IX C 864/15

Sygn. akt: IX C 864/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Opolu IX Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Izabela Stasikiewicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Sylwia Kluczny po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. w Opolu sprawy z powództwa A. (...) w O. przeciwko J. S. , M. S. o zapłatę zasądza solidarnie od pozwanych J. S. , M. S. - S. na rzecz powoda A. (...) w O. kwotę 55,77 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 77/100 groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14.11.2014 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) (...) 1. J. S. (...) 2. M. S. (...) (...) J. P. (...) (...) (...) (...) Sygn. akt IX C 864/15 UZASADNIENIE Powódka A. (...) w W. , Oddział Terenowy w O. wniosła pozew przeciwko pozwanym solidarnie – J. S. i M. S. o zapłatę kwoty 55,77 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami sporu. W uzasadnieniu swojego żądania powódka podała, że pozwani dzierżawili należące do powódki grunty rolne w B. , gmina W. . Na podstawie umowy pozwani zobowiązani byli do zapłaty czynszu dzierżawnego wynoszącego równowartość 3 kwintali pszenicy rocznie, w 2 ratach, płatnych do 30 września za pierwsze półrocze oraz do 28 lutego za następne półrocze. Wysokość raty czynszu uzależniona była od średniej krajowej ceny skupu pszenicy, opublikowanej przez GUS za dane półrocze roku kalendarzowego. Według powoda na dzień wniesienia pozwu pozwani zalegali z zapłatą raty wymagalną na dzień 11.12.2012r. w kwocie 36,84 zł, do której to kwoty powód doliczył odsetki ustawowe do dnia 12.11.2014r., wynoszące 18,93 zł. W sprzeciwie od nakazu zapłaty, w którym uwzględniono roszczenie powoda w całości, pozwani zażądali oddalenia powództwa. Wnieśli o zobowiązanie powoda do złożenia oryginałów dokumentów powołując się na art. 129 kpc . Ponadto stwierdzili, iż szczegółowe uzasadnienie sprzeciwu zostanie sporządzone po dostarczeniu oryginałów dokumentów i zaprzeczyli wszystkim twierdzeniom powoda. Pozwani nie złożyli żadnych wniosków dowodowych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwani – J. S. i M. S. zawarli z powódką - A. (...) Oddziałem Terenowym w O. umowę dzierżawy nieruchomości rolnej. Umowa została zawarta w dniu 15.12.2006r. na czas oznaczony do 30.09.2011r. Przedmiotem umowy była nieruchomość należąca do zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, stanowiąca nieruchomość rolną o pow. 1,4100 ha położoną w obrębie B. gmina W. , składającą sic z działki nr (...) km 1, w skład której wchodziły następujące klasoużytki: RIVa - 0,4900: RIVb- 0,3000; R V- 0,0900; Ł III - 0,4100; (...) 0,1000; R. - 0,0200 ha. Strony zawarły w umowie następujące porozumienia: Umowa mogła być przedłużona za porozumieniem stron. Z umowy mogły zostać wyłączone grunty przeznaczone na cele publiczne. Wydanie dzierżawcom przedmiotu umowy nastąpić miało na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego stanowiącego integralną część umowy dzierżawy. Dzierżawcy zobowiązali się do używania przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, w celu wykonania tam działalności gospodarczej i nie mogli zmienić przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody A. (...) wyrażonej na piśmie, oraz do używania przedmiotu dzierżawy z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności: o ochronie gruntów, o lasach, o ochronie przyrody, prawa wodnego , prawa budowlanego Ponadto pozwani zobowiązali się do: niedokonywania działań, które mogłyby doprowadzić do zniszczenia lub uszkodzenia zadrzewień - usuwanie drzew i krzewów wymagało zezwolenia organów gmin, po uzyskaniu zgody wydzierżawiającego, w której określone będą warunki wzajemnego rozliczenia, informowania wydzierżawiającego o każdej zmianie adresu pod rygorem uznania za skuteczne doręczenie korespondencji pod adres znany wydzierżawiającemu w chwili zawarcia umowy. Dzierżawcy nie mogli bez zgody A. wznosić na dzierżawionych gruntach budynków jak również w inny sposób zmieniać przedmiotu dzierżawy. Pozwani nie mogli bez pisemnej zgody wydzierżawiającego poddzierżawiać przedmiotu dzierżawy osobom trzecim. W razie naruszenia powyższego obowiązku wydzierżawiający zachował prawo rozwiązania umowy dzierżawy bez zachowania terminów wypowiedzenia i dochodzić ewentualnego odszkodowania od dzierżawców. Ponadto w dalszych postanowieniach dzierżawcy zobowiązali się do ponoszenia wszelkich obciążeń publicznoprawnych związanych z przedmiotem dzierżawy, a w szczególności podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego oraz innych obciążeń związanych z jego posiadaniem/opłaty na rzecz spółek wodnych a także kosztów ubezpieczenia obowiązkowego. W przypadku wydania przez uprawnione organy decyzji w przedmiocie ochrony środowiska dzierżawcy zobowiązani byli stosować się do uprawomocnionych decyzji i ponosić ewentualne kary i opłaty z tego tytułu, o ile decyzje te dotyczyły przedmiotu dzierżawy lub działalności gospodarczej w nim prowadzonej. Strony ustaliły, że pozwani będą ponosić koszty czynszu dzierżawnego należnego A. . Roczny czynsz dzierżawny odpowiadać miał wysokości równowartości pieniężnej 3,00 q pszenicy.  Czynsz płatny był w wysokości wynikającej z przemnożenia odpowiedniej ilości pszenicy przez średnią krajową cenę skupu pszenicy opublikowaną przez GUS za dane półrocze roku kalendarzowego, zgodnie z wezwaniem do zapłaty, jakie otrzymywać mieli pozwani. Terminy płatności czynszu dzierżawnego strony ustaliły następująco: za I półrocze w terminie do 30 września danego roku, za II półrocze w terminie do 28 lutego następnego roku. W razie wygaśnięcia lub rozwiązania umowy w ciągu roku kalendarzowego. czynsz dzierżawny wynosić miał proporcjonalnie do długości okresu dzierżawy w danym półroczu. Czynsz ten miał być płatny w ciągu miesiąca od daty wygaśnięcia lub rozwiązania umowy. W przypadku opóźnienia w zapłacie czynszu w terminie dzierżawcy zobowiązali się do zapłaty odsetek ustawowych za okres od upływu terminów podanych w umowie do dnia zapłaty, pobieranych w pierwszej kolejności z dokonanej wpłaty. Opóźnienie pozwanych z zapłatą czynszu za dwa pełne okresy płatności uprawniało dzierżawcę do rozwiązania umowy przez jednostronne oświadczenie woli wydzierżawiającego za 3-miesięcznym uprzedzeniem W takim wypadku wydzierżawiający określić miał warunki przejęcia przedmiotu dzierżawy i rozliczenia. (§9 umowy). Przepis ten przewidywał również, że jeżeli dzierżawcy używają przedmiotu dzierżawy niezgodnie z warunkami umowy lub nie wykonują innych obowiązków umownych, wydzierżawiający może rozwiązać umowę przez jednostronne oświadczenie woli ze skutkiem natychmiastowym. Z kolei rozwiązanie umowy na wniosek pozwanych było możliwe tylko na mocy porozumienia stron, określającego w sposób szczegółowy warunki z tym związane. Dzierżawca zobowiązali się wydać przedmiot umowy w ciągu jednego miesiąca, bądź w uzgodnionym z wydzierżawiającym terminie, najpóźniej po zbiorach. Prawo pozyskiwania surowców naturalnych - torfu, żwiru, piasku - z gruntu będącego przedmiotem dzierżawy pozwanym nie przysługiwało. (...) zastrzegła w umowie sobie lub swojemu przedstawicielowi prawo wstępu na teren przedmiotu dzierżawy, dokonywania oględzin poszczególnych jego składników w celu skontrolowania przestrzegania przez pozwanych postanowień umowy dzierżawy. Ewentualne zmiany umowy wymagały zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Strony ustaliły również, że w razie śmierci dzierżawców lub utraty zdolności do prowadzenia działalności gospodarczej przed upływem terminu, na który została zawarta umowa wydzierżawiający zobowiązał się umożliwić prowadzenie przedmiotu dzierżawy przez pełnoletnie osoby bliskie, jeżeli w ciągu 60 dni od dnia takiego zdarzenia zgłoszą one taką gotowość. dowód: umowa dzierżawy, k. 7-8 Pismem z 30.09.2010r. powód złożył oświadczenie o dokonaniu wypowiedzenia umowy dzierżawy na postawie §9 pkt 1 umowy, czyli z powodu nieużytkowania przedmiotu dzierżawy zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Termin rozwiązania umowy ustalono na dzień 1.10.2010r. Ostateczny termin odbioru nieruchomości będącej przedmiotem dzierżawy powód wyznaczył na dzień 19.10.2010r. o godz. 11. W wypowiedzeniu umowy zastrzeżono, iż w sytuacji niewydania nieruchomości i odmowy podpisania protokołu zdawczo – odbiorczego poczynając od dnia 20.10.2010r. bezumowne użytkowanie nieruchomości skutkować będzie koniecznością zapłaty czynszu dzierżawnego powiększonego o 25% jako kara umowna i 22% podatku Vat. Gdyby w w/w terminie (...) musiała uregulować jakiekolwiek opłaty publicznoprawne, związane z nieruchomością, zastrzegła możliwość obciążenia opłatami pozwanych. dowód: wypowiedzenie umowy dzierżawy z dnia 30.09.2010r., k. 9 W dniu 2.10.2010r. doszło do protokolarnego przekazania przedmiotu dzierżawy przez pozwanych A. (...) , którą reprezentował J. M. , (...) w O. , jednostki Oddziału Terenowego Agencji w O. . dowód: protokół zdawczo – odbiorczy, k. 10 Wezwaniami z dnia 14.04.2014r. oraz 5.11.2014r. powódka wezwała pozwanego J. S. do zapłaty kwoty 36,84 zł wraz z odsetkami obliczonymi odpowiednio na 16,25 zł (w pierwszym z wezwań) i 18,93 zł (w kolejnym). Jako tytuł należności, której zapłata miała przypadać na 11.12.2012r., powódka wskazała notę nr (...) (nr (...) ). dowód: wezwania do zapłaty k. 11-13 Sąd zważył: Powództwo było w całości zasadne. Wskazać należy, iż obrona pozwanych przed twierdzeniami pozwu ograniczyła się do zaprzeczenia wszystkim faktom podanym przez powódkę. Zażądali również złożenia oryginałów dokumentów – nie wskazując konkretnie, jakich, przy czym nie zaprzeczyli prawdziwości potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dowodów, na które powód powoływał się w pozwie, a które to kopie jako potwierdzone przez zawodowego pełnomocnika powodów stanowią – w myśl art. 129 §2 – potwierdzone za zgodność z oryginałem odpisy dokumentów, które strona reprezentowana przez pełnomocnika będącego m.in. adwokatem lub radcą prawnym może przedstawić zamiast oryginału. Powódka wykazała, iż pozwani byli stroną umowy dzierżawy, zawartej za odpłatnością w postaci czynszu dzierżawnego. Wykazała też, że poza czynszem dzierżawnym pozwani winni byli uiszczać obciążenia publicznoprawne. Ponieważ wypowiedzenie umowy dzierżawy nastąpiło ze skutkiem na dzień 1.10.2010r., zgodnie z §7 pkt 3 umowy powódce należał się czynsz ustalony proporcjonalnie do czasu trwania umowy zakończonej przed upływem roku kalendarzowego. Za 9 miesięcy dzierżawy pozwani winni zapłacić czynsz wyrażony równowartością 2,25 dt pszenicy, wyrażonej średnią ceną skupu za dane półrocze roku, opublikowaną przez GUS. Jeśli zatem pozwani byli zobowiązani do zapłaty czynszu, winni przedstawić dowód rozliczenia się z pozwaną za rok 2010r. Oczywiście można utrzymywać, iż pozwani powinni byli rozliczyć się z powódką w terminie miesiąca od daty wygaśnięcia umowy, czyli do listopada 2010r. Niemniej niedochowanie tego terminu i sporządzenie noty z datą płatności 11.12.2012r. było możliwe, skoro strony nie przewidziały w umowie, iż po upływie tego terminu roszczenie wygaśnie, zaś zgodnie z przepisami kc wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w każdym czasie, oczywiście po dacie wymagalności świadczenia. Stosownie do obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 19 stycznia 2011 r. w sprawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy w II półroczu 2010 r. (M.P. Nr 8, poz. 77) cena ta wynosiła 67,89 zł. W związku z tym za 2010r. pozwani winni byli uiścić solidarnie powódce czynsz dzierżawny w łącznej wysokości 152,75 zł. Kwota dochodzona pozwem jest niższa niż należny czynsz, co stwarza domniemanie, iż część tej kwoty pozwani zapłacili. Niemniej – skoro pozwani nie przedstawili zapłaty kwot czynszu za czas trwania dzierżawy i nie ustosunkowali się merytorycznie do zarzutów pozwu, a także z tego powodu, iż nie twierdzili, że opłaty dzierżawne zostały uregulowane w całości - sąd uznał, iż powódka w myśl art. 6 kc oraz 232 kpc swoje roszczenie udowodniła dokumentem w postaci umowy dzierżawy oraz jej rozwiązania. Wskazać trzeba, iż wyrokiem z dnia 20.11.2014r. w sprawie V CSK 78/14 Sąd Najwyższy wskazał, iż „ pozwany, kwestionując zasadność powództwa, nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że zaprzecza wszystkim faktom powołanym przez powoda, z wyjątkiem tych, które wyraźnie przyznał” (LEX nr 1567490). Teza ta, którą tutejszy sąd w pełni podziela, znajdzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie jako wykładnia art. 229 i 230 kpc . Z tej przyczyny w oparciu o postanowienie wynikające z § 7 umowy dzierżawy należało roszczenie uwzględnić w całości. Pozwani zostali solidarnie obciążeni kosztami postępowania, w myśl art. 98 §2 kpc . Na koszty postępowania składa się opłata od pozwu oraz koszty zastępstwa procesowego powódki, wg najniższej stawki dla wskazanej wartości przedmiotu sporu.