IX Ca 289/14

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2014-08-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
tytuł wykonawczynakaz zapłatypozbawienie wykonalnościprawomocnośćapelacjapostępowanie dowodowespółdzielnia mieszkaniowa

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, potwierdzając, że pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie jest drogą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem.

Powódka domagała się pozbawienia wykonalności nakazu zapłaty w części, twierdząc, że nie przedłożono dowodów na wysokość zadłużenia i że nakaz był wadliwy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powódka faktycznie dąży do zmiany prawomocnego nakazu zapłaty, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o pozbawienie wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji.

Powódka A. P. (1) wniosła o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Giżycku (sygn. I Nc 436/13) w części, ponad kwotę 3.500 zł. Argumentowała, że pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa nie przedstawiła dowodów na wysokość zadłużenia, a wezwania do zapłaty i sam nakaz zapłaty były wadliwe. Sąd Rejonowy w Giżycku wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. oddalił powództwo, uznając, że powódka w istocie dąży do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym nakazem zapłaty, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o pozbawienie wykonalności. Sąd wskazał, że nakaz zapłaty z dnia 15 kwietnia 2013 r. uprawomocnił się wobec powódki, która nie wniosła sprzeciwu. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Sąd podkreślił, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 k.p.c.) nie służy do ponownego badania zasadności obowiązku objętego prawomocnym orzeczeniem, a zarzuty dotyczące wadliwości dokumentów czy dowodów są spóźnione w kontekście prawomocnego nakazu zapłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem.

Uzasadnienie

Powództwo o pozbawienie wykonalności (art. 840 k.p.c.) ma na celu zakwestionowanie wykonalności tytułu na podstawie przyczyn materialnoprawnych powstałych po jego wydaniu lub wady formalne, a nie ponowne badanie zasadności roszczenia, które zostało już prawomocnie rozstrzygnięte.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w R.

Strony

NazwaTypRola
A. P. (1)osoba_fizycznapowódka
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w R.spółkapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 840 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na przyczynach materialnoprawnych, np. wygaśnięciu zobowiązania po powstaniu tytułu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów, zarzucany przez apelującą jako naruszony.

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, zarzucany przez apelującą jako naruszony.

k.p.c. art. 328 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uzasadnienia wyroku, zarzucany przez apelującą jako naruszony.

k.c. art. 691

Kodeks cywilny

Dotyczy prawa najmu lokalu, zarzucany przez apelującą jako błędnie zinterpretowany.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dowodów, zarzucany przez apelującą jako naruszony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o pozbawienie wykonalności nie jest drogą do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Zarzuty dotyczące wadliwości dowodów i dokumentów są spóźnione w kontekście prawomocnego nakazu zapłaty, od którego powódka nie wniosła sprzeciwu. Sąd nie jest uprawniony do zmiany prawomocnego orzeczenia w postępowaniu opozycyjnym.

Odrzucone argumenty

Nakaz zapłaty był wadliwy z powodu braku pieczątki i podpisu prezesa. Spółdzielnia nie przedstawiła dowodów na wysokość zadłużenia. Wezwania do zapłaty były podpisane tylko przez jednego członka zarządu. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 316 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 691 k.c., art. 253 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Powódka nie udowodniła przesłanek uzasadniających pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W tym świetle pozew w niniejszej sprawie miał być faktycznie sprzeciwem od przedmiotowego nakazu zapłaty. Sąd Rejonowy podkreślił, że w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego sądowi nie wolno badać podstaw do wydania orzeczenia sądu powszechnego w innej sprawie, a do tego w istocie dążyła powódka. Nakaz zapłaty jest orzeczeniem sądowym, pod którym podpisuje się tylko sędzia, który orzeczenie wydał. Powództwo opozycyjne przewidziane bowiem w art. 840 k.p.c. nie prowadzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem.

Skład orzekający

Bożena Charukiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Wieczorkiewicz

sędzia

Krzysztof Połomski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że postępowanie o pozbawienie wykonalności nie służy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem oraz że zarzuty dotyczące wadliwości dowodów są spóźnione po uprawomocnieniu się tytułu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dłużnik próbuje podważyć prawomocny nakaz zapłaty poprzez powództwo o pozbawienie wykonalności, zamiast wnieść sprzeciw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące postępowań o pozbawienie wykonalności i prawomocności orzeczeń, ale brakuje w niej nietypowych faktów czy zaskakujących zwrotów akcji.

Czy można podważyć prawomocny nakaz zapłaty? Sąd wyjaśnia granice pozbawienia wykonalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IX Ca 289/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Bożena Charukiewicz (spr.) Sędziowie: SO Mirosław Wieczorkiewicz SR del. Krzysztof Połomski Protokolant: prac. sąd. Magdalena Kufel po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa A. P. (1) przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I C 1067/13 oddala apelację. Sygn. akt IX Ca 289/14 UZASADNIENIE Powódka A. P. (1) wniosła pozew przeciwko pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Giżycku w dniu 15 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. I Nc 436/13 w części, tj. ponad kwotę 3.500 zł. W uzasadnieniu wskazała, iż pozwana wystąpiła przeciwko niej o zapłatę kwoty zaległości w opłatach za używanie lokalu mieszkalnego. W powyższej sprawie Spółdzielnia jednak nie przedstawiła żadnych dowodów wykazujących wysokość zadłużenia powódki. Przedłożony wyciąg z konta jest tylko dokumentem prywatnym, nie rozstrzyga, czy oświadczenie w nim zawarte odpowiada stanowi faktycznemu. Zarzuciła, że wezwania do zapłaty podpisał tylko jeden członek zarządu S. M. (...) w R. , nie można więc uznać, zdaniem powódki, że wywołały skutki prawne. Wskazała również, że wydany w sprawie I Nc 436/13 nakaz zapłaty był wadliwy, albowiem nie zawierał ani pieczątki S. M. (...) w R. , ani podpisu jej prezesa. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w R. wniosła o odrzucenie pozwu. W uzasadnieniu wskazała, iż nie zachodzi żadna przesłanka uzasadniająca pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W szczególności powódka nie uregulowała zadłużenia w jakiejkolwiek części. Ponadto powódka była informowana o stanie zadłużenia i nigdy nie kwestionowała kwot wynikających z wyciągu z konta. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy w Giżycku oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 15 kwietnia 2013 r. Sąd ten wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym o sygn. I Nc 436/13, w którym w całości uwzględnił roszczenia Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. przeciwko A. P. (1) , A. P. (2) oraz H. D. i zasądził od nich solidarnie na rzecz Spółdzielni kwotę 10 204,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 1 stycznia 2013 r. i kosztami procesu. Syn powódki A. P. (2) mieszka razem z nią, konkubiną - H. D. i jej dziećmi w mieszkaniu nr (...) , położonym w R. przy ul. (...) , będącym w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. . Sprzeciw od nakazu zapłaty z 15 kwietnia 2013r. wnieśli A. P. (2) i H. D. . Powódka powyższego nakazu nie zaskarżyła i w związku z tym uprawomocnił się w stosunku do niej w dniu 3 maja 2013 r. Po rozpoznaniu sprzeciwów A. P. (2) i H. D. , wyrokiem z dnia 10 czerwca 2013 r. w sprawie I C 319/13, Sąd Rejonowy zasądził od A. P. (2) i H. D. solidarnie na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w R. kwotę 10 204,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 1 stycznia 2013 r. i kosztami procesu. Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone przez pozwanych, a wyrokiem z 27 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił ich apelacje. W ocenie Sądu Rejonowego żądanie powódki było niezasadne. Powódka nie udowodniła przesłanek uzasadniających pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. W szczególności powódka nie udowodniła, iż po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Z uzasadnienia pozwu i wysłuchania informacyjnego powódki wynika, iż jej celem było obalenie nakazu zapłaty wydanego w sprawie I Nc 436/13. W tym świetle pozew w niniejszej sprawie miał być faktycznie sprzeciwem od przedmiotowego nakazu zapłaty. Sąd Rejonowy podkreślił, że w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego sądowi nie wolno badać podstaw do wydania orzeczenia sądu powszechnego w innej sprawie, a do tego w istocie dążyła powódka. Sąd pierwszej instancji także zauważył, że nakaz zapłaty jest orzeczeniem sądowym, pod którym podpisuje się tylko sędzia, który orzeczenie wydał. Natomiast doręczany stronie odpis nakazu zapłaty zawiera pieczęci sądu i podpis pracownika sądu, uwierzytelniający dany odpis za zgodność z oryginałem spoczywającym w aktach sprawy. Powyższy wyrok w całości zaskarżyła powódka. W apelacji zarzuciła: 1. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 316 k.p.c. przez błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania, niewłaściwą ocenę wiarygodności i mocy zebranych w sprawie dowodów, nieobjęcie swymi rozważaniami całokształtu zebranego materiału dowodowego i stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy; 2. naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez błędną redakcję uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu do wszystkich dowodów i niezbędnych tej sprawy; 3. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 691 k.c. ; 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 253 k.p.c. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje, nieobciążanie jej kosztami procesu na rzecz pozwanej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna . Zdaniem Sądu Okręgowego, powódka nie zakwestionowała skutecznie ani oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy i jego ustaleń faktycznych, ani oceny prawnej, a jej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są chybione. Sąd drugiej instancji dokonując we własnym zakresie oceny materiału dowodowego nie znalazł przyczyn i podstaw uzasadniających poczynienie ustaleń odmiennych, niż poczynione przez Sąd I instancji. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w niniejszej sprawie. W drodze powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo jego ograniczenia, dłużnik może powoływać się na podstawy określone w art. 840 § 1 pkt 1-3 k.p.c. W orzecznictwie podkreśla się, iż powództwo z art. 840 k.p.c. jako środek merytorycznej obrony dłużnika, pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem i w konsekwencji musi być oparte na przyczynach materialnoprawnych, tj. podstawach wymienionych w pkt 1-3 omawianego przepisu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1985 r., III CZP 14/85, OSNC 1985, nr 12, poz. 192; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1972 r., II CR 193/72, OSNC 1973, nr 4, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 1973 r., II PZ 34/73, LEX nr 7295; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1971 r., I CZ 110/70, LEX nr 6896). Przykładowo można wskazać, iż jedną z okoliczności prowadzącą do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności jest spełnienie po powstaniu tytułu wykonawczego przez dłużnika obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W praktyce powódka mogłaby domagać się pozbawienia wykonalności nakazu zapłaty wydanego w sprawie I Nc 436/13, gdyby wynikający z tego nakazu dług został spłacony. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Powódka sformułowała wprawdzie żądanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jednak treść uzasadnienia pozwu i podnoszone w toku procesu przez powódkę okoliczności wskazują, iż w rzeczywistości domaga się ona zmiany rozstrzygnięcia w sprawie I Nc 436/13. Nakaz zapłaty wydany w tamtej sprawie jest prawomocny, w związku z czym nie podlega zmianie. W szczególności zmiana taka nie może nastąpić w toku postępowania o pozbawienie wykonalności tego tytułu. Zakwestionowanie w niniejszej sprawie przez powódkę wiarygodności dokumentów stanowiących podstawę wydania nakazu zapłaty w sprawie I Nc 436/13 jest spóźnione i nie może w żadnym stopniu spowodować pozbawienia wykonalności przedmiotowego nakazu zapłaty. Bezspornym jest, że powódka powyższy nakaz zapłaty otrzymała wraz z pouczeniem, mimo to sprzeciwu nie wniosła, godząc się tym samym z jego treścią, uznając dowody, na podstawie których został wydany za wiarygodne. Obecnie jej zarzuty nie mają żadnego znaczenia. Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest zatem uprawniony do uchylenia obowiązku zapłaty w stosunku do powódki. Powództwo opozycyjne przewidziane bowiem w art. 840 k.p.c. nie prowadzi do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym nie jest dopuszczalna merytoryczna zmiana uprzednio wydanego prawomocnego orzeczenia w oparciu o przepis art. 840 k.p.c. Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI