II Ca 306/18

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2018-03-09
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystehipoteka przymusowapostanowienie o zabezpieczeniupostępowanie wieczystoksięgowekognicja sąduapelacjanieruchomości

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki, utrzymując w mocy wpis hipoteki przymusowej, argumentując ograniczoną kognicją sądu wieczystoksięgowego i decydującym znaczeniem stanu rzeczy z chwili złożenia wniosku.

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację od postanowienia utrzymującego w mocy wpis hipoteki przymusowej. Uczestniczka kwestionowała wpis, powołując się na spłatę zadłużenia i zmianę wyroku w sprawie głównej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku i dołączonych dokumentów, a także decydujące znaczenie stanu rzeczy z chwili złożenia wniosku.

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpoznał apelację uczestniczki M. K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr (...). Wnioskodawcy uzyskali wpis hipoteki przymusowej na kwotę 60 644 zł na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Apelująca zarzucała, że hipoteka została wpisana mimo całkowitej spłaty zadłużenia, powołując się na zmieniony wyrok Sądu Okręgowego w sprawie II Ca 1439/16 oraz dokumenty potwierdzające spłatę. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, który bada jedynie treść wniosku, dołączonych dokumentów i księgi wieczystej. Podkreślono, że decydujące znaczenie ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, a okoliczności powstałe po złożeniu wniosku, takie jak spłata zadłużenia, nie mają wpływu na ocenę prawidłowości wpisu. Sąd zaznaczył, że właściciele mogą domagać się wykreślenia hipoteki w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dołączonych dokumentów i księgi wieczystej, a decydujące znaczenie ma stan rzeczy z chwili złożenia wniosku.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego, zgodnie z którą niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego okoliczności nie wynikających z wniosku i dołączonych dokumentów. Podkreślono, że wpis ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku, a zatem podstawą wpisu mogą być jedynie dokumenty istniejące w tym momencie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznawnioskodawca
I. R.osoba_fizycznawnioskodawca
M. K.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
T. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
J. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
R. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

u.k.w.h. art. 110 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipotekę przymusową można uzyskać na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kognicji sądu rozpoznającego wniosek o wpis ogranicza się do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej.

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 109 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wierzyciel dysponujący tytułem wykonawczym może uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika.

k.p.c. art. 360

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu stają się skuteczne z chwilą ogłoszenia lub podpisania sentencji.

k.p.c. art. 743 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli postanowienie podlega wykonaniu w inny sposób niż w drodze egzekucji, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 754 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do domagania się wykreślenia hipoteki w odrębnym wniosku po prawomocnym zakończeniu sprawy lub stwierdzeniu upadku zabezpieczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Decydujące znaczenie stanu rzeczy z chwili złożenia wniosku. Możliwość wpisu hipoteki na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu z klauzulą wykonalności.

Odrzucone argumenty

Całkowita spłata zadłużenia po złożeniu wniosku o wpis. Zmiana kwoty zasądzonej w wyroku w sprawie głównej po dokonaniu wpisu. Śmierć współwłaściciela nieruchomości po złożeniu wniosku.

Godne uwagi sformułowania

zakres rozpoznania wniosku o wpis jest ograniczony tylko do rozpoznania treści wniosku, załączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej decydujące znaczenie dla tej oceny ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku uwzględniony może być wniosek o wpis w księdze wieczystej oparty na dokumentach istniejących w chwili jego złożenia, a nie na dokumentach powstałych dopiero po złożeniu wniosku o wpis

Skład orzekający

Katarzyna Biernat – Jarek

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Buła

sędzia

Beata Kurdziel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego w postępowaniu o wpis hipoteki przymusowej oraz znaczenia stanu rzeczy z chwili złożenia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wpisu hipoteki przymusowej na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania wieczystoksięgowego, co jest cenne dla praktyków prawa nieruchomości i postępowania cywilnego.

Czy spłata długu po wpisie hipoteki unieważnia wpis? Sąd wyjaśnia ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego.

Dane finansowe

WPS: 60 644 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Ca 306/18 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny – Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Katarzyna Biernat – Jarek (sprawozdawca) Sędziowie: SO Grzegorz Buła SO Beata Kurdziel po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. R. i I. R. przy udziale M. K. , T. K. , J. K. , K. M. , S. K. , R. K. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej (...) na skutek apelacji uczestniczki M. K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie z dnia 30 czerwca 2017 r. sygnatura akt DZKW/KR1P/00056961/15 postanawia: oddalić apelację. SSO Grzegorz Buła SSO Katarzyna Biernat – Jarek SSO Beata Kurdziel Sygn. akt II Ca 306/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej dokonany przez Referendarza Sądowego w dniu 18 czerwca 2015 w księdze wieczystej nr (...) . W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że podstawą dokonanego wpisu hipoteki przymusowej w kwocie 60 644 zł na rzecz wnioskodawców I. R. i M. R. było postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 26 marca 2015 roku sygn. akt I C 69/15/K o udzieleniu zabezpieczenia. Odnosząc się do złożonej skargi na orzeczenie referendarza Sąd Rejonowy wywoził, że zgodnie z treścią art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 roku wierzyciel, który dysponuje tytułem wykonawczym może uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika, a podstawą dokonania wpisu może być także postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczenia wydane w oparciu o art. 730 i nast. k.p.c. zaopatrzone we wzmiankę o wykonalności. Uznając, że przedłożony egzemplarz odpisu postanowienia spełnia wymogi formalne oraz odwołując się do ograniczonej kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym Sąd Rejonowy stwierdził, że powoływane w skardze okoliczności wykraczają poza zakres rozpoznania sprawy przez sąd prowadzący księgi wieczyste. Apelację od powyższego postanowienia wniosła wnioskodawczyni, zaskarżyła go w całości, domagając się jego uchylenia w całości i wykreślenia wpisu dotyczącego hipoteki przymusowej w księdze wieczystej z uwagi na całkowitą zapłatę dłużnej należności przez dłużniczkę wg zmienionej wersji wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie II Ca 1439/16, nadto podając wątpliwość dokonanie wpisu na postawienie prawomocnego postanowienia. Do apelacji dołączyła kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2016 roku sygnatura akt II Ca 1439/16 wydanego na skutek rozpoznania apelacji pozwanych R. K. i M. K. od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie z dnia 10 listopada 2015 roku sygn. akt I C 69/15/K, z treści którego wynika zmiana zaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji w ten sposób że kwota 54 000 zł została zastąpiona kwotą 30 000 zł, zaś koszty procesu w kwocie 6317 zł zostały zastąpione kwotą 1846 zł 70 gr. Apelująca przedłożyła także dokumenty potwierdzające iż doszło do całkowitej spłaty zadłużenia objętego wymienionym wyrokiem, jak również informacje dla sądu wieczystoksięgowego, że po dacie wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy zmarł współwłaściciel nieruchomości R. K. , którego spadkobiercami są wskazani pozostali uczestnicy postępowania tj. T. K. , J. K. , K. M. , S. K. . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do treści art. 626 8 § 2 k.p.c. , zakreślającego kognicję sądu rozpoznającego wniosek o wpis, zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Ograniczona kognicja sądu wyłącza nie tylko badanie innych dokumentów, niż dołączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej, ale także okoliczności, które nie wynikają z wniosku o wpis, dołączonych do niego dokumentów ani z treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby one stanowić podstawę uwzględnienia wniosku o wpis. Niedopuszczalne jest prowadzenie w postępowaniu o wpis postępowania dowodowego mającego na celu poszukiwanie podstawy wpisu, która nie wynika z dokumentów dołączonych do wniosku. Sąd Odwoławczy bada jedynie, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i treści księgi wieczystej wpis, bądź jego odmowa przez sąd pierwszej instancji, była uzasadniona. Decydujące znaczenie dla tej oceny ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II CSK 280/14). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 2016 r. sygn. V CSK 81/16 po raz kolejny stwierdził, że podstawą wpisu mogą być dokumenty uzasadniające ten wpis, które powinny być złożone razem z wnioskiem o wpis. Ponieważ zakres rozpoznania wniosku o wpis jest ograniczony tylko do rozpoznania treści wniosku, załączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej, a chwila złożenia wniosku o wpis rozstrzyga o kolejności wniosku, a zarazem z chwilą uwzględnienia wniosku o wpis ma on moc wsteczną od chwili złożenia wniosku, to uzasadnione jest stanowisko, że uwzględniony może być wniosek o wpis w księdze wieczystej oparty na dokumentach istniejących w chwili jego złożenia, a nie na dokumentach powstałych dopiero po złożeniu wniosku o wpis. W przeciwnym przypadku dokument stanowiący podstawę wpisu odnosiłby skutek prawny w okresie poprzedzającym jego powstanie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy do wniosku o wpis hipoteki przedłożyli odpis postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 26 marca 2015 roku w sprawie I C 69/15/K ze wzmianką o wykonalności, zgodnie z treścią którego powodowie I. R. i M. R. uzyskali zabezpieczenie swojego roszczenia z poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej w kwocie 60 834 zł na stanowiącej własność pozwanych R. K. i M. K. nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) i w oparciu o to postanowienie Sąd Rejonowy w dla K. w K. dokonał wpisu hipoteki w dziale IV księgio wieystej prowadzonej dla nieruchomości pozwanych. Stosownie do art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece hipotekę przymusową można uzyskać na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia. Zgodnie z art. 360 k.p.c. postanowienia sądu staja się skuteczne w takim zakresie i w taki sposób , jaki wynika z ich treści , z chwila ogłoszenia, a jeśli ogłoszenia nie było – z chwila podpisania sentencji. Z kolei zgodnie z art. 743 § 2 k.p.c. jeżeli z uwagi na swą treść postanowienie podlega wykonaniu w inny sposób (niż w drodze egzekucji) , stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tego sposobu. Podstawą przeprowadzenia postępowania jest wtedy postanowienie zaopatrzone z urzędu przez przewodniczącego we wzmiankę o wykonalności. Dokonanie wpisu hipoteki n nieruchomości R. i M. kostuch było zatem możliwe bez stwierdzenia prawomocności postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, albowiem dołączony do wniosku odpis postanowienia Sądu zaopatrzony był we wzmiankę o wykonalności. Mając zatem na względzie wcześniejsze rozważania , zaistniałe po złożeniu wniosku o wpis hipoteki okoliczności, w tym prawomocne zakończenie sprawy I C 69/15/K wyrokiem Sądu Okręgowego z dn. 19 grudnia 2016 roku II Ca 1439/16 i dokonana spłata sumy wynikającej z wyroku nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanego wpisu, zaś właściciele w ramach odrębnego wniosku mogą domagać się wykreślenia hipoteki w oparciu o prawomocny wyrok – zgodnie z art. 754 1 § 1 k.p.c. lub wydane na wniosek obowiązanego postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia. Z powyższych względów apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu , o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 385 k.p.c. SSO Grzegorz Buła SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Beata Kurdziel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI