IX CA 563/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawcy na rzecz spółki energetycznej, wraz z żądaniem wynagrodzenia. Spółka podnosiła zarzut zasiedzenia służebności przesyłu, twierdząc, że posiadała urządzenia przesyłowe przez wymagany prawem okres. Sąd Rejonowy przychylił się do tego zarzutu i oddalił wniosek. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawcy, nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy spółka mogła nabyć służebność przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy wskazał, że do 1995 roku nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a do tego czasu nie mogło dojść do zasiedzenia służebności na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, które zarządzało mieniem państwowym. Ponadto, złożenie wniosku o ustanowienie służebności w 2010 roku przerwało bieg zasiedzenia. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie musiał merytorycznie rozpoznać wniosek o ustanowienie służebności i ustalić jej przebieg oraz wysokość wynagrodzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach państwowych, przerwania biegu zasiedzenia przez złożenie wniosku, oraz obowiązków sądu odwoławczego w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości państwowych i okresu przed prywatyzacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo energetyczne może nabyć przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopóki nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, nie jest możliwe zasiedzenie służebności na rzecz przedsiębiorstwa państwowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że do czasu zniesienia jednolitej własności państwowej oraz wyłączenia możliwości zasiedzenia na nieruchomościach państwowych, zasiedzenie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe nie było możliwe. Właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie służebności na swojej własnej nieruchomości.
Czy złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu przerywa bieg zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, złożenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu jest czynnością przerywającą bieg zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wniosek o ustanowienie służebności przesyłu spełnia cel przerwy biegu zasiedzenia, uniemożliwiając posiadaczowi nabycie służebności przez zasiedzenie.
Czy sąd odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać sprawę, czy ją uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, sąd odwoławczy powinien uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, aby zapewnić prawo do dwuinstancyjnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na konstytucyjną gwarancję dwuinstancyjności postępowania oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest konieczne, aby uniknąć ryzyka pozbawienia stron merytorycznego rozpoznania sprawy przez jedną instancję.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. Oddział w O. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 305(2) § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wniosku o ustanowienie służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 172 § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki zasiedzenia (termin 20 lat przy dobrej wierze).
k.c. art. 172 § 2
Kodeks cywilny
Określa przesłanki zasiedzenia (termin 30 lat przy złej wierze).
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Określa szczególny warunek zasiedzenia służebności - korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia doliczenie okresu posiadania poprzednika.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań w innych instancjach.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Czynności przerywające bieg przedawnienia i zasiedzenia.
Dz.U. 1990 nr 100 poz. 586 art. 2 § 2
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Brzmienie obowiązujące od 1 lutego 1989 r.
u.g.n. art. 156 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy ustalenia wysokości wynagrodzenia za służebność.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu. • Zarzut błędnego przyjęcia, że uczestnik był samoistnym posiadaczem urządzeń przesyłowych od 1 lutego 1989 r. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących dobrej wiary i samoistnego posiadania urządzeń przesyłowych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy nie podziela tego stanowiska i w tym zakresie apelacja była uzasadniona. • Do 31 stycznia 1989 r., gdy obowiązywała zasada jednolitości własności państwowej i gdy zarówno właścicielem nieruchomości obciążonej jak i posiadaczem służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu oraz właścicielem nieruchomości władnącej był Skarb Państwa, nie mogło w ogóle dojść do zasiedzenia służebności gruntowej przesyłu. • Złożenie wniosku o ustanowienie służebności przyjmuje się za czynność, o jakiej mowa w art. 123 § 1 pkt 1 kc. • Sąd Rejonowy uwzględniając niezasadnie zarzut zasiedzenia nie rozpoznał istoty sprawy.
Skład orzekający
Agnieszka Żegarska
przewodniczący
Mirosław Wieczorkiewicz
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach państwowych, przerwania biegu zasiedzenia przez złożenie wniosku, oraz obowiązków sądu odwoławczego w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości państwowych i okresu przed prywatyzacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z kluczowym aspektem dotyczącym nieruchomości państwowych, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu na gruncie państwowym? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.