IX C 17/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. P. wniósł o ustalenie, że na mocy ugody sądowej zawartej w 2009 roku nabył na wyłączną własność nieruchomość o powierzchni 0,0682 ha. Wskazał, że w ugodzie sądowej, zawartej w ramach działu spadku, błędnie wpisano powierzchnię 0,0374 ha, podczas gdy księga wieczysta i późniejsze sprostowanie wykazywały powierzchnię 0,0682 ha. Powód argumentował, że błąd pisarski w ugodzie uniemożliwia dokonanie prawidłowych wpisów w księdze wieczystej i że ma interes prawny w jego sprostowaniu na podstawie art. 189 kpc. Sąd Rejonowy w Słupsku wydał wyrok zaoczny, ustalając na rzecz powoda własność nieruchomości o powierzchni 0,0682 ha. Pozwany W. K. wniósł sprzeciw, podnosząc, że wyrok zaoczny jedynie potwierdził zawarcie ugody, a nie ustalił przejścia obowiązków wraz z uprawnieniami. Sąd ustalił, że w księdze wieczystej pierwotnie widniała powierzchnia 0,0374 ha, która została sprostowana do 0,0682 ha. Ugoda sądowa z 2009 roku błędnie odwoływała się do powierzchni 374 m kw. (0,0374 ha). Sąd sprostował omyłkę pisarską w postanowieniu z 2010 roku dotyczącym ugody, zmieniając powierzchnię na 0,0682 ha, ale odrzucił wniosek o sprostowanie samej ugody. Sąd uznał powództwo za zasadne, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 10/86), która dopuszcza powództwo o ustalenie stosunku prawnego w przypadku omyłkowego oznaczenia nieruchomości w umowie. Sąd stwierdził, że powód miał interes prawny w ustaleniu rzeczywistej powierzchni nieruchomości, ponieważ błąd w ugodzie zagrażał jego prawom. Sąd podkreślił, że strony zgodnie dążyły do przeniesienia własności nieruchomości o rzeczywistej powierzchni 0,0682 ha, a błąd wynikał z kierowania się błędnym wpisem w księdze wieczystej. Sąd nie uwzględnił argumentu pozwanego o konieczności ustalenia przejścia obowiązków, wskazując, że nabycie nieruchomości z mocy prawa wiąże się z przejściem zarówno uprawnień, jak i obowiązków, a pozew nie obejmował takiego żądania. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy wyrok zaoczny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie dopuszczalności powództwa opartego na art. 189 kpc w celu sprostowania omyłek dotyczących powierzchni nieruchomości w ugodach sądowych oraz potwierdzenie, że nabycie nieruchomości wiąże się z przejściem uprawnień i obowiązków.
Dotyczy specyficznej sytuacji omyłki pisarskiej w ugodzie sądowej dotyczącej powierzchni nieruchomości, która jest niezgodna z wpisem w księdze wieczystej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sądowe ustalenie rzeczywistej powierzchni nieruchomości jest dopuszczalne na podstawie art. 189 kpc, gdy w ugodzie sądowej omyłkowo wskazano inną powierzchnię niż wynika to z księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądowe ustalenie rzeczywistej powierzchni nieruchomości jest dopuszczalne na podstawie art. 189 kpc, jeśli powód ma interes prawny w takim ustaleniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 10/86), zgodnie z którą nabywca może domagać się wyjaśnienia przez sąd rzeczywistej woli kontrahentów w drodze powództwa o ustalenie stosunku prawnego w przypadku omyłkowego oznaczenia nieruchomości w umowie. Sąd uznał, że błąd w ugodzie sądowej co do powierzchni nieruchomości stanowił zagrożenie dla praw powoda, co uzasadniało jego interes prawny w ustaleniu.
Czy sądowe ustalenie w wyroku, że powód na mocy ugody nabył nie tylko uprawnienia, ale i obowiązki związane z własnością nieruchomości, jest konieczne, jeśli pozew nie obejmował takiego żądania?
Odpowiedź sądu
Nie, nie ma potrzeby zawarcia w wyroku takiego rozstrzygnięcia, ponieważ nabycie nieruchomości z mocy prawa wiąże się z przejściem zarówno uprawnień, jak i obowiązków, a sąd jest związany żądaniem pozwu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pozew nie obejmował żądania ustalenia przejścia obowiązków, a ponadto nabycie nieruchomości w drodze ugody sądowej z mocy prawa powoduje przejście zarówno uprawnień, jak i obowiązków z tytułu własności na nabywcę, co nie wymaga odrębnego stwierdzenia w wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| W. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność powództwa o ustalenie stosunku prawnego w celu wyjaśnienia rzeczywistej woli stron w przypadku omyłkowego oznaczenia nieruchomości w ugodzie sądowej, gdy powód ma interes prawny.
Pomocnicze
u.k.w.i.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Możliwość ochrony w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd pisarski w ugodzie sądowej co do powierzchni nieruchomości uniemożliwia prawidłowe wpisy w księdze wieczystej. • Powód ma interes prawny w sądowym ustaleniu rzeczywistej powierzchni nieruchomości, ponieważ jego prawa mogą być zagrożone. • Rzeczywistą wolą stron było przeniesienie własności nieruchomości o powierzchni zgodnej z księgą wieczystą, a błąd wynikał z kierowania się błędnym wpisem. • Dopuszczalność powództwa o ustalenie na podstawie art. 189 kpc w przypadku omyłki w oznaczeniu nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Sąd winien ustalić, że wraz z przejściem własności nieruchomości na powoda przeszły również obowiązki wynikające z ugody (nieuznane przez sąd jako konieczne do rozstrzygnięcia w tym postępowaniu).
Godne uwagi sformułowania
błąd pisarski w ugodzie sądowej stoi na przeszkodzie w dokonaniu odpowiednich wpisów w księdze wieczystej • ma interes prawny, o którym mowa w art. 189 kpc • w wypadku omyłkowego oznaczenia nieruchomości w umowie sprzedaży nabywca może domagać się wyjaśnienia przez sąd rzeczywistej woli kontrahentów w drodze powództwa o ustalenie stosunku prawnego • nabycie nieruchomości w drodze ugody sądowej spowodowało przejście zarówno uprawnień jak i obowiązków z tytułu własności nieruchomości na powoda, więc nie ma potrzeby, aby takie rozstrzygnięcie zostało zawarte w ugodzie czy wyroku Sądu w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Ewa Reginia-Jurkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności powództwa opartego na art. 189 kpc w celu sprostowania omyłek dotyczących powierzchni nieruchomości w ugodach sądowych oraz potwierdzenie, że nabycie nieruchomości wiąże się z przejściem uprawnień i obowiązków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji omyłki pisarskiej w ugodzie sądowej dotyczącej powierzchni nieruchomości, która jest niezgodna z wpisem w księdze wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z błędami w dokumentach prawnych, zwłaszcza w kontekście nieruchomości i ksiąg wieczystych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym.
“Omyłka w ugodzie sądowej: jak naprawić błąd w powierzchni nieruchomości?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.