IX GC 247/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Jawna w G. pozwała (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G., domagając się na podstawie art. 49 §2 Kodeksu cywilnego nakazania pozwanemu nabycia własności przełożonego odcinka sieci ciepłowniczej za kwotę 500 610,00 zł. Powód argumentował, że poniósł koszty przełożenia sieci na podstawie umowy z pozwanym i w związku z tym uzyskał prawo własności nowego odcinka. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że powód nie posiadał legitymacji czynnej, gdyż poniesienie kosztów budowy nie jest równoznaczne z nabyciem własności, a ponadto umowa nie przewidywała przeniesienia własności. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę o przełożenie sieci, na mocy której powód poniósł koszty, jednakże §1 ust. 4 umowy stanowił, że nowa sieć zbudowana na nieruchomości powoda pozostaje własnością pozwanego. Sąd podkreślił, że art. 49 §2 Kodeksu cywilnego wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: poniesienia kosztów budowy oraz posiadania przymiotu właściciela. W tej sprawie powód, mimo poniesienia kosztów, nie wykazał, że jest właścicielem urządzenia, a umowa wprost stanowiła, że własność pozostaje przy pozwanym. Sąd uznał, że powód nie był uprawniony do wystąpienia z roszczeniem o przeniesienie własności. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na mocy art. 98 kpc, obciążając powoda jako stronę przegrywającą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 49 §2 Kodeksu cywilnego w kontekście przeniesienia własności urządzeń przesyłowych, znaczenie umowy stron w kształtowaniu praw i obowiązków, rozróżnienie między 'budową' a 'przełożeniem' urządzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umownej i faktycznej, gdzie strony wyraźnie uregulowały kwestię własności. Może być mniej miarodajne w przypadkach braku takiej umowy lub gdy faktycznie doszło do budowy nowego urządzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń przesyłowych, nabywa ich własność na podstawie art. 49 §2 Kodeksu cywilnego, nawet jeśli umowa stanowi inaczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń przesyłowych, nie nabywa ich własności na podstawie art. 49 §2 Kodeksu cywilnego, jeśli umowa między stronami postanowiła inaczej, a ponadto nie wykazała swojego prawa własności do urządzenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści umowy, która w §1 ust. 4 stanowiła, że nowa sieć zbudowana na nieruchomości powoda pozostaje własnością pozwanego. Podkreślono, że art. 49 §2 KC wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: poniesienia kosztów budowy oraz posiadania przymiotu właściciela, a powód nie wykazał tego drugiego, a umowa wykluczała inne postanowienia.
Czy pojęcie 'budowa urządzeń' w rozumieniu art. 49 §2 Kodeksu cywilnego obejmuje również 'przełożenie' istniejącego urządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pojęcie 'budowa' nie jest tożsame z 'przełożeniem' urządzenia w inne miejsce.
Uzasadnienie
Sąd dokonał wykładni językowej, wskazując, że 'budowa' oznacza 'tworzenie, organizowanie czegoś', podczas gdy 'przełożenie' oznacza 'umieścić coś lub kogoś w innym miejscu'. Identyfikacja tych pojęć jest istotna, gdyż w tej sprawie sprawna sieć została jedynie przeniesiona, a nie zbudowana od nowa.
Czy urządzenia przesyłowe, które weszły w skład przedsiębiorstwa, mogą być przedmiotem odrębnej własności?
Odpowiedź sądu
Tak, urządzenia określone w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych, mogących być przedmiotem odrębnej własności i obrotu, nawet jeśli weszły w skład przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 26/11), która potwierdza, że urządzenia te, po fizycznym połączeniu z siecią, przestają być częściami składowymi nieruchomości, ale zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Jawna | spółka | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 49 § § 2
Kodeks cywilny
Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Przepis ten formułuje przesłanki, których łączne spełnienie uprawnia do wystąpienia z roszczeniem nabycia własności urządzeń przesyłowych: istnienie (wybudowanie) oraz poniesienie kosztów budowy urządzeń, posiadanie przymiotu właściciela tych urządzeń, faktyczne ich przyłączenie do instalacji przedsiębiorstwa oraz brak przeciwnych postanowień umownych. Obciążenie kosztami budowy urządzeń nie jest równoznaczne z nabyciem ich prawa własności. Nie spełnia przesłanek ten, kto poniósł koszty, lecz nie posiada prawa własności, bądź jest właścicielem, lecz nie poniósł kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Związanie urządzeń przesyłowych z instalacją sieci przedsiębiorstwa nie stanowi podstawy do uznania, iż własność tych urządzeń jest niejako pochłaniana przez własność przedsiębiorstwa. Zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych, mogących być przedmiotem odrębnej własności i odrębnego obrotu.
k.c. art. 55 § 1
Kodeks cywilny
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie wykazał swojego prawa własności do przełożonego odcinka sieci ciepłowniczej. • Umowa o przełożenie sieci jednoznacznie stanowiła, że nowa sieć pozostaje własnością pozwanego. • Pojęcie 'budowa' w art. 49 §2 KC nie obejmuje 'przełożenia' urządzenia.
Odrzucone argumenty
Powód poniósł koszty budowy urządzenia, co uprawnia go do żądania nabycia własności na podstawie art. 49 §2 KC. • Przełożenie sieci jest równoznaczne z jej budową w rozumieniu art. 49 §2 KC.
Godne uwagi sformułowania
urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. • Związanie urządzeń przesyłowych z instalacją sieci przedsiębiorstwa nie stanowi podstawy do uznania, iż własność tych urządzeń jest niejako pochłaniana przez własność przedsiębiorstwa. • Urządzenia określone w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego z chwilą, gdy przez fizyczne połączenie z siecią przestają być częścią składową nieruchomości, zachowują status samoistnych rzeczy ruchomych, mogących być przedmiotem odrębnej własności i odrębnego obrotu. • art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego nie przesądza o tym, aby obciążenie kosztami budowy urządzeń było równoznaczne z nabyciem ich prawa własności. • powód – mimo obciążenia go kosztami przełożenia sieci – nie jest i nie był właścicielem urządzeń przesyłowych • powód niesłusznie uznał za tożsamą z 'przeniesieniem' oznaczającym tyle co 'umieścić coś lub kogoś w innym miejscu, w innym czasie, w innych warunkach niż poprzednio'.
Skład orzekający
Marek Miastkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 §2 Kodeksu cywilnego w kontekście przeniesienia własności urządzeń przesyłowych, znaczenie umowy stron w kształtowaniu praw i obowiązków, rozróżnienie między 'budową' a 'przełożeniem' urządzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umownej i faktycznej, gdzie strony wyraźnie uregulowały kwestię własności. Może być mniej miarodajne w przypadkach braku takiej umowy lub gdy faktycznie doszło do budowy nowego urządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu własności infrastruktury przesyłowej i interpretacji kluczowego przepisu Kodeksu cywilnego. Rozróżnienie między budową a przełożeniem urządzenia jest istotne praktycznie.
“Czy przełożenie sieci ciepłowniczej oznacza nabycie jej własności? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis KC.”
Dane finansowe
WPS: 500 610 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.