ponieważ stroną stosunku prawnego jest zagraniczny ubezpieczyciel, a nie jego polski reprezentant.

Powód dochodził odszkodowania od pozwanego, który był reprezentantem zagranicznego ubezpieczyciela sprawcy szkody. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając brak legitymacji biernej pozwanego. Zgodnie z art. 828 § 1 k.c., roszczenie przechodzi na ubezpieczyciela po zapłacie odszkodowania. Jednakże, zgodnie z art. 95 § 2 k.c. i przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, stroną stosunku prawnego jest mocodawca (zagraniczny ubezpieczyciel), a nie jego reprezentant.

Powód (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 5 759 zł tytułem odszkodowania, wskazując, że odpowiedzialność ponosił kierowca ubezpieczony u pozwanego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując swoją legitymację bierną. Sąd uznał powództwo za niezasadne, ponieważ pozwany nie posiadał legitymacji biernej. Sąd odwołał się do art. 828 § 1 k.c., zgodnie z którym po zapłacie odszkodowania przez ubezpieczyciela, roszczenie przechodzi na niego. Podstawą odpowiedzialności pozwanego mógłby być art. 822 § 1 k.c. oraz przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Kluczowe było ustalenie, czy pozwany był ubezpieczycielem sprawcy szkody. Szkoda powstała w związku ze zdarzeniem z dnia 16 grudnia 2012 r., a pojazd sprawcy był ubezpieczony w zagranicznym towarzystwie ubezpieczeniowym, a pozwany był jedynie jego reprezentantem. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, reprezentant wykonuje obowiązki na podstawie pełnomocnictwa i zajmuje się likwidacją szkód. Jednakże, zgodnie z art. 95 § 2 k.c., czynność prawna dokonana przez przedstawiciela pociąga skutki dla reprezentowanego. Stroną stosunków prawnych pozostaje mocodawca, czyli zagraniczny zakład ubezpieczeń. W związku z tym pozwany nie miał legitymacji biernej, a powództwo zostało skierowane przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Sąd nie zastosował art. 194 § 1 k.p.c. o wezwaniu do udziału w sprawie z uwagi na brak wniosku stron. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zasądzając je od powoda na rzecz pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, reprezentant zagranicznego ubezpieczyciela nie posiada legitymacji biernej w sprawie o odszkodowanie, ponieważ stroną stosunku prawnego jest mocodawca (zagraniczny ubezpieczyciel).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 95 § 2 k.c. oraz przepisach ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że czynność prawna dokonana przez przedstawiciela pociąga skutki dla reprezentowanego, a stroną stosunku prawnego jest mocodawca, a nie jego przedstawiciel.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie

Strona wygrywająca

Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
Powód (...) Spółka Akcyjna w W.spółkapowód
(...) Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 828 § 1

Kodeks cywilny

Po zapłacie odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę, przechodzi z mocy prawa na zakład ubezpieczeń do wysokości zapłaconego odszkodowania.

Pomocnicze

k.c. art. 95 § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

k.p.c. art. 194 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania.

u.u.o. art. 80 § 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Reprezentant do spraw roszczeń wykonuje swoje obowiązki na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zakład ubezpieczeń.

u.u.o. art. 81

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zadaniem reprezentanta do spraw roszczeń jest likwidacja szkód będących następstwem zdarzeń, o których mowa w art. 78 ust. 1, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, którego posiadacz miał zawartą umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z reprezentowanym zakładem ubezpieczeń.

u.u.o. art. 34 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa zakres odpowiedzialności Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

u.u.o. art. 822 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Podstawa odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie posiada legitymacji biernej, ponieważ jest jedynie reprezentantem zagranicznego ubezpieczyciela, a nie stroną stosunku prawnego.

Odrzucone argumenty

Powód dochodził odszkodowania od pozwanego jako ubezpieczyciela sprawcy szkody.

Godne uwagi sformułowania

pozwany nie posiada legitymacji biernej Stroną stosunków prawnych będzie i tak mocodawca – w niniejszej sprawie zagraniczny zakład ubezpieczeń. Powództwo skierowane zostało zatem przeciwko niewłaściwemu podmiotowi.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej reprezentanta zagranicznego ubezpieczyciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji reprezentanta zagranicznego ubezpieczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami i prawem cywilnym ze względu na precyzyjne rozróżnienie między ubezpieczycielem a jego reprezentantem w kontekście legitymacji procesowej.

Czy polski reprezentant zagranicznego ubezpieczyciela może być pozwany? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5759 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: IX GC 4474/14 UZASADNIENIE Powód (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o zasądzenie od (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 5 759 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 828 k.c. Podniósł, iż odpowiedzialność ponosił kierowca ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, kwestionując legitymację bierną. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu, albowiem pozwany nie posiada legitymacji czynnej. Zgodnie z 828 § 1 k.c. jeżeli nie umówiono się inaczej, z dniem zapłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń, roszczenie ubezpieczającego przeciwko osobie trzeciej odpowiedzialnej za szkodę, przechodzi z mocy prawa na zakład ubezpieczeń do wysokości zapłaconego odszkodowania. Zasady odpowiedzialności w przypadku przejścia roszczeń na postawie art. 828 § 1 k.c. są takie same jak bezpośrednio między poszkodowanym, a sprawcą szkody. Podstawą odpowiedzialności pozwanego byłby tu przepis art. 822 § 1 k.c. oraz art. 13 ust. 2 i art. 34 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). W pierwszej kolejności należało jednak ustalić, czy pozwany był ubezpieczycielem sprawcy szkody. Powód dochodził roszczenia w związku ze zdarzeniem z dnia 16 grudnia 2012 r., w którym to kierujący pojazdem marki (...) o nr rej. (...) uderzył w pojazd S. o nr rej. (...) i szkoda w tym drugim pojeździe została naprawiona przez powoda na podstawie umowy ubezpieczenia auto casco (niesporne). Niesporne też jest, że pojazd (...) objęty był ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej we francuskim towarzystwie (...) , zaś pozwany był tylko jego reprezentantem. Zgodnie z art. 80 ust. 2 Ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych reprezentant do spraw roszczeń wykonuje swoje obowiązki na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zakład ubezpieczeń. Zgodnie z art. 81 powołanej ustawy zadaniem reprezentanta do spraw roszczeń jest likwidacja szkód będących następstwem zdarzeń, o których mowa w art. 78 ust. 1, jeżeli szkoda powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, którego posiadacz miał zawartą umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z reprezentowanym zakładem ubezpieczeń. Regulacje te stanowiąc szczególny przypadek przedstawicielstwa nie przełamują generalnej zasady, jaką da się wywieść z art. 95 § 2 k.c. , zgodnie z którym to przepisem czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Nie oznacza to zatem, iż uprawnienia i obowiązki przechodzą na reprezentanta wskutek jego ustanowienia, niezależnie od zakresu umocowania. Stroną stosunków prawnych będzie i tak mocodawca – w niniejszej sprawie zagraniczny zakład ubezpieczeń. Dlatego pozwany nie posiada legitymacji biernej, ma ją zagraniczny zakład (...) we Francji. Powództwo skierowane zostało zatem przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Zgodnie z art. 194 § 1 k.p.c. jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Wobec braku wniosku jednej ze stron, brak było podstaw do zastosowania wskazanego przepisu. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Pozwany wygrał w całości sprawę i na należne mu od pozwanego koszty złożyły się koszty zastępstwa procesowego według stawki minimalnej. ZARZĄDZENIE (...) .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI