(...)
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w związku z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności, uznając brak dowodów na naruszenie godności i prawa do humanitarnego traktowania.
Powód D.S. domagał się od Skarbu Państwa 250 000 zł zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych (godność, intymność, warunki odbywania kary) w areszcie śledczym, wskazując na przeludnienie, brak wentylacji, ciepłej wody i izolacji sanitarnej. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał bezprawności działań ani naruszenia dóbr osobistych, a przedstawione warunki bytowe nie były urągające godności. Sąd oparł się na dokumentacji pozwanego i zeznaniach świadków, pomijając dowód z przesłuchania powoda z powodu jego nieobecności.
Powód D.S. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 250 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, takich jak prawo do godności, zachowania intymności i odbywania kary pozbawienia wolności w godnych warunkach. Jako podstawę roszczenia wskazał przeludnienie w celach, brak wentylacji, ciepłej wody, odizolowanego kącika sanitarnego, zawilgocenie cel oraz osadzanie w celach z osobami palącymi, mimo że sam jest niepalący. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń za okres poprzedzający datę wniesienia pozwu oraz brak dowodów na bezprawne działania funkcjonariuszy i powstanie szkody. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo. Ustalono, że powód przebywał w areszcie w określonych okresach, ale nie wykazał, aby warunki bytowe naruszały jego dobra osobiste. Sąd oparł się na dokumentach pozwanego, które wskazywały na zapewnienie odpowiedniej normy powierzchniowej, wydzielonych kącików sanitarnych, dostępu do ciepłej wody (co najmniej raz w tygodniu w łaźni, a także możliwość podgrzania wody w celach) oraz ogrzewania zgodnego z normami. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda z powodu jego nieustalonego miejsca pobytu oraz dowody z zeznań świadków zawnioskowanych przez powoda z powodu braku wskazania ich adresów. Sąd uznał, że powód nie wykazał przesłanek z art. 448 k.c. w zw. z art. 23 k.c., a pozwany wykazał, że warunki bytowe nie naruszały dóbr osobistych powoda. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na podstawie stosownych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, warunki bytowe w pozwanej jednostce penitencjarnej nie naruszały dóbr osobistych powoda.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powód nie przebywał w warunkach naruszających jego dobra osobiste. Pozwany wykazał, że zapewniono odpowiednią normę powierzchniową, wydzielone kąciki sanitarne, dostęp do ciepłej wody i ogrzewania zgodnego z normami. Powód nie przedstawił dowodów na bezprawne działania i szkodę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - (...) w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - (...) w Z. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określa dobra osobiste człowieka podlegające ochronie prawa cywilnego, w tym godność i prawo do humanitarnego traktowania.
Pomocnicze
k.k.w. art. 248
Kodeks karny wykonawczy
Przepis dotyczący warunków przeludnienia w zakładach karnych (uchylony w trakcie pobytu powoda).
k.k.w. art. 110
Kodeks karny wykonawczy
Dotyczy możliwości złożenia zażalenia na decyzję o osadzeniu w warunkach przeludnienia.
Dz.U.2003.186.1820 art. § 30
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych
Reguluje dostęp do ciepłej wody w zakładach karnych.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 25.08.2003 w sprawie Regulaminu organizacyjno porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności art. § 30
Dotyczy dostępu do ciepłej wody w łaźni.
Zarządzenie Nr 60/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie ustalania metod gospodarowania paliwami i energią w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej art. 1.1
Dotyczy zaleceń w zakresie temperatury w celach mieszkalnych.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. § 6 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa orzeczenia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany wykazał, że warunki bytowe w areszcie nie naruszały dóbr osobistych powoda. Powód nie wykazał bezprawności działań ani powstania szkody. Powód nie przedstawił dowodów na swoje twierdzenia.
Odrzucone argumenty
Przeludnienie w celach. Brak wentylacji i ciepłej wody. Brak izolacji sanitarnej. Zawilgocenie cel. Osadzanie w celach z osobami palącymi.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. W sprawie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności powód winien wykazać, że odbywał karę pozbawienia wolności w określonych warunkach, zaś ciężar dowodu, iż owe warunki odpowiadały obowiązującym normom i na skutek tych warunków nie doszło do naruszenia dóbr osobistych spoczywa na pozwanym.
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie standardowych zasad oceny naruszenia dóbr osobistych w kontekście warunków odbywania kary pozbawienia wolności oraz rozkładu ciężaru dowodu w takich sprawach."
Ograniczenia: Sprawa opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych i dowodach przedstawionych przez strony. Brak nowych lub przełomowych interpretacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu warunków w zakładach karnych i praw osadzonych, co może zainteresować prawników specjalizujących się w tym obszarze oraz osoby zajmujące się prawami człowieka.
“Czy warunki w polskim więzieniu naruszyły Twoje dobra osobiste? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 250 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: (...) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Hajduk Protokolant: sekr. sądowy Mirela Słowik po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 roku w Gliwicach sprawy z powództwa D. S. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w Z. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. przyznaje adw. J. F. wynagrodzenie w kwocie 8856 zł (osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych) łącznie z podatkiem VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. SSO Wojciech Hajduk Sygn. akt (...) UZASADNIENIE Powód D. S. , po ostatecznym sprecyzowaniu żądania, wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa (...) w Z. kwoty 250 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych takich jak prawo do godności, zachowania intymności i odbywania kary pozbawienia wolności z poszanowaniem wszystkich dóbr osobistych osadzonego. W uzasadnieniu wskazał, iż w pozwanej placówce penitencjarnej występowało przeludnienie, brak wentylacji w celach mieszkalnych, brak cieplej wody, brak kącika sanitarnego odizolowanego od reszty pomieszczenia, cele były zgrzybiałe i zawilgocone. W Areszcie przebywał w okresach od (...) oraz (...) Nadto wskazał, iż był osadzany w celach z osobami palącymi, chociaż sam jest osobą niepalącą. W celi nr (...) w okresie zimowym panowała temperatura około 11 stopni C. , a spowodowane to było nieszczelnością okien. Pozwany Skarb Państwa w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż dochodzone roszczenie za okres (...) do (...) jest przedawnione. Podniósł, iż skoro powód złożył pozew w dniu (...) , to biorąc pod uwagę trzyletni termin przedawnienia roszczeń należy uznać, że wszelkie roszczenia poprzedzające dzień (...) związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności uległy przedawnieniu. Nadto podniósł, iż powód nie wykazał w żaden sposób, aby doszło do bezprawnego działania funkcjonariuszy służby więziennej wobec niego, oraz że takie działania doprowadziły do powstania u niego szkody, jak również nie wykazał na czym ta szkoda miałaby polegać. Pozwany zaprzeczył również aby w czasie pobytu powoda w (...) w Z. panowały urągające warunki bytowe, mogące uwłaczać jego godności. Wskazał, że wszystkie jednostki podlegają nadzorowi penitencjarnemu Sądu penitencjarnego. Zapewniają dostęp do zajęć kulturalno- oświatowych. Osoby osadzone mają dostęp do bezpłatnej służby zdrowia i leków w stopniu nie gorszym niż zapewnia się to osobom ubezpieczonym w NFZ. Pozwany zarzucił pozwowi brak twierdzeń i dowodów w zakresie rodzaju krzywdy, jakiej powód doznał przebywając w jednostkach penitencjarnych. Ustalono następujący stan faktyczny: Powód był osadzony w (...) w Z. od (...) ., oraz następnie od (...) W okresie pierwszego pobytu w niektórych cela Aresztu miało miejsce naruszenie normy 3m ( 2 ) powierzchni na osadzonego, jednakże odbywało się to w trybie określonym przepisem art. 248kkw . Od dnia 6 grudnia 2009r, tj od dnia uchylenia przepisu art. 248kkw osoby przebywające w warunkach przeludnienia otrzymywały decyzję dyrektora (...) w Z. , która zawierała ścisłe oznaczenie na jaki okres dana osoba zostaje osadzona w warunkach przeludnienia, podstawę prawną umożliwiająca taki sposób osadzenia, oraz pouczenie o możliwości, terminie i organie właściwym do przyjęcia i rozpatrzenia ewentualnego zażalenia zgodnie z art. 110kkw . Podczas swojego drugiego pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej pozwany przebywał na terenie pawilonu (...) w różnych oddziałach (...) oraz w różnych celach, tj. (...) . Zarówno podczas pierwszego jak i drugiego pobytu w (...) powód nie przebywał w warunkach zmniejszonej normy powierzchniowej, wszystkie cele posiadały wydzielony kącik sanitarny. Z uwagi na ograniczenia architektoniczne - budynek pochodzi z XIX w., nie we wszystkich celach zastosowano pełną zabudowę z zamykanymi drzwiami, toteż w niektórych wejście do kącika sanitarnego przesłonięte było zasłoną. Usytuowanie kącików sanitarnych, sposób ich wydzielenia zapewniało pełną intymność podczas korzystania. Kąciki te wyposażone były w wc, umywalkę, lustro i szafkę na przybory toaletowe. Każda cela mieszkalna wyposażona była w sprzęty kwaterunkowe - zgodnie z obowiązującym podczas pobytu powoda Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2003.186.1820). Dostęp do ciepłej wody osoby osadzone miały co najmniej raz w tygodniu w łaźni, zgodnie z §30 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25.08.2003 w sprawie Regulaminu organizacyjno porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, a nadto w celach osadzeni mogli posiadać za zgodą dyrektora aresztu własne czajniki i grzałki i w każdej chwili mogli podgrzać wodę do celów spożywczych czy higienicznych. W każdej celi mieszkalnej znajdowały się otwierane okna, przez które następowała wentylacja pomieszczenia.. Cele posiadały ogrzewanie z sieci miejskiej, temperatura panująca w celach jest tożsama z temperaturą panującą w domach mieszkalnych, a ponadto zgodna z zaleceniami zawartymi w załączniku 1.1 do Zarządzenia Nr 60/2010 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie ustalania metod gospodarowania paliwami i energią w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej. Każdy osadzony miał zapewniony dostęp do zajęć kulturalno - oświatowych, jeśli w jednostce pojawiało się zjawisko przeludnienia - zajęć tych było planowanych więcej. Powód miał zapewnioną możliwość kontaktowania się z rodziną, otrzymywania paczek, dostęp do codziennej prasy, biblioteki. Ponadto mógł korzystać z zajęć na świetlicy, spotkań grup wyznaniowych, spotkań terapeutycznych, brać udział w konkursach i audycjach ogłaszanych przez radiowęzeł. Pozwany zapewniał osadzonym dostęp do służby medycznej. Niniejszy stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów pozwanego: pisma (...) z dnia (...) roku skierowanego do (...) k. 35-40, notatki kierownika działu penitencjarnego (...) w Z. skierowanego do (...) z (...) dot. okresu osadzenia powoda w (...) w Z. z uwzględnieniem cel, w których był osadzonych, z której wynika, że powód nie był osadzony w warunkach „przeludnienia” k. 41, notatki służbowej k. 42-43, zeznań świadków K. G. i P. D. funkcjonariuszy Aresztu. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda w charakterze strony bowiem jak wynika z pisma (...) w O. z (...) r. (k.126) powód od (...) r. przebywa na niepowrocie z 30 godzinnego widzenia poza (...) w O. i nie ustalono miejsca jego przebywania. Sąd pominął dowód z zeznań świadków zawnioskowanych przez powoda: B. P. , E. K. , M. K. , P. K. , M. S. , D. C. i K. K. , gdyż pomimo wezwania nie pełn. powoda wskazał adresów tych świadków. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Powód wnosił o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 250 000 zł za naruszenie jego dóbr osobistych w szczególności godności osobistej i prawa do godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, na skutek warunków panujących w (...) w Z. . Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi przepis art. art. 448 k.c w zw. z art 23 k.c. . Wiąże naruszenie swojego dobra osobistego –godności oraz prawa osób pozbawionych wolności do humanitarnego traktowania z warunkami bytowymi panującymi w pozwanej jednostce penitencjarnej, zarzucając niewłaściwe warunki techniczne, sanitarne, bytowe oraz konieczność przebywania w przeludnionych celach z osobami palącymi. Treść art. 23 k.c. wskazuje na to, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej przez inne przepisy. W przepisie tym podano otwarty katalog chronionych dóbr osobistych, do których niewątpliwie należą również godność i prawo do humanitarnego traktowania. Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia (...) , (...) , (...) ). (...) ). Dochodząc zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych obowiązkiem powoda jest wykazanie naruszenia jego dobra, a na pozwanym spoczywa obowiązek wykazania, że jego działania nie były bezprawne. W sprawie o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności powód winien wykazać, że odbywał karę pozbawienia wolności w określonych warunkach, zaś ciężar dowodu, iż owe warunki odpowiadały obowiązującym normom i na skutek tych warunków nie doszło do naruszenia dóbr osobistych spoczywa na pozwanym. Powód nie wykazał okoliczności uzasadniających roszczenie, uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z przesłuchania go w charakterze strony oraz nie wskazał adresów zawnioskowanych świadków co uniemożliwiło przeprowadzenie tych dowodów. Należy również podnieść, że pozwany nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi pobyt powoda w warunkach przeludnienia, co dodatkowo wskazuje na bezzasadność twierdzeń powoda. W tych okolicznościach, wobec bezzasadności żądania, rozważania na temat przedawnienia roszczenia związanego z pierwszym pobytem w Areszcie stają się bezprzedmiotowe. Pozwany zeznaniami świadków i przedłożonymi dokumentami wykazał, że pobyt powoda w (...) w objętym sporem okresie odbywał się w warunkach, które nie naruszały dóbr osobistych powoda. Mając na uwadze powyższe, wobec niewykazania przesłanek z art. 448kc w zw. z art. 23kc powództwo oddalono. O kosztach na rzecz adwokata z urzędu dla powoda orzeczono w pkt. na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wynagrodzenie zostało powiększone o należny podatek VAT. SSO Wojciech Hajduk Sygn. akt (...) ZARZĄDZENIE 1. odnotować uzasadnienie; 2. (...) 3. kal. 21 dni. SSO Wojciech Hajduk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI