IX Ca 449/15

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2015-06-09
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
ubezpieczenie OCskładkazbycie pojazdunadużycie prawaart. 5 k.c.obowiązek informacyjnysłabsza strona umowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że jego roszczenie o zapłatę składki ubezpieczeniowej stanowi nadużycie prawa, gdyż pozwany zawiadomił o zbyciu pojazdu zgodnie z informacjami udostępnionymi przez ubezpieczyciela.

Powód (...) S.A. domagał się od pozwanego J. C. zapłaty 725 zł tytułem składki ubezpieczeniowej za samochód. Pozwany nabył pojazd, który następnie tego samego dnia zbył, informując o tym powoda telefonicznie i faksem, zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej ubezpieczyciela. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając roszczenie za nadużycie prawa (art. 5 k.c.), ponieważ pozwany działał w zaufaniu do ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji.

Powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego J. C. kwoty 725 złotych z odsetkami, tytułem składki ubezpieczeniowej za samochód. Pozwany nabył pojazd 26 października 2011 roku, ubezpieczony w powodowym towarzystwie, a tego samego dnia go zbył. O fakcie zbycia poinformował powoda telefonicznie i faksem, przesyłając umowę kupna-sprzedaży. Powód twierdził, że nie otrzymał skutecznego zawiadomienia o wypowiedzeniu umowy. Sąd Rejonowy w Giżycku, po wcześniejszym wyroku zaocznym, ostatecznie oddalił powództwo, uznając, że roszczenie powoda stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.), ponieważ pozwany działał w zaufaniu do informacji udostępnionych przez ubezpieczyciela na jego stronie internetowej, które sugerowały dopuszczalność zawiadomienia telefonicznego. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją, podzielając w całości ustalenia faktyczne i argumentację prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że powód nie wykazał, iż pozwany został pouczony o konieczności pisemnego zgłoszenia zbycia pojazdu, a odmowa przedstawienia przez powoda dowodu z zapisu rozmowy telefonicznej lub dowodu jej braku, w świetle informacji na stronie internetowej powoda, przemawiała na korzyść pozwanego. Sąd uznał, że roszczenie powoda, w kontekście okoliczności sprawy, nie zasługuje na ochronę prawną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach sprawy, gdy pozwany działał w zaufaniu do informacji udostępnionych przez ubezpieczyciela, a ubezpieczyciel nie wykazał skutecznego pouczenia o konieczności pisemnego zgłoszenia i nie przedstawił dowodów na brak takiej rozmowy, takie zawiadomienie może być uznane za wystarczające.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany zawiadomił ubezpieczyciela o zbyciu pojazdu zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej powoda. Odmowa przedstawienia przez powoda dowodu z rozmowy telefonicznej lub dowodu jej braku, w połączeniu z zapewnieniami powoda o dopuszczalności takiej formy zawiadomienia, przemawiała na korzyść pozwanego. Sąd pierwszej instancji uznał, że dochodzenie zapłaty składki w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany J. C.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnejspółkapowód
J. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

u.u.o. art. 31 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

W razie zbycia pojazdu mechanicznego, na nabywcę przechodzą prawa i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia OC, a umowa ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nabywca ją wypowie w ciągu 30 dni.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał, że dochodzenie zapłaty przez powoda w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa.

Pomocnicze

u.u.o. art. 32

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Zbywca jest zobowiązany do przekazania nabywcy dokumentów ubezpieczeniowych i zawiadomienia ubezpieczyciela o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Obydwaj ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę składki do dnia powiadomienia ubezpieczyciela.

u.u.o. art. 18 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Przepis w brzmieniu obowiązującym do 11 lutego 2012 roku, stanowiący, że wszelkie zawiadomienia i oświadczenia stron powinny być sporządzane na piśmie i doręczane za potwierdzeniem odbioru lub listem poleconym. Sąd uznał tę formę za zastrzeżoną jedynie dla celów dowodowych.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego stosunku prawnego wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd nie był związany zarzutem naruszenia tego przepisu, gdyż skarżący nie wskazał konkretnych dowodów.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany zawiadomił ubezpieczyciela o zbyciu pojazdu zgodnie z informacjami udostępnionymi na stronie internetowej ubezpieczyciela. Powód jako profesjonalista powinien zapewnić gromadzenie i zabezpieczanie danych z zawiadomień telefonicznych. Roszczenie powoda o zapłatę składki stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Powód nie wykazał, że pozwany został pouczony o konieczności pisemnego zgłoszenia zbycia pojazdu. Odmowa przedstawienia przez powoda dowodu z rozmowy telefonicznej lub dowodu jej braku przemawia na korzyść pozwanego.

Odrzucone argumenty

Zawiadomienie o zbyciu pojazdu drogą telefoniczną i faksem nie jest skuteczne w świetle przepisów ustawy. Ciężar wykazania skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia spoczywa na pozwanym. Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędne ustalenia faktyczne odnośnie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego Pozwany działając w zaufaniu do ubezpieczyciela na takiej formie zawiadomienia poprzestał. Postawa powoda i jego zadanie skierowane do pozwanego w okolicznościach sprawy nie zasługują w ocenie sądu na ochronę i stanowią nadużycie prawa.

Skład orzekający

Renata Bandosz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Nadużycie prawa podmiotowego przez profesjonalistę w stosunkach z konsumentem, znaczenie informacji udostępnianych przez ubezpieczycieli na stronach internetowych, dopuszczalność zawiadomień o zbyciu pojazdu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych dotyczących informacji udostępnionych przez powoda oraz braku dowodów z jego strony. Interpretacja art. 5 k.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest, aby profesjonaliści (jak ubezpieczyciele) byli konsekwentni w swoich informacjach i jak konsumenci mogą bronić się przed nadużyciem prawa, powołując się na te informacje. Pokazuje też znaczenie dowodów i ich braku.

Czy zawiadomienie ubezpieczyciela przez SMS to już nadużycie prawa?

Dane finansowe

WPS: 725 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX Ca 449/15 (upr.) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Renata Bandosz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko J. C. (1) o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I C 876/14 oddala apelację. Sygn. akt IX Ca 449/15 UZASADNIENIE Powód (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego J. C. (1) kwoty 725 złotych z ustawowymi odsetkami od 29 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Powód podał, że w ramach pakietu komunikacyjnego OC została zawarta między stronami umowa ubezpieczenia samochodu marki M. (...) o nr rejestracyjnym (...) na okres od dnia 28 grudnia 2011 roku do dnia 27 grudnia 2012 roku. Zgodnie z nią pozwany był zobowiązany do uiszczenia składki w kwocie 725 złotych w zamian za udzieloną mu przez powoda ochronę ubezpieczeniową. Pozwany J. C. (1) wniósł o oddalenie powództwa. Przedstawił, że nabył w dniu 26 października 2011 roku samochód, który w chwili zakupu był ubezpieczony w powodowym Towarzystwie (...) . Pozwany podał, że tego samego dnia zbył przedmiotowy pojazd, a o fakcie tym poinformował telefonicznie powoda, wysyłając mu faksem umowę kupna-sprzedaży. Wyrokiem zaocznym z 29 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Giżycku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 725 złotych z ustawowymi odsetkami od 29 grudnia 2011 roku do dnia zapłaty i obciążył pozwanego J. C. (2) kosztami procesu na rzecz powoda. Po wniesieniu sprzeciwu przez pozwanego Sąd powództwo oddalił. Rozpoznający sprawę na skutek apelacji powoda, Sąd Okręgowy w Olsztynie uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Giżycku do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: Pozwany J. C. (1) nabył 26 października 2011 roku od W. S. i E. S. samochód marki M. (...) o nr rejestracyjnym (...) , ubezpieczonych w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC w (...) S.A. w W. . Sprzedający zawiadomił o zbyciu pojazdu ubezpieczyciela, przenosząc wszystkie prawa i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia na pozwanego. Pozwany J. C. (1) tego samego dnia- 26 października 2011 roku - opisany wyżej pojazd zbył Ł. K. , o czym bezzwłocznie zawiadomił telefonicznie powoda (...) S.A. w W. ., a za pośrednictwem faksu przesłał ubezpieczycielowi umowę sprzedaży. Powód na swoich stronach internetowych informował potencjalnych klientów o takiej możliwości zgłaszania zdarzeń. Sąd Rejonowy powołał się na następujące dowody: polisa-k.15-16 akt, umowa-k.18 akt, zakres ubezpieczenia-k.19 akt, oświadczenie-k20 akt, umowa-k.45 akt, wydruk ze strony internetowej- k 61 akt, wyjaśnienia pozwanego-k.90 akt) i w uzasadnieniu orzeczenia przytoczył poniższe argumenty: Zakres praw i obowiązków stron określa ustawa z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Zgodnie z art.31 ust.1 tego aktu w razie zbycia pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC, na nabywcę pojazdu przechodzą prawa i obowiązki wynikające z umowy, a umowa ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na jaki została zawarta chyba, że nabywca wypowie ją przed upływem 30 dni od dnia nabycia pojazdu mechanicznego. Zgodnie z art.32 ustawy zbywca pojazdu jest zobowiązany do przekazania nabywcy dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia OC oraz do zawiadomienia ubezpieczyciela w terminie 30 dni od dnia czynności o fakcie zbycia pojazdu i danych osobowych nabywcy. Obydwoje ponoszą wobec zakładu ubezpieczeń solidarną odpowiedzialność za zapłatę składki za okres do dnia powiadomienia ubezpieczyciela o sprzedaży pojazdu. W sprawie bez wątpienia pozwany jako nabywca pojazdu wstąpił w prawa i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Wobec dalszego zbycia samochodu, ubezpieczonym był zaledwie przez 1 dzień. O fakcie zbycia powiadomił powoda telefonicznie. Powód wskazał, że nie posiada zapisu z rozmowy telefonicznej, w której pozwany poinformował go o zbyciu pojazdu i nie posiada rejestru faksów ani dowodu, że pozwany przesłał mu odpis zawartej umowy sprzedaży pojazdu. Wskazał jednocześnie, że sama rozmowa telefoniczna nie jest wystarczającą formą zawiadomienia o wypowiedzeniu umowy ubezpieczycielowi, a wobec powyższego umowa nie została skutecznie wypowiedziana. Art.18 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 11 lutego 2012 roku stanowił, że wszelkie zawiadomienia i oświadczenia stron powinny być sporządzane na piśmie i doręczane za potwierdzeniem odbioru lub listem poleconym. W ocenie Sądu Rejonowego ta forma została zastrzeżona przez ustawodawcę jedynie dla celów dowodowych. Jak wykazał pozwany, powód na swoich stronach internetowych zapewniał, że forma zawiadomienia telefonicznego jest wystarczająca. To ubezpieczeni są słabszą stroną umów ubezpieczeniowych, a od profesjonalisty, jakim bez wątpienia jest powód, należy wymagać więcej. (...) S.A. z siedzibą w W. , skoro takich zapewnień udzielał, powinien zapewnić ubezpieczonym gwarancję należytego przechowywania tak zgromadzonych zawiadomień. Pozwany działając w zaufaniu do ubezpieczyciela na takiej formie zawiadomienia poprzestał. Powód nie zaprzeczył i nie potwierdził okoliczności podawanych przez pozwanego co do odbytej z nim rozmowy telefonicznej i nadesłaniu za pośrednictwem faksu umowy sprzedaży samochodu. Wezwany przez sąd do przedstawienia rejestru faksów na udostępniane przez ubezpieczyciela umowy w okresie od 26.10 do 26.11 2011 roku i zapisów rozmów z tego okresu, stwierdził jedynie, że nie zarejestrował faksu od pozwanego i nie zarejestrował rozmowy telefonicznej z pozwanym. Zapewniając potencjalnych klientów o takiej możliwości zgłaszania wniosków i składania oświadczeń, powód - jako profesjonalista - przyjął na siebie obowiązek gromadzenia i zabezpieczania takich danych. Postawa powoda i jego zadanie skierowane do pozwanego w okolicznościach sprawy nie zasługują w ocenie sądu na ochronę i stanowią nadużycie prawa. Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Dlatego w ocenie Sądu Rejonowego w oparciu o treść przepisu art.5 kodeksu cywilnego powództwo należało oddalić. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez powoda. Ten zarzucił naruszenie prawa procesowego tj. art. 233 k.p.c. poprzez przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych odnośnie materiału dowodowego przedłożonego w sprawie poprzez przyjęcie, że pozwany dokonał skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia pojazdu. Podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 31, art. 18 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym oraz Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003 r., poz 1152 ze zm.) sprzed nowelizacji poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy ubezpieczenia zostało skutecznie złożone przez pozwanego a także naruszenia przepisów art. 6 k.c. i art. 61 k.c. poprzez przyjęcie, iż ciężar wykazania skutecznego wypowiedzenia umowy ubezpieczenia spoczywa na powodzie. Skarżący wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu na jego rzecz od pozwanego - za obie instancje. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Rozpoznając sprawę w postępowaniu uproszczonym Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że oparcie apelacji na zarzucie naruszenia przepisu art. 233 k.p.c. nie zostało uzasadnione. Skarżący nie wskazał, który z dowodów nie został należycie oceniony przez Sąd I instancji ( § 1 tego przepisu). Należycie zaś oceniona została odmowa przedstawienia przez powoda dowodu z zapisu rozmowy telefonicznej pozwanego i przedstawiciela ubezpieczyciela, w sytuacji, gdy faktowi temu skutecznie nie zaprzeczono ( art. 233 § 2 k.p.c. ). Pozwany zachował się zgodnie z informacją udzieloną na stronie internetowej ubezpieczyciela. Powód nie wykazał, iż w rozmowie tej pouczono pozwanego o obowiązku pisemnego zgłoszenia faktu sprzedaży pojazdu, niezależnie od rozmowy telefonicznej. Pozwany miał podstawę do przypuszczenia, że uczynił zadość wymaganiom związanym ze zbyciem pojazdu. Na takie właśnie wnioski pozwala odmowa przedstawienia dowodu z zapisu rozmowy telefonicznej lub dowiedzenia, iż rozmowa taka nie miała miejsca. Skarżący podnosi zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, ale nie odnosi się do przepisu, który Sąd Rejonowy wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia, tj art. 5 k.c. Sąd ten w sposób przekonywujący uzasadnił zastosowanie tego przepisu. Przytoczoną argumentację Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własną tak jak i ustalenia stanu faktycznego przez tenże Sąd poczynione. Podkreślenia wymaga, iż Sąd Rejonowy uznał prawo podmiotowe powoda, a to czyni zbędnym rozważanie zarzutów skarżącego odnoszących się do wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego. Wobec powyższego na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI