IX Ca 728/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gmina O. domagała się od pozwanego R. W. zasądzenia kwoty 71.940,13 zł z odsetkami, tytułem zwaloryzowanej bonifikaty udzielonej matce pozwanego przy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Lokal ten został następnie darowany pozwanemu, który go sprzedał przed upływem 5 lat od pierwotnego nabycia. Sąd Rejonowy w Olsztynie oddalił powództwo, uznając, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w chwili zawarcia umowy zbycia lokalu nie pozwalały na uwzględnienie roszczenia, a ponadto uznał je za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację powódki, powziął wątpliwości prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 68 ust. 2b ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po nowelizacji z 2007 r. do sytuacji, gdy pierwotne nabycie nastąpiło przed wejściem w życie tych przepisów. W związku z tym zwrócił się do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt III CZP 131/09) rozstrzygnął, że obowiązek zwrotu kwoty równej bonifikacie po jej waloryzacji obciąża osobę bliską, która nabyła i zbyła lokal po dniu 21 października 2007 r. Sąd Okręgowy uznał tę uchwałę za wiążącą i zmienił zaskarżony wyrok w całości, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 59.295 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26 listopada 2011 r. do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy ustalił wysokość roszczenia na kwotę 59.295 zł, uznając ją za udowodnioną, a roszczenie ponad tę kwotę oddalił z powodu braku dowodu na jego wysokość. Odsetki zasądzono od daty, w której pozwany dowiedział się o zobowiązaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, mając na uwadze szczególny charakter sprawy i wątpliwości prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych przez osoby bliskie pierwotnym nabywcom, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2007 r. i uchwały Sądu Najwyższego.
Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne nabycie nastąpiło przed nowelizacją, a kolejne zbycia (na rzecz osoby bliskiej i przez osobę bliską) miały miejsce po wejściu w życie przepisów z 2007 r. Wymaga precyzyjnego ustalenia dat wszystkich transakcji i prawidłowego wyliczenia waloryzacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obowiązek zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty udzielonej pierwotnemu nabywcy lokalu mieszkalnego obciąża osobę bliską, która nabyła i zbyła lokal po dniu wejścia w życie nowelizacji art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2007 r., nawet jeśli pierwotne nabycie nastąpiło przed tą nowelizacją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zwrotu kwoty równej bonifikacie po jej waloryzacji obciąża osobę bliską, która nabyła i zbyła lokal po dniu 21 października 2007 r., zgodnie z art. 68 ust. 2b w związku z ust. 2 i 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po nowelizacji z 24 sierpnia 2007 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że złożone zdarzenie prawne (trzy czynności prawne: pierwotna sprzedaż, zbycie na rzecz osoby bliskiej, zbycie przez osobę bliską) można uznać za zrealizowane, gdy nastąpi ostatni fakt. Wówczas stosuje się ustawę obowiązującą w czasie tego ostatniego faktu. Roszczenie o zwrot bonifikaty jest odrębnym stosunkiem obligacyjnym wynikającym z ustawy, a nie z pierwotnej umowy.
W jaki sposób należy dokonać waloryzacji kwoty bonifikaty podlegającej zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Waloryzacja powinna być dokonana przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa GUS, a do czasu ich ogłoszenia - wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych. Waloryzacji należy dokonać na dzień, w którym uprawniony w najwcześniej możliwym terminie mógł zażądać zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że ustawa nie precyzuje dnia waloryzacji. Opierając się na literalnej wykładni i celach instytucji, przyjął, że waloryzacja powinna obejmować okres od udzielenia bonifikaty do momentu, gdy roszczenie o jej zwrot mogło stać się wymagalne, czyli do sierpnia 2011 r. (sprzedaż lokalu przez syna pierwotnej nabywczyni).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina O. | instytucja | powódka |
| R. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.g.n. art. 68 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis przewidujący zobowiązanie nabywcy nieruchomości do zwrotu kwoty równej bonifikacie, gdy ją zbył przed upływem lat pięciu od dnia nabycia lokalu mieszkalnego.
u.g.n. art. 68 § ust. 2b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis stosuje się odpowiednio do osoby bliskiej, która zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele przed upływem pięciu lat licząc od dnia pierwotnego nabycia.
Pomocnicze
u.g.n. art. 68 § ust. 2a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa przypadki, w których ust. 2 nie stosuje się, w tym zbycie na rzecz osoby bliskiej, z zastrzeżeniem ust. 2b.
u.g.n. art. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Waloryzacja kwot należnych z tytułów określonych w ustawie przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości lub cen towarów i usług konsumpcyjnych.
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Treść stosunku zobowiązaniowego kształtuje obok umowy także ustawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek zwrotu zwaloryzowanej bonifikaty przez osobę bliską, która nabyła i zbyła lokal po wejściu w życie nowelizacji art. 68 u.g.n. z 2007 r., nawet jeśli pierwotne nabycie nastąpiło wcześniej. • Roszczenie o zwrot bonifikaty jest odrębnym stosunkiem obligacyjnym wynikającym z ustawy, a nie z pierwotnej umowy sprzedaży. • Waloryzacja bonifikaty powinna być dokonana do momentu, gdy roszczenie stało się wymagalne.
Odrzucone argumenty
Roszczenie jest niezasadne, ponieważ pierwotna umowa sprzedaży lokalu została zawarta przed wejściem w życie przepisów nakładających obowiązek zwrotu bonifikaty na osoby bliskie. • Roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Brak dowodu na prawidłowe wyliczenie wysokości waloryzowanej bonifikaty.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zwrotu kwoty równej bonifikacie po jej waloryzacji obciąża na podstawie art. 68 ust 2 b w związku z ust 2 i 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. [...] osobę bliską, która nabyła i zbyła lokal po dniu 21 października 2007 r. • ustawowe prawo gminy do żądania zwrotu kwoty równe udzielonej bonifikacie stanowiło element umowy sprzedaży, niezależnie od braku w niej zapisu w tym przedmiocie • waloryzacji dokonywać należy przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego • waloryzacja dokonywana być winna na dzień, w którym uprawniony w najwcześniej możliwym terminie mógł zażądać jej zwrotu od zobowiązanego.
Skład orzekający
Agnieszka Żegarska
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu bonifikaty przy sprzedaży lokali mieszkalnych przez osoby bliskie pierwotnym nabywcom, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2007 r. i uchwały Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pierwotne nabycie nastąpiło przed nowelizacją, a kolejne zbycia (na rzecz osoby bliskiej i przez osobę bliską) miały miejsce po wejściu w życie przepisów z 2007 r. Wymaga precyzyjnego ustalenia dat wszystkich transakcji i prawidłowego wyliczenia waloryzacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów dotyczących zwrotu bonifikat przy sprzedaży lokali, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Kluczowa jest tu wiążąca uchwała Sądu Najwyższego, która rozstrzygnęła wątpliwości interpretacyjne.
“Gmina odzyskała bonifikatę po latach: Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o zwrot pieniędzy za lokal.”
Dane finansowe
WPS: 71 940,13 PLN
zwaloryzowana bonifikata: 59 295 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.