IX C 6/15

Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w SzczecinieSzczecin2015-05-21
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniarejonowy
tytuł wykonawczypozbawienie wykonalnościdoręczenieart. 840 kpckoszty postępowanianakaz zapłatyprawomocność

Sąd oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając, że zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i niezamieszkiwania w lokalu nie mogły być skutecznie podniesione w ramach powództwa opozycyjnego.

Powód J. R. wniósł o pozbawienie wykonalności dwóch nakazów zapłaty, argumentując, że nie zostały mu one skutecznie doręczone z powodu podania nieprawidłowego adresu. Podniósł również, że odpowiedzialność za opłaty ponoszą wszyscy pełnoletni mieszkańcy lokalu. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i niezamieszkiwania w lokalu nie mogły być skutecznie podniesione w ramach powództwa opozycyjnego, które nie służy do ponownej merytorycznej oceny sprawy prawomocnie zakończonej.

Powód J. R. wystąpił z powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci dwóch nakazów zapłaty wydanych przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie. Jako podstawę swojego żądania wskazał, że nakazy te nie zostały mu skutecznie doręczone, ponieważ korespondencja była kierowana na nieprawidłowy adres, pod którym od dawna nie zamieszkiwał. Dodatkowo podniósł, że odpowiedzialność za opłaty za lokal mieszkalny ponoszą wszystkie pełnoletnie osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu, a nie tylko osoby zameldowane. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na brak przesłanek określonych w art. 840 k.p.c. Sąd Rejonowy oddalił powództwo. W uzasadnieniu wskazano, że powództwo opozycyjne oparte na art. 840 § 1 k.p.c. ma ściśle określone przesłanki, które nie zostały spełnione. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń orzeczeń sądowych lub postępowania prowadzącego do ich wydania mogą być podnoszone wyłącznie w ramach środków zaskarżenia, a nie w postępowaniu opozycyjnym. Powództwo opozycyjne nie służy do ponownej merytorycznej oceny sprawy prawomocnie zakończonej. Sąd uznał, że podnoszona przez powoda kwestia niezamieszkiwania w lokalu była zdarzeniem istniejącym przed zamknięciem rozprawy i wydaniem tytułów egzekucyjnych, a nie zarzutem spełnienia świadczenia ani zdarzeniem powstałym po powstaniu tytułu egzekucyjnego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń orzeczeń sądowych lub postępowania prowadzącego do ich wydania mogą być podnoszone wyłącznie w ramach środków zaskarżenia, a nie w postępowaniu opozycyjnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że powództwo opozycyjne nie służy do ponownej merytorycznej oceny sprawy prawomocnie zakończonej. Kwestie wadliwości doręczeń powinny być podnoszone w postępowaniu, w którym wydano orzeczenie, lub w ramach środków zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S.

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten enumeratywnie wymienia przesłanki uzasadniające żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Dłużnik może żądać pozbawienia wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (w szczególności kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem niebędącym orzeczeniem sądu), albo jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. W przypadku tytułu sądowego, można oprzeć się na zdarzeniach po zamknięciu rozprawy lub zarzucie spełnienia świadczenia, jeśli nie był on przedmiotem rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 139

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący doręczenia zastępczego, który został zastosowany w sprawie pierwotnych nakazów zapłaty.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zasad orzekania o kosztach procesu, zgodnie z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.p.c. art. 105 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 5

Określa wysokość wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo opozycyjne nie służy do ponownej merytorycznej oceny sprawy prawomocnie zakończonej. Zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń mogą być podnoszone tylko w ramach środków zaskarżenia. Niezamieszkiwanie w lokalu od lat nie jest zdarzeniem powstałym po powstaniu tytułu egzekucyjnego ani zarzutem spełnienia świadczenia w rozumieniu art. 840 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Nakazy zapłaty nie zostały skutecznie doręczone z powodu podania nieprawidłowego adresu. Odpowiedzialność za opłaty ponoszą wszyscy pełnoletni mieszkańcy lokalu, a nie tylko osoby zameldowane.

Godne uwagi sformułowania

Powództwo opozycyjne oparte o art. 840§ 1 pkt 1 kpc nie może zmierzać do ponownej merytorycznej oceny sprawy już prawomocnie zakończonej orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej. Okoliczność ta nie była bowiem w żaden sposób związana z przesłankami pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

Skład orzekający

Arkadiusz Grzelczak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i granic powództwa opozycyjnego w kontekście wadliwości doręczeń i zarzutów materialnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty materialnoprawne nie mogły być podniesione w pierwotnym postępowaniu lub zostały podniesione po terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące granic powództwa opozycyjnego i skuteczności doręczeń, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Kiedy wadliwe doręczenie nie wystarczy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego?

Dane finansowe

koszty postępowania: 2417 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: IX C 6/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2015 r. Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie IX Wydział Egzekucyjny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Arkadiusz Grzelczak Protokolant: Paulina Konecka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. w Szczecinie sprawy z powództwa J. R. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. Pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności ( art. 840 kpc ) I. oddala powództwo II. zasądza od powoda J. R. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. kwotę 2 417,00 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem kosztów niniejszego postępowania Sygn. akt IX C 6/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 19 stycznia 2015r. J. R. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 23 maja 2012r. w sprawie I Nc 743/12, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 03 grudnia 2012 roku oraz nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 18 października 2010r. w sprawie III Nc 7765/10, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 roku. Jako podstawę powództwa podniósł okoliczności, że nakazy zapłaty wydane przez Sąd Rejonowy nie zostały mu skutecznie doręczone, albowiem skierowana do niego korespondencja wysłana była pod nieprawidłowy adres, pod którym od dawna nie zamieszkuje. Nadto podniósł, iż odpowiedzialność za zapłatę z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego ponoszą wszystkie osoby pełnoletnie zamieszkujące w lokalu faktycznie a nie z faktem zameldowania. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwany wskazał, iż brak jest przesłanek określonych w art. 840 k.p.c. , które mogłyby skutkować pozbawieniem wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. R. w roku 2012 roku powziął wiadomość, iż komornik sądowy pod sygnaturą Km 1240/12 prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec powoda odnośnie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 18 października 2010r. w sprawie III Nc 7765/10, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 roku . Powód od roku 2013 powziął wiadomość, iż komornik sądowy pod sygnaturą Km 56/13 prowadzi postępowanie egzekucyjne odnośnie tytułu wykonawczego - nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 23 maja 2012r. w sprawie I Nc 743/12, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 03 grudnia 2012 roku Dowód: - pisma dotyczące postępowań egzekucyjnych k – 15-45 Powód J. R. od 2013 roku zameldowany jest w S. przy ul. (...) . Pod adresem S. ul. (...) nie mieszka od 2002 roku. Pozwem wniesionym w dniu 07 10 2010 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. wniosła o zasądzenie od J. R. , M. R. , A. R. , R. R. kwoty 14 867,97 zł. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 18 października 2010r. w sprawie III Nc 7765/10, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 roku wydał nakaz zapłaty uwzględniający powyższe powództwo w części i pozostałym zakresie postępowanie umorzono . Odpis nakazu zapłaty został wysłany pod adres ul. (...) w S. , pod którym to adresem powód już nie mieszkał. Przesyłka powróciła do sądu jako prawidłowo awizowana i została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 139 k.p.c. Następnie nakaz zapłaty opatrzono klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011roku. Pozwem wniesionym w dniu 11 maja 2012 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w S. wniosła o zasądzenie od J. R. , M. R. , A. R. , R. R. kwoty 21 512,80 zł. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z dnia 23 maja 2012r. w sprawie III Nc 743/12, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 03 grudnia 2012 roku –sygn akt I C 1275/12 - wydał nakaz zapłaty uwzględniający powyższe powództwo w całości. Odpis nakazu zapłaty został wysłany pod adres ul. (...) w S. , pod którym to adresem powód już nie mieszkał. Przesyłka powróciła do sądu jako prawidłowo awizowana i została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 139 k.p.c. Następnie nakaz zapłaty opatrzono klauzulą wykonalności nadaną postanowieniem z dnia 03 grudnia 2012r. J. R. nie wniósł sprzeciwu od nakazów zapłaty ani nie podjął działań mających na celu podważenie skuteczności doręczenia jej odpisów nakazów zapłaty będących przedmiotem niniejszego postępowania. Pismem z dnia 12 maja 2012 roku Komornik Sądowy D. D. zastępca komornika D. P. zawiadomił powoda o wszczęciu egzekucji w sprawie Km 1240/12 na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty III Nc 7765/10. Pismem z dnia 11 stycznia 2013 roku Komornik Sądowy D. D. zastępca komornika D. P. zawiadomił powoda o wszczęciu egzekucji w sprawie Km 56/13 na podstawie tytułu wykonawczego nakazu zapłaty I Nc 743/12. Bezsporne a nadto dowód: - pozew k – 2-10 w sprawie III Cupr 857/10 (III Nc 7765/10) - doręczenie nakazu zapłaty powodowi k – 81 sprawie III Cupr 857/10 (III Nc 7765/10) -pozew k – 2-32 w sprawie I C 1275(I Nc 743/12) - nakaz zapłaty k- 33 w sprawie I C 1275(I Nc 743/12) - doręczenie nakazu zapłaty k – 38 w sprawie I C 1275(I Nc 743/12) - poświadczenie zameldowania k – 13 - zaświadczenie o wymeldowaniu k – 14 - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji Km 56/13 k – 21 - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji (...) k – 30 - wyjaśnienia powoda - k - 109 Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne. Roszczenia o pozbawienia tytułu wykonawczego zgodnie z art. 2 § 1 kpc w zw. z art. 840§1 kpc – można dochodzić przed sądem powszechnym. We wskazanym powyżej przepisie w punktach od 1 do 3 w sposób enumeratywny wymienione zostały przesłanki uzasadniające żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Dłużnik może na tej podstawie żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie; 3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść . Mając na uwadze tak zakreślony stan prawny dotyczący rozstrzygania o udzieleniu zabezpieczenia i o pozbawieniu wykonalności tytułu wykonawczego stwierdzić należało, że powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Ponieważ przedmiotowe tytuły wykonawcze są orzeczeniami sądu, zatem w istocie przesłanką powództwa opozycyjnego może być wyłącznie zdarzenie, które nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub po zamknięciu rozprawy i wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; ewentualnie zarzut spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Tymczasem powód swoje powództwo opiera jedynie na zarzucie dotyczącym tego, iż nie zamieszkiwał w lokalu od roku 2002 i w związku z tym nie powinien ponosić należności czynszowych będących podstawą powództwa, którego uwzględnienie spowodowało powstanie spornych tytułów wykonawczych. Bez znaczenia dla powództwa przeciwegzekucyjnego było również ustalenie, czy pozwanemu prawidłowo doręczono odpis orzeczeń wydanych w sprawie, która toczyła się przed Sądem Rejonowym - S. P. i Zachód w S. . Okoliczność ta nie była bowiem w żaden sposób związaną z przesłankami pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Istnienie ewentualnych wad prawnych orzeczenia sądowego lub postępowania prowadzącego do jego wydania może być podnoszone wyłącznie w ramach przysługujących stronom środków zaskarżenia. Kwestie tego rodzaju są natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o powództwie opozycyjnym. Dłużnikowi służą bowiem dwa rodzaje obrony przed egzekucją: obrona formalna lub merytoryczna. Przedmiotowe powództwo należy do tej drugiej kategorii, która pozwala dłużnikowi podnieść zarzut naruszenia jego praw podmiotowych, wynikających z prawa materialnego. Takie zarzuty nie zostały skutecznie sformułowane w treści pozwu. W okoliczności przytoczonych w pozwie powód powinien podważać skuteczność doręczenia jej nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wzruszając stwierdzenie o prawomocności wydanego nakazu zapłaty, a następnie, w postępowaniu toczącym się wskutek skutecznego wniesienia sprzeciwu, powinna podnieść okolicznością związane z brakiem podstaw do obciążenia go należnościami czynszowymi w związku z niezamieszkiwaniem. Jak już wspomniano, sporne tytuły egzekucyjne są orzeczeniami sądowymi, a zatem w trybie powództwa z art. 840 § 1 k.p.c. powód nie mógł skutecznie powoływać się na punkt 1 tego przepisu, w szczególności kwestionować istnienia obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, skoro przepis ten wyraźnie wskazuje, iż dotyczy sytuacji, gdy dłużnik „ przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu ”. Także pkt 2 cytowanego powyżej przepisu - po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie; - brak jest podstaw do uznania, iż powód skutecznie wskazał zdarzenia które po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub po zamknięciu rozprawy skutkowały by pozbawieniem tytułów wykonawczych wykonalności. Podnoszona kwestia nie zamieszkiwania przez powoda – brakiem obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego jest zdarzeniem istniejącym przed zamknięciem rozprawy i wydania tytułów egzekucyjnych a nie podniesiono zarzutu spełnienia świadczenia. Nadto mając na uwadze bogate orzecznictwo Sądów (między innymi vide SN z 12 12 1973r II PR 372/72, Wyrok S.A. w Warszawie I ACa 1236/13,Wyrok S.A. w Łodzi I ACA 403/14) należy wskazać, iż powództwo opozycyjne oparte o art. 840§ 1 pkt 1 kpc nie może zmierzać do ponownej merytorycznej oceny sprawy już prawomocnie zakończonej orzeczeniem korzystającym z powagi rzeczy osądzonej. Wobec powyższego powództwo należało oddalić. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 105 § 2 k.p.c. , zgodnie z którymi strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, przy czym do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Na współuczestników sporu odpowiadających solidarnie co do istoty sprawy sąd włoży solidarny obowiązek zwrotu kosztów. Zauważyć należało, iż w rozpoznawanej sprawie pozwana okazała się strona wygrywającą sprawę w całości, co dawało podstawę do obciążenia powoda całością poniesionych przez stronę pozwaną kosztów postępowania. Na poniesione przez pozwanego koszty w łącznej kwocie 2 417,00 zł, składa się kwota 2 400 zł uiszczona tytułem wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu (w wysokości określone w § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t.)) oraz opłata skarbowa 17 zł od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI