IX CA 801/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. M. dochodziła od (...) Banku S.A. zwrotu kwoty 6.894,64 zł, stanowiącej różnicę między wpłaconymi składkami a wypłaconą wartością wykupu polisolokaty. Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził tę kwotę od banku, uznając umowę za nieważną z powodu naruszenia przepisów prawa i zasad współżycia społecznego. Bank wniósł apelację, kwestionując swoją odpowiedzialność, zarzucając m.in. przedawnienie roszczenia oraz brak legitymacji procesowej. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację. Uzasadniając swoje stanowisko, sąd odwoławczy uznał zarzut przedawnienia za bezzasadny, wskazując na datę dowiedzenia się przez powódkę o szkodzie. Sąd Okręgowy nie podzielił jednak argumentacji Sądu Rejonowego o nieważności umowy ubezpieczenia, wskazując, że środki zostały wpłacone bezpośrednio do ubezpieczyciela, a nie do banku. Niemniej jednak, sąd uznał bank za odpowiedzialny na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w zw. z art. 415 k.c.). Stwierdzono, że pracownik banku wprowadził powódkę w błąd co do charakteru produktu (lokata zamiast ubezpieczenia), jego ryzyka i skutków wypowiedzenia, naruszając tym samym dobre obyczaje. Bank, jako profesjonalista, miał obowiązek rzetelnego informowania klienta. Sąd zasądził od banku na rzecz powódki kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność banków za sprzedaż produktów finansowych, w szczególności polisolokat, w kontekście ochrony konsumentów i nieuczciwych praktyk rynkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego sposobu oferowania produktu przez bank i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych produktów finansowych lub sytuacji, w których klient był w pełni świadomy ryzyka.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną konsumentowi w związku z nierzetelnym przedstawieniem produktu finansowego (polisolokaty) przez swojego pracownika, mimo że środki zostały wpłacone bezpośrednio do ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank ponosi odpowiedzialność z tytułu nieuczciwej praktyki rynkowej polegającej na wprowadzeniu konsumenta w błąd co do charakteru produktu, jego ryzyka i skutków.
Uzasadnienie
Bank, jako profesjonalista, wprowadził klienta w błąd co do charakteru produktu (lokata zamiast ubezpieczenia), jego ryzyka i skutków wypowiedzenia, naruszając dobre obyczaje i istotnie zniekształcając zachowanie rynkowe konsumenta. Nawet jeśli środki trafiły do ubezpieczyciela, bank ponosi odpowiedzialność za swoje działania akwizycyjne.
Czy roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z nieuczciwej praktyki rynkowej jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ pozew został złożony przed upływem terminu przedawnienia liczonego od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Poszkodowana dowiedziała się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej w kwietniu 2014 r., a pozew wpłynął w marcu 2017 r., co mieści się w trzyletnim terminie przedawnienia.
Czy umowa ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zawarta za pośrednictwem banku, jest nieważna z powodu braku wskazania sumy ubezpieczenia w oświadczeniu ubezpieczonego?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że argumentacja Sądu Rejonowego o nieważności umowy z tego powodu była bezzasadna w kontekście odpowiedzialności banku, choć nie rozstrzygnął ostatecznie o ważności samej umowy ubezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skupił się na odpowiedzialności banku z tytułu nieuczciwej praktyki rynkowej, uznając, że nawet jeśli umowa ubezpieczenia byłaby ważna, bank ponosi odpowiedzialność za sposób jej oferowania. Wskazał, że środki wpłynęły do ubezpieczyciela, a nie do banku, co podważało podstawę zasądzenia od banku kwoty jako świadczenia nienależnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności banku za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym (nieuczciwa praktyka rynkowa).
u.p.n.p.r. art. 12 § 1 pkt 4
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Konsument może żądać naprawienia szkody w razie dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej.
Pomocnicze
u.p.n.p.r. art. 4 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Definicja nieuczciwej praktyki rynkowej.
k.c. art. 442 1 § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.c. art. 829 § 2
Kodeks cywilny
Wymogi dotyczące oświadczenia ubezpieczonego w umowie ubezpieczenia na życie zawartej na cudzy rachunek.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Skutki nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 353 1
Kodeks cywilny
Granice swobody umów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank wprowadził powódkę w błąd co do charakteru produktu finansowego. • Działania banku stanowiły nieuczciwą praktykę rynkową. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Bank nie ponosi odpowiedzialności, gdyż środki wpłynęły do ubezpieczyciela. • Umowa ubezpieczenia jest nieważna z powodu braku wskazania sumy ubezpieczenia. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Powódka przyczyniła się do powstania szkody w całości.
Godne uwagi sformułowania
nieuczciwa praktyka rynkowa • wprowadzenie w błąd • dobre obyczaje • przeciętny konsument • wartość wykupu • wartość rachunku udziałów • nierzetelne przedstawienie produktu finansowego
Skład orzekający
Agnieszka Żegarska
przewodniczący-sprawozdawca
Mirosław Wieczorkiewicz
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność banków za sprzedaż produktów finansowych, w szczególności polisolokat, w kontekście ochrony konsumentów i nieuczciwych praktyk rynkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego sposobu oferowania produktu przez bank i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych produktów finansowych lub sytuacji, w których klient był w pełni świadomy ryzyka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu polisolokat i pokazuje, jak banki mogą być pociągane do odpowiedzialności za wprowadzanie klientów w błąd, nawet jeśli formalnie środki trafiają do innego podmiotu.
“Bank musi zapłacić za polisolokatę, mimo że pieniądze trafiły do ubezpieczyciela! Kluczowa decyzja sądu dla konsumentów.”
Dane finansowe
WPS: 6894,64 PLN
zwrot kosztów procesu: 900 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.