IX CA 766/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki S. B. o nakazanie demontażu gołębnika i likwidacji hodowli gołębi pozwanego H. G., powołując się na art. 144 kc z powodu nadmiernego zanieczyszczania jej posesji. Sąd Rejonowy w Piszu nakazał pozwanemu ograniczenie wypuszczania gołębi do określonych dni i godzin. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. sprzeczność ustaleń z dowodami, naruszenie art. 233 § 1 kpc (swobodna ocena dowodów), art. 321 § 1 kpc (orzeczenie ponad żądanie) oraz art. 328 § 2 kpc (brak uzasadnienia). Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał apelację za uzasadnioną i uchylił zaskarżony wyrok w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, co jest podstawą do uchylenia wyroku na podstawie art. 386 § 4 kpc. Wskazano na naruszenie art. 321 § 1 kpc, ponieważ wyrok nakazujący ograniczenie wypuszczania gołębi nie odpowiadał żądaniu demontażu gołębnika i likwidacji hodowli. Podniesiono również wątpliwości co do legitymacji biernej pozwanego oraz konieczność wnikliwego zbadania, czy doszło do zakłóceń ponad przeciętną miarę, uwzględniając społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości i stosunki miejscowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że ustalenia te powinny być dokonane przez sąd pierwszej instancji, aby zapewnić dwuinstancyjność postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 144 kc w kontekście immisji, nierozpoznania istoty sprawy i orzekania ponad żądanie w postępowaniu cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji hodowli gołębi i konkretnych zarzutów apelacyjnych. Kwestia legitymacji biernej wymaga dalszego zbadania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy hodowla gołębi, powodująca zanieczyszczenie posesji sąsiada, stanowi zakłócenie korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych w rozumieniu art. 144 kc?
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji uznał, że tak, nakazując ograniczenie wypuszczania gołębi. Sąd Okręgowy uznał, że kwestia ta wymaga ponownego zbadania.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy ustalił, że gołębie pozwanego zanieczyszczają posesję powódki i zakłócają korzystanie z niej ponad przeciętną miarę. Sąd Okręgowy wskazał na potrzebę wnikliwego zbadania tej kwestii w kontekście społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, orzekając o ograniczeniu wypuszczania gołębi, podczas gdy powódka żądała demontażu gołębnika i likwidacji hodowli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że orzeczenie sądu pierwszej instancji dotyczące ograniczenia wypuszczania gołębi nie odpowiadało żądaniu powódki nakazującemu demontaż gołębnika i likwidację hodowli, co stanowi nierozpoznanie istoty sprawy.
Czy sąd pierwszej instancji orzekł ponad żądanie pozwu, naruszając art. 321 § 1 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji orzekł ponad żądanie pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że nakazanie ograniczenia wypuszczania gołębi było orzeczeniem co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem pozwu (demontaż gołębnika i likwidacja hodowli).
Czy pozwany posiada legitymację bierną w sprawie o immisje na podstawie art. 144 kc, jeśli nie jest właścicielem nieruchomości, z której pochodzą immisje?
Odpowiedź sądu
Kwestia legitymacji biernej pozwanego wymaga wnikliwego zbadania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powziął wątpliwości, czy ograniczenia z art. 144 kc odnoszą się do podmiotów innych niż właściciele nieruchomości, z której pochodzą immisje, i wskazał na potrzebę zbadania legitymacji biernej pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| H. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zakaz immisji ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Sąd Okręgowy wskazał na potrzebę wnikliwego zbadania, czy ograniczenia te dotyczą także podmiotów innych niż właściciele nieruchomości, z której pochodzą immisje.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania przez sąd ponad żądanie pozwu lub co do przedmiotu nieobjętego żądaniem.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obligatoryjna treść pozwu, w tym dokładnie określone żądanie.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do orzekania o kosztach sądowych.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony własności i roszczeń negatoryjnych.
k.c. art. 251
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony ograniczonych praw rzeczowych.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 321 § 1 kpc poprzez orzeczenie ponad żądanie pozwu. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 kpc poprzez wybiórczą ocenę dowodów. • Naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 328 § 2 kpc poprzez brak wskazania w uzasadnieniu przyczyn orzekania co do przedmiotu nieobjętego żądaniem.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest uzasadniona. • W ocenie Sądu Okręgowego zachodzą wskazane w niej naruszenia, uzasadniony jest również zarzut orzeczenia co do przedmiotu nieobjętego żądaniem pozwu. • Sąd I Instancji nie rozpoznał sprawy co do jej istoty, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. • Nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce wówczas, gdy sąd I instancji nie orzekł merytorycznie o żądaniu strony, zaniechał zbadania materialnej podstawy żądania albo pominął merytoryczne zarzuty pozwanego i w swoim rozstrzygnięciu w istocie nie odniósł się do tego co było przedmiotem sprawy. • Sąd nie może zatem orzec o czym innym niż domagał się powód, nie może też orzec na innej podstawie faktycznej niż wskazywana przez powoda. • W związku z powyższym wskazać należy, że powódka w punkcie 1 pozwu domagała się demontażu gołębnika i likwidacji hodowli gołębi... • W ocenie Sądu Okręgowego nie sposób zatem nie podzielić zarzutu skarżącego o naruszeniu przez Sąd Rejonowy art. 321 § 1 kpc. • Sąd Okręgowy uznał, że w przedmiotowej sprawie na uwagę zasługuje również kwestia legitymacji biernej pozwanego. • Należy zaznaczyć, że stosunki miejscowe powinny być ustalane nie tylko w odniesieniu do dotkniętych immisjami nieruchomości sąsiednich, lecz również z uwzględnieniem nieruchomości wyjściowej.
Skład orzekający
Agnieszka Żegarska
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
sędzia
Bożena Charukiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 144 kc w kontekście immisji, nierozpoznania istoty sprawy i orzekania ponad żądanie w postępowaniu cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji hodowli gołębi i konkretnych zarzutów apelacyjnych. Kwestia legitymacji biernej wymaga dalszego zbadania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa sąsiedzkiego i błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku. Jest to ciekawy przykład dla prawników zajmujących się nieruchomościami i postępowaniem cywilnym.
“Hodowla gołębi kontra prawo sąsiedzkie: Sąd Okręgowy uchyla wyrok z powodu błędów proceduralnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.