IX CA 86/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. S. domagał się od Skarbu Państwa - Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w O. zasądzenia kwoty 4.500 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Powód twierdził, że straż pożarna niesłusznie zgłosiła go na policję za fałszywy i złośliwy alarm dotyczący pochylonego drzewa, co naruszyło jego dobre imię. Sąd Rejonowy w Olsztynie oddalił powództwo, uznając, że działania straży pożarnej były uzasadnione okolicznościami i mieściły się w granicach przysługujących jej uprawnień. Sąd pierwszej instancji ustalił, że powód zgłosił zagrożenie związane z drzewem, które opierało się o płot posesji. Strażacy po przybyciu na miejsce stwierdzili, że drzewo nie stwarza bezpośredniego zagrożenia, a jego pochylenie było długotrwałe. Mimo to, powód w rozmowie z funkcjonariuszem sugerował uszkodzenie bramy i zagrożenie. Na tej podstawie straż pożarna złożyła zawiadomienie o wykroczeniu, a następnie zażalenie na brak wniosku o ukaranie. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 24 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię przepisu o bezprawności działania oraz błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd odwoławczy podkreślił, że ochrona dóbr osobistych wymaga kumulatywnego zaistnienia naruszenia i bezprawności działania, przy czym bezprawność jest domniemana i może być obalona przez sprawcę. W ocenie Sądu Okręgowego, działania pozwanego polegające na zgłoszeniu wykroczenia i złożeniu zażalenia były zgodne z przepisami prawa (k.p.w.) i nie nosiły znamion złośliwości czy chęci dokuczenia powodowi. Sąd odwoławczy zaznaczył, że choć powód został ostatecznie uniewinniony od zarzutu wykroczenia, to samo zgłoszenie alarmu było fałszywe, a działania straży pożarnej były uzasadnione zebranymi dowodami i miały na celu ustalenie sprawców potencjalnych fałszywych alarmów. Sąd odwoławczy uznał, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a jego obawy o utratę reputacji były subiektywne i nieudowodnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie działań służb w przypadku zgłoszenia fałszywego alarmu, granice ochrony dóbr osobistych, obalanie domniemania bezprawności.
Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia przez służbę wykroczenia, które nie zakończyło się skazaniem, ale było oparte na uzasadnionym przekonaniu służby.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zgłoszenie przez Państwową Straż Pożarną podejrzenia popełnienia wykroczenia przez obywatela, które ostatecznie nie doprowadziło do ukarania, stanowi naruszenie dóbr osobistych (dobrego imienia) tego obywatela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zgłoszenie było uzasadnione okolicznościami i mieściło się w granicach uprawnień służb, nawet jeśli ostatecznie nie doprowadziło do skazania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania straży pożarnej, polegające na zgłoszeniu wykroczenia i złożeniu zażalenia na brak wniosku o ukaranie, były zgodne z przepisami prawa i wynikały z uzasadnionego przekonania o fałszywym alarmie, a nie ze złośliwości. Działania te nie nosiły znamion bezprawności, a tym samym nie naruszyły dóbr osobistych powoda.
Czy uzasadnione przekonanie służby o fałszywym alarmie wyłącza bezprawność działania polegającego na zgłoszeniu podejrzenia popełnienia wykroczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnione przekonanie o fałszywym alarmie, poparte dowodami i zgodne z przepisami prawa, wyłącza bezprawność działania służby.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że działania pozwanego były zgodne z przepisami kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, a zgłoszenie i zażalenie były oparte na analizie dowodów i zeznań funkcjonariuszy, co wykluczało złośliwość i bezprawność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - K. Miejska Państwowa Straż Pożarna w O. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych, w tym żądanie zaniechania działania, usunięcia skutków naruszenia, zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty na cel społeczny. Wskazuje na domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.w. art. 66 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczenia fałszywego alarmu.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określa katalog dóbr osobistych podlegających ochronie.
k.p.w. art. 54 § § 2
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Reguluje powiadamianie o przyczynach niewniesienia wniosku o ukaranie.
k.p.w. art. 56a
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Przyznaje prawo do zażalenia na niewniesienie wniosku o ukaranie.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania Państwowej Straży Pożarnej były zgodne z prawem i uzasadnione okolicznościami. • Zgłoszenie wykroczenia i złożenie zażalenia mieściły się w ramach uprawnień służby. • Nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, ponieważ brak było bezprawności działania pozwanego. • Domniemanie bezprawności zostało obalone przez wykazanie zgodności działania z prawem.
Odrzucone argumenty
Działanie pozwanego było bezprawne i naruszyło dobre imię powoda. • Uzasadnione przekonanie o fałszywym alarmie nie wyłącza bezprawności działania. • Sąd Rejonowy popełnił błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów. • Powód doznał krzywdy na skutek działań pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
bezprawność jest cechą zachowania sprawcy, natomiast naruszenia albo zagrożenie dobra osobistego jest rezultatem tego zachowania. • Ochrona dóbr osobistych na podstawie wskazanego przepisu, nie jest natomiast uzależniona od wykazania, że zachowanie sprawcy było zawinione. • Ocena, czy działanie sprawcy (pozwanego) naruszyło dobro osobiste, dokonywana jest na podstawie obiektywnego kryterium, a nie według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej. • Kryterium oceny - czy doszło do naruszenia dobra osobistego - stanowią natomiast opinie ludzi rozsądnie i uczciwie myślących. • Zawiadomienie organów ścigania o popełnieniu przestępstwa (wykroczenia) nie stanowi naruszenia dóbr osobistych oskarżonego (obwinionego) wskutek jego uniewinnienia przez sąd.
Skład orzekający
Mirosław Wieczorkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Żegarska
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie działań służb w przypadku zgłoszenia fałszywego alarmu, granice ochrony dóbr osobistych, obalanie domniemania bezprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zgłoszenia przez służbę wykroczenia, które nie zakończyło się skazaniem, ale było oparte na uzasadnionym przekonaniu służby.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między obywatelem a służbą państwową, a także kwestii ochrony dóbr osobistych i granic odpowiedzialności. Choć nie jest sensacyjna, zawiera elementy pouczające dla prawników i obywateli.
“Czy zgłoszenie fałszywego alarmu przez straż pożarną zawsze narusza dobre imię? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.