IX Ca 1148/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, współwłaściciel nieruchomości, wniósł o nakazanie pozwanej Gminie rozbiórki części podziemnej budowli (schronu przeciwlotniczego) zlokalizowanej na jego działce, która stanowiła część większego kompleksu na sąsiedniej działce gminnej. Powód twierdził, że nie wiedział o istnieniu budowli przy zakupie nieruchomości i że narusza ona jego własność oraz obniża użyteczność działki. Jako podstawę roszczenia wskazał art. 222 § 2 kc (roszczenie negatoryjne) oraz przepisy o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że budowla istniała już w dacie zakupu nieruchomości przez powoda i nie doszło do naruszenia jego prawa własności w inny sposób niż przez pozbawienie władztwa, a roszczenie z tytułu rękojmi przedawniło się, gdyż powód zgłosił je po upływie ponad 13 lat od zakupu. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Potwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa własności w rozumieniu art. 222 § 2 kc, gdyż budowla istniała przed nabyciem nieruchomości przez powoda i nie było ingerencji pozwanej w jego władztwo. Co do rękojmi, Sąd Okręgowy podkreślił, że termin roczny na dochodzenie roszczeń z tytułu wad fizycznych (art. 568 § 1 kc w brzmieniu obowiązującym w dacie umowy) jest terminem zawitym, który sąd uwzględnia z urzędu. W związku z tym, zarzuty dotyczące przedawnienia, uznania roszczenia czy stosowania art. 5 kc były bezprzedmiotowe. Sąd wskazał, że nawet przy założeniu podstępnego zatajenia wady, roszczenie wygasło, gdyż powód dowiedział się o schronie najpóźniej we wrześniu 2011 r., a pozew złożył w marcu 2016 r. Ponadto, sąd podkreślił, że umowa sprzedaży była zawarta przed zmianami przepisów dotyczącymi rękojmi za nieruchomości, a przedmiotem sprzedaży była działka gruntu, dla której termin rękojmi wynosił rok, a nie budynek (3 lata). Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia prawa procesowego, uznając ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji za prawidłową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących roszczenia negatoryjnego (art. 222 § 2 kc) w kontekście istniejących przed nabyciem nieruchomości budowli oraz kluczowa wykładnia przepisów o rękojmi za wady, w szczególności traktowanie terminu z art. 568 § 1 kc jako terminu zawitego.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów, zwłaszcza w zakresie rękojmi za nieruchomości. Kluczowe jest rozróżnienie między terminem przedawnienia a terminem zawitym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnienie podziemnej budowli na nieruchomości, która istniała przed jej nabyciem przez właściciela, stanowi naruszenie prawa własności w rozumieniu art. 222 § 2 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo istnienie podziemnej budowli, która istniała przed nabyciem nieruchomości i nie wiąże się z ingerencją właściciela sąsiedniej nieruchomości w późniejszym czasie, nie stanowi naruszenia prawa własności w rozumieniu art. 222 § 2 kc.
Uzasadnienie
Roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 kc) chroni przed ingerencjami w sferę władztwa właściciela, które nie polegają na pozbawieniu faktycznego władztwa. W sytuacji, gdy budowla istniała przed nabyciem nieruchomości, a pozwana nie podejmowała działań naruszających władztwo powoda, brak jest podstaw do uwzględnienia roszczenia negatoryjnego.
Czy roszczenie z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy sprzedanej, w tym nieruchomości, wygasa z upływem terminu zawitego określonego w art. 568 § 1 kc, a sąd uwzględnia ten upływ z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upływ terminu określonego w art. 568 § 1 kc (obecnie również dla nieruchomości) jest terminem zawitym, który sąd uwzględnia z urzędu, a przepisy o przedawnieniu oraz art. 5 kc nie mają zastosowania do jego biegu.
Uzasadnienie
Termin zawity prowadzi do definitywnej utraty roszczenia, niezależnie od zarzutu strony. Sąd ma obowiązek uwzględnić upływ terminu zawitego z urzędu. Przepis art. 5 kc nie ma zastosowania do terminów zawitych, ponieważ nie dotyczy on wykonywania prawa podmiotowego, lecz bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Czy oświadczenia pozwanej Gminy dotyczące zamiaru rozbiórki schronu i przeprowadzenia czynności geodezyjnych stanowią uznanie roszczenia przerywające bieg terminu zawitego z tytułu rękojmi?
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenia te nie stanowią uznania roszczenia w rozumieniu przerywającym bieg terminu zawitego, a nawet gdyby uznać je za takie, termin zawity i tak wygasł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet przy założeniu, że pozwana zataiła wadę, roszczenie z tytułu rękojmi wygasło z powodu upływu terminu zawitego, ponieważ powód dowiedział się o wadzie we wrześniu 2011 r., a pozew złożył w marcu 2016 r., co przekraczało roczny termin.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina M. M. | instytucja | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne przysługuje właścicielowi przeciwko osobie, która narusza jego własność w inny sposób niż przez pozbawienie faktycznego władztwa nad rzeczą. Wymaga to ingerencji w sferę prawa własności, która stanowi bezprawne jego naruszenie.
k.c. art. 568 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne wygasają po upływie roku, a gdy chodzi o wady budynku - po upływie lat trzech, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Termin ten jest terminem zawitym.
Pomocnicze
k.c. art. 568 § § 2
Kodeks cywilny
Upływ terminów na dochodzenie roszczeń z tytułu rękojmi nie wyłącza wykonania uprawnień, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił. Termin biegnie od momentu dowiedzenia się o wadzie.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia następuje m.in. przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania należności prawnych. Sąd uznał, że pisma pozwanej nie stanowiły uznania roszczenia przerywającego bieg terminu zawitego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można oprzeć się na prawie podmiotowym przeciwko osobie, która zachowuje się zgodnie z prawem, ale w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał, że art. 5 kc nie ma zastosowania do terminów zawitych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie podziemnej budowli przed nabyciem nieruchomości nie stanowi naruszenia prawa własności w rozumieniu art. 222 § 2 kc. • Roszczenie z tytułu rękojmi za wady fizyczne nieruchomości wygasło z powodu upływu rocznego terminu zawitego (art. 568 § 1 kc), który sąd uwzględnia z urzędu. • Termin zawity z art. 568 § 1 kc nie podlega stosowaniu art. 5 kc ani przepisów o przedawnieniu. • Powód rozpoczął inwestycję budowlaną z 14-letnim opóźnieniem, co nie jest winą pozwanej.
Odrzucone argumenty
Pozwana naruszyła prawo własności powoda poprzez nieusunięcie podziemnej budowli. • Oświadczenia pozwanej stanowiły uznanie roszczenia i przerwały bieg przedawnienia. • Pozwana zataiła wadę nieruchomości, co powinno skutkować zastosowaniem art. 568 § 2 kc. • Naruszenie przepisów prawa procesowego przez sąd pierwszej instancji (art. 233 § 1 kpc).
Godne uwagi sformułowania
roszczenie negatoryjne powstaje, gdy prawo własności zostało naruszone w inny sposób niż pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą • terminy zawite określają moment całkowitego wygaśnięcia roszczenia, nie zaś chwilę jego przedawnienia • nie jest uprawnione stosowanie art. 5 kc do terminów zawitych powodujących wygaśnięcie uprawnień
Skład orzekający
Mirosław Wieczorkiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Żegarska
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących roszczenia negatoryjnego (art. 222 § 2 kc) w kontekście istniejących przed nabyciem nieruchomości budowli oraz kluczowa wykładnia przepisów o rękojmi za wady, w szczególności traktowanie terminu z art. 568 § 1 kc jako terminu zawitego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów, zwłaszcza w zakresie rękojmi za nieruchomości. Kluczowe jest rozróżnienie między terminem przedawnienia a terminem zawitym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu ukrytych wad nieruchomości i interpretacji przepisów o rękojmi, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnienie różnicy między terminem zawitym a przedawnieniem jest cenne.
“Ukryty schron pod działką? Jak rękojmia i terminy zawite chronią (lub nie) kupującego nieruchomość.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.