IX CA 1059/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda B. S. o zapłatę odszkodowania od Towarzystwa (...) S.A. za szkodę w zabytkowym pojeździe marki R. z 1979 roku. Powód domagał się kwoty 20.100 zł, twierdząc, że przyznane przez ubezpieczyciela odszkodowanie w wysokości 20.844,12 zł jest zaniżone, a koszt naprawy powinien uwzględniać cenę nowej, oryginalnej części. Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.827,35 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Sąd pierwszej instancji uznał, że w przypadku zabytkowego pojazdu, którego nowe części są praktycznie niedostępne na rynku i generują nadmierne koszty, naprawa powinna być wykonana z użyciem używanej części w dobrym stanie, aby uniknąć bezpodstawnego wzbogacenia powoda. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację powoda, oddalił ją, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć co do zasady poszkodowany ma prawo do odszkodowania pokrywającego koszty naprawy z użyciem nowych, oryginalnych części, to w przypadku unikatowych pojazdów, gdzie koszt nowych części jest niewspółmiernie wysoki (ponad 100.000 zł brutto za jedną część), a dostępne są używane części w dobrym stanie (np. za ok. 12.700 zł brutto), naprawa z użyciem części używanej jest uzasadniona i nie prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Okręgowy pominął wnioski dowodowe powoda zawarte w apelacji, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania za szkodę w pojazdach zabytkowych lub unikatowych, gdzie koszt nowych części jest nieproporcjonalnie wysoki.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe części są niedostępne lub ekstremalnie drogie, a dostępne są używane części w dobrym stanie, które nie wpływają negatywnie na wartość pojazdu.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest wysokość odszkodowania należnego z tytułu szkody w zabytkowym pojeździe, gdy koszt naprawy z użyciem nowych, oryginalnych części jest nieproporcjonalnie wysoki w stosunku do wartości pojazdu i dostępnych na rynku części używanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie powinno pokrywać celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy, uwzględniając dostępność i racjonalność cenową części zamiennych. W przypadku zabytkowych pojazdów, gdzie nowe części są ekstremalnie drogie lub niedostępne, a dostępne są używane części w dobrym stanie, odszkodowanie powinno być ustalone na podstawie kosztów naprawy z użyciem tych używanych części, aby uniknąć nadmiernych kosztów i bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie odszkodowania pokrywającego koszt wyprodukowania nowej, oryginalnej części do zabytkowego pojazdu (ponad 100.000 zł) jest nadmierne i wykracza poza kompensacyjną funkcję odszkodowania. Dostępność używanych części w dobrym stanie (ok. 12.700 zł) pozwala na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody bez nieuzasadnionego wzbogacenia powoda, zwłaszcza że uszkodzenie dotyczyło głównie walorów estetycznych, a nie bezpieczeństwa.
Czy użycie używanej części zamiennej w zabytkowym pojeździe, zamiast nowej oryginalnej, może prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli używana część jest w dobrym stanie, pozwala na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody i nie powoduje wzrostu wartości pojazdu ponad stan sprzed szkody. Wartość pojazdu zabytkowego może rosnąć z czasem, ale wzrost ten nie jest objęty ubezpieczeniem OC.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że użycie używanej części w dobrym stanie przywraca pojazd do stanu sprzed szkody, a potencjalny wzrost wartości pojazdu wynikający z jego wieku i rzadkości nie jest objęty odszkodowaniem OC. Koszt nowej, oryginalnej części byłby nieproporcjonalnie wysoki i stanowiłby bezpodstawne wzbogacenie.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w tym opinię biegłego, przy ustalaniu wysokości odszkodowania za szkodę w zabytkowym pojeździe?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody, w tym opinię biegłego, która była pełna, spójna i logiczna, a zarzuty apelacji dotyczące błędów w ocenie dowodów lub opinii biegłego okazały się niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że opinia biegłego była wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy, a zarzuty powoda dotyczące braku pogłębionej analizy rynku, błędnego oznaczenia pojazdu czy możliwości naprawy używaną częścią nie obaliły ustaleń biegłego ani sądu pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.
Pomocnicze
k.c. art. 817 § § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach wymagających wiadomości specjalnych zasięga się opinii biegłych.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, po wysłuchaniu wniosków stron, może z własnej inicjatywy dopuścić dowód z opinii uzupełniającej lub dodatkowej.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego uwzględnienia lub oddalenia powództwa koszty procesu wzajemnie się znosi lub stosunkowo rozdziela.
u.k.s.c. art. 13 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 2 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, § 1 1 , § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2015 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 2 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz. U. z 2015 r. poz. 1935 z późn. zm. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2, 5
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszt naprawy powinien być ustalony na podstawie ceny używanej części w dobrym stanie, a nie nowej, oryginalnej, ze względu na nadmierne koszty i brak uzasadnienia ekonomicznego. • Użycie używanej części nie prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia powoda, a jedynie do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. • Wartość pojazdu zabytkowego może rosnąć z czasem, ale wzrost ten nie jest objęty ubezpieczeniem OC. • Uszkodzenia miały charakter głównie estetyczny i nie wpływały na bezpieczeństwo pojazdu.
Odrzucone argumenty
Naprawa powinna być wykonana z użyciem nowej, oryginalnej części, niezależnie od jej ceny, aby przywrócić pojazd do stanu sprzed szkody. • Użycie używanej części obniży wartość zabytkowego pojazdu. • Błędy w opinii biegłego i ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
koszty niewspółmiernie do powstałej szkody • nadmierne trudności lub koszty przywrócenia stanu poprzedniego • bezpodstawne wzbogacenie • funkcja kompensacyjna odszkodowania • pojazd unikatowy, a oryginalne, nowe części do tego pojazdu zasadniczo nie występują na rynku
Skład orzekający
Jacek Barczewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za szkodę w pojazdach zabytkowych lub unikatowych, gdzie koszt nowych części jest nieproporcjonalnie wysoki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nowe części są niedostępne lub ekstremalnie drogie, a dostępne są używane części w dobrym stanie, które nie wpływają negatywnie na wartość pojazdu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy unikatowego zabytkowego samochodu i pokazuje, jak sądy podchodzą do wyceny szkód w takich przypadkach, gdzie standardowe zasady mogą nie mieć zastosowania.
“Zabytkowy R. wart 85 tys. euro uszkodzony – czy ubezpieczyciel zapłaci za nową część za 100 tys. zł?”
Dane finansowe
WPS: 20 100 PLN
odszkodowanie: 2827,35 PLN
zwrot_kosztów_procesu: 1800 PLN
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.