Orzeczenie · 2024-12-27

IX CA 1223/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2024-12-27
SAOSinneprawa człowiekaokręgowy
zakład karnyprawa osadzonychkontakt z rodzinądobra osobistezadośćuczynienieKonwencja o prawach człowiekaETPCzprawo karne wykonawcze

Powód M. O., osadzony w Zakładzie Karnym w K., wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 50.000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, twierdząc, że ograniczono mu kontakt z rodziną. Sąd Rejonowy w Bartoszycach częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając 2.000 zł, uznając, że ograniczenie kontaktu do jednej 10-minutowej rozmowy telefonicznej tygodniowo oraz jednej rozmowy przez komunikator S. miesięcznie naruszało prawo powoda do życia rodzinnego, chronione przez art. 8 Konwencji o prawach człowieka i podstawowych wolności oraz polskie prawo. Sąd Rejonowy odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podkreślając znaczenie kontaktu z rodziną dla resocjalizacji. Pozwany Skarb Państwa wniósł apelację, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym. Pozwany argumentował, że zapewnione środki kontaktu były zgodne z obowiązującymi przepisami (art. 105b k.k.w.) i wewnętrznymi regulaminami zakładu karnego, a także powołał się na niedawny wyrok ETPCz w sprawie Z. przeciwko Polsce, który uznał podobne ograniczenia za dopuszczalne. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości. Sąd Okręgowy uznał, że działania pozwanego były zgodne z prawem, a ograniczenie kontaktu do jednej rozmowy telefonicznej tygodniowo, przy możliwości składania wniosków o dodatkowe rozmowy i korzystania z innych form kontaktu (korespondencja, komunikator S., widzenia), nie naruszało art. 8 Konwencji. Sąd Okręgowy podkreślił, że decyzje dyrektora zakładu karnego w sprawie dodatkowych kontaktów były już kontrolowane przez sąd penitencjarny, który nie dopatrzył się bezprawności. Sąd Okręgowy przyjął, że powód nie wykazał bezprawności działania pozwanego, co jest warunkiem odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pozostało po stronie powoda, zgodnie z zasadą słuszności (art. 102 k.p.c.), ze względu na jego trudną sytuację osobistą i majątkową oraz charakter sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy ograniczenie kontaktu osadzonego z rodziną do jednej 10-minutowej rozmowy telefonicznej tygodniowo oraz jednej rozmowy przez komunikator miesięcznie, w sytuacji braku widzeń, stanowi naruszenie dóbr osobistych i prawa do życia rodzinnego chronionego przez art. 8 Konwencji o prawach człowieka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie kontaktu do jednej rozmowy telefonicznej tygodniowo, przy możliwości składania wniosków o dodatkowe rozmowy i korzystania z innych form kontaktu, nie stanowi naruszenia art. 8 Konwencji o prawach człowieka, jeśli jest zgodne z przepisami prawa i wewnętrznymi regulaminami zakładu karnego, a decyzje dyrektora były kontrolowane przez sąd penitencjarny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na wyroku ETPCz w sprawie Z. przeciwko Polsce, który uznał, że ograniczenie kontaktu do jednej rozmowy tygodniowo, przy możliwości innych form kontaktu i ubiegania się o dodatkowe rozmowy, nie narusza art. 8 Konwencji, ponieważ zapewnia sprawiedliwą równowagę między potrzebami osadzonego a bezpieczeństwem i porządkiem w zakładzie karnym. Sąd podkreślił, że decyzje dyrektora zakładu karnego w tej materii były już przedmiotem kontroli sądu penitencjarnego, który nie dopatrzył się bezprawności.

Czy sąd cywilny może badać zasadność decyzji dyrektora zakładu karnego dotyczących uprawnień osadzonego, które były już przedmiotem kontroli sądu penitencjarnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd cywilny nie może badać zasadności decyzji dyrektora zakładu karnego dotyczących uprawnień osadzonego, jeśli decyzje te były już przedmiotem kontroli sądu penitencjarnego i nie zostały uznane za niezgodne z prawem. Dopuszczenie takiej kontroli przez sąd cywilny prowadziłoby do dwutorowości postępowania i podważałoby znaczenie postępowania penitencjarnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu (IV CSK 276/11) wskazał, że sąd cywilny nie jest władny stwierdzać bezprawności decyzji dyrektora zakładu karnego, która była już przedmiotem oceny sądu penitencjarnego. Dopuszczenie takiej kontroli przez sąd cywilny oznaczałoby podważenie znaczenia trybu postępowania penitencjarnego.

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Zakład Karny w K.instytucjapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.k.w. art. 105b § § 1

Kodeks karny wykonawczy

Skazany co najmniej raz w tygodniu ma prawo korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego w sposób i w terminach ustalonych w porządku wewnętrznym. Dyrektor może udzielić zgody na rozmowę na koszt zakładu karnego w uzasadnionych wypadkach.

k.k.w. art. 105b § § 1a

Kodeks karny wykonawczy

W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor może udzielić zgody na skorzystanie z telefonu do kontaktu z rodziną poza terminami ustalonymi w porządku wewnętrznym.

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa.

Pomocnicze

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dobra osobiste człowieka podlegają ochronie prawa cywilnego.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Można żądać zaniechania naruszenia dobra osobistego lub usunięcia jego skutków.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji zmienia zaskarżony wyrok lub uchyla go i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.

k.k.w. art. 67 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym jest jednym z podstawowych środków oddziaływania na skazanych.

Skład orzekający

Jacek Barczewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 2000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst