IX Cupr 563/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zapłatę, ponieważ powód nie wykazał legitymacji biernej pozwanego, nie udowadniając zgonu pierwotnego dłużnika.
Powód dochodził zapłaty od pozwanego A. T. kwoty 4.796,37 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy pożyczki zawartej przez zmarłego ojca pozwanego, Z. T. Powód twierdził, że w drodze sukcesji uniwersalnej dług przeszedł na pozwanego. Sąd, mimo wydania wyroku zaocznego, uznał twierdzenia powoda za budzące wątpliwości, ponieważ powód nie przedstawił dowodu na zgon Z. T., co było kluczowe dla wykazania legitymacji biernej pozwanego. Bez tego dowodu powództwo nie mogło zostać uwzględnione.
Strona powodowa (...) z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie od pozwanego A. T. kwoty 4.796,37 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej Z. T. w 2005 roku. Powód wskazał, że po śmierci pożyczkobiorcy, dług przeszedł na jego syna, pozwanego A. T., na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w trybie wyroku zaocznego z uwagi na bierność pozwanego, oddalił powództwo. Sąd uznał, że choć spełnione zostały formalne przesłanki do wydania wyroku zaocznego, to twierdzenia powoda budziły uzasadnione wątpliwości. Kluczowym dowodem, którego zabrakło, był akt zgonu Z. T., potwierdzający jego śmierć i datę, co było niezbędne do wykazania, że dług przeszedł na pozwanego. Bez tego dowodu, sąd nie mógł przyjąć twierdzeń powoda za prawdziwe, a tym samym powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z nich wywodzi skutki prawne, a powód nie sprostał temu obowiązkowi w zakresie wykazania legitymacji biernej pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, o ile powód nie udowodni śmierci pierwotnego dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykazanie śmierci dłużnika jest kluczowe dla ustalenia legitymacji biernej pozwanego. Brak dowodu zgonu (np. aktu zgonu) uniemożliwia przyjęcie, że dług przeszedł na pozwanego w drodze dziedziczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany A. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powód |
| A. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. T. | osoba_fizyczna | pożyczkobiorca (zmarły) |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki do wydania wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek sądu krytycznej oceny twierdzeń powoda w przypadku wyroku zaocznego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Prawo o aktach stanu cywilnego art. 4
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego jako wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron przedstawiania dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron wskazywania dowodów.
Prawo spółdzielcze art. 25 § § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
Wspomniany w uzasadnieniu przez powoda w kontekście wymagalności roszczenia.
k.p.c. art. 194 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wezwanie do udziału w sprawie osoby, która powinna być stroną pozwaną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodu na śmierć pierwotnego dłużnika Z. T., co uniemożliwia wykazanie legitymacji biernej pozwanego A. T.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne z dniem śmierci pożyczkobiorcy. Pozwany A. T., jako syn zmarłego, stał się dłużnikiem na zasadzie sukcesji uniwersalnej.
Godne uwagi sformułowania
sąd ma każdorazowo obowiązek krytycznego ustosunkowania się do jego twierdzeń z punktu widzenia ich ewentualnej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne strona powodowa swoje roszczenie oparła na twierdzeniu, że wskutek śmierci dotychczasowego pożyczkobiorcy obowiązek zwrotu kwoty pożyczki i związanych z nią należności ubocznych w drodze sukcesji uniwersalnej przeszedł na pozwanego strona powodowa jednakże poza swoimi twierdzeniami nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność zgonu pożyczkobiorcy, a więc nie wykazała istnienia po stronie pozwanego legitymacji biernej akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych
Skład orzekający
Barbara Sudnik-Hryniewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności udowodnienia kluczowych faktów (np. zgonu) dla ustalenia legitymacji procesowej, nawet w sprawach o zapłatę i przy wydawaniu wyroku zaocznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodu zgonu w kontekście dziedziczenia długów. Nie stanowi przełomu w interpretacji prawa spadkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę ciężaru dowodu i konieczność formalnego udowodnienia kluczowych faktów, nawet w pozornie prostych sprawach o zapłatę. Pokazuje pułapki związane z dziedziczeniem długów i biernością procesową.
“Nie udowodniłeś śmierci dłużnika? Twoje roszczenie upadnie!”
Dane finansowe
WPS: 4796,37 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt IX Cupr 563/14 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 14-11-2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IX Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Barbara Sudnik-Hryniewicz Protokolant:Agnieszka Senkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14-11-2014 r. we W. sprawy z powództwa (...) w G. przeciwko A. T. o zapłatę powództwo oddala. Sygnatura akt IX Cupr 563/14 UZASADNIENIE Strona powodowa (...) z siedzibą w G. wniosła o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego A. T. kwoty 4.796,37 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości 40% w stosunku rocznym liczonymi od kwoty 1.391,46 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 3.404,91 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając roszczenie strona powodowa wskazała, że w dniu 7 września 2005 r. udzieliła Z. T. pożyczki w kwocie 5.000 zł, którą zobowiązał się spłacać w miesięcznych ratach. W związku z brakiem terminowej spłaty pożyczki strona powodowa była uprawniona do naliczania umownych odsetek karnych w wysokości 40% w stosunku rocznym. W okresie ustalania odsetek umownych nie obowiązywały jeszcze przepisy dotyczące odsetek maksymalnych. W dniu 27 lutego 2008 r. pożyczkobiorca zmarł, nie regulując należności wynikającej z zawartej ze stroną powodową umowy pożyczki. Strona powodowa wskazała, że zgodnie z treścią § 29 regulaminu udzielania kredytów i pożyczek w (...) im. (...) oraz art. 25 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne z dniem śmierci pożyczkobiorcy. Wobec udzielonej przez tut. Sąd informacji postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym nie było prowadzone. Zatem pozwany A. T. – syn zmarłego pożyczkobiorcy – wobec tego, że wszedł w ogół praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy, stał się dłużnikiem strony powodowej w zakresie niespłaconej pożyczki. Strona powodowa skierowała do pozwanego wezwanie do zapłaty, które pozostało bezskuteczne. Strona powodowa wyjaśniła, że na kwotę dochodzoną pozwem składa się kwota 1.391,46 zł stanowiąca niespłacony kapitał pożyczki oraz kwota 3.404,91 zł stanowiąca sumę naliczonych odsetek skapitalizowanych na dzień złożenia pozwu. Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew, nie stawił się na rozprawie, nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy w swej nieobecności, ani nie składał wyjaśnień ustnie lub pisemnie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 7 września 2005 r. strona powodowa zawarła ze Z. T. umowę pożyczki nr (...) na kwotę 5.000 zł na okres od dnia 7 września 2005 r. do dnia 30 sierpnia 2008 r. Zgodnie z treścią pkt 17 umowy w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki należność z tego tytułu staje się w dniu następnym należnością przeterminowaną. Od niespłaconego kapitału pobierane są odsetki dla pożyczek przeterminowanych wynoszące na dzień zawarcia umowy 40% w skali roku. Dowód: umowa pożyczki nr (...) z dnia 7 września 2005 r., k. 13-14 Pozostałe wnioski dowodowe strony powodowej zostały oddalone z uwagi na to, że nie zaproponowała ona dowodu na zasadniczą okoliczność, którą powołuje w swoich twierdzeniach i z której wywodzi istnienie legitymacji biernej pozwanego, a mianowicie na okoliczność zgonu Z. T. . Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 339 § 1 i 2 k.p.c. jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny – § 1 . W tym wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa – § 2 . W toku niniejszego procesu pozwany zachował postawę całkowicie bierną. Nie złożył odpowiedzi na pozew, nie stawił się także na rozprawie. W przedmiotowej sprawie spełnione zostały w/w przesłanki z art. 339 § 1 k.p.c. do wydania wyroku zaocznego. Jednocześnie jednak, w ocenie Sądu, nie wystąpiły przesłanki pozytywne z art. 339 § 2 k.p.c. Należy wskazać, że niezależnie od wynikającego z przytoczonego wyżej domniemania prawdziwości twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd ma każdorazowo obowiązek krytycznego ustosunkowania się do jego twierdzeń z punktu widzenia ich ewentualnej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku wątpliwości w tym przedmiocie, sąd nie może wydać wyroku zaocznego, opierając się tylko na twierdzeniach powoda o okolicznościach faktycznych. Należy przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1998 r., I CKU 85/98; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1997 r., I CKU 115/97). Zawarte w pozwie twierdzenia budziły poważne wątpliwości Sądu, wobec czego uznał on za konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Normie tej w warstwie procesowej odpowiadają art. 3 k.p.c. , zgodnie z którym strony zobowiązane są przedstawiać dowody i art. 232 k.p.c. , według którego strony są zobowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z jakich wywodzą skutki prawne. Sąd w niniejszej sprawie dopuścił dowód jedynie z umowy pożyczki nr (...) z dnia 7 września 2005 r. zawartej pomiędzy stroną powodową a Z. T. . Wskazać należy, że strona powodowa swoje roszczenie oparła na twierdzeniu, że wskutek śmierci dotychczasowego pożyczkobiorcy obowiązek zwrotu kwoty pożyczki i związanych z nią należności ubocznych w drodze sukcesji uniwersalnej przeszedł na pozwanego- syna Z. A. T. . W tej dacie też zgodnie z jej twierdzeniami ustało jego członkostwo w spółdzielni oraz roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne. Strona powodowa jednakże poza swoimi twierdzeniami nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność zgonu pożyczkobiorcy, a więc nie wykazała istnienia po stronie pozwanego legitymacji biernej. Z tego też względu prowadzenie dalszego postępowania dowodowego stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji pozostałe wnioski dowodowe strony powodowej zostały oddalone. Wskazać należy, za treścią przepisu art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego , że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Zatem strona powodowa, reprezentowana w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, winna była w pierwszej kolejności przedłożyć celem wykazania śmierci Z. T. odpis aktu jego zgonu, czego jednak nie uczyniła. Nie zgłosiła też żadnych wniosków dowodowych prowadzących do jego uzyskania. Dowodem na okoliczność śmierci pożyczkodawcy nie może być informacja o tym, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku nie toczyło się (nadmienić należy, że Sąd udzielając jej nie bada czy w istocie osoba, której zapytanie dotyczy zmarła), czy też postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia-Śródmieścia M. K. wydane w sprawie o sygn. KM 7889/11, którym umorzono postępowanie egzekucyjne wobec śmierci dłużnika, ani nawet informacja Urzędu Miejskiego W. , w której wzmiankuje się o zgodnie Z. T. . O ile pierwszy i ostatni z dokumentów może stanowić dowód jedynie na okoliczność udzielonej informacji, o tyle w/w postanowienie może stanowić dowód jedynie na okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Z. T. , sposobu oraz przyczyny jego zakończenia. Nie wykazują one natomiast, że pożyczkodawca zmarł i w jakiej dacie. Na marginesie należy dodać, że zgodnie z art. 194 § 1 k.p.c. , jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. W niniejszej sprawie strony nie złożyły takiego wniosku, a Sąd nie jest uprawniony do wskazywania podmiotu posiadającego legitymację bierną z urzędu. Mając powyższe na uwadze, powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI