IVP 73/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pracodawcy na rzecz pracownika część wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, uznając premię za niewystarczającą rekompensatę.
Powód dochodził odszkodowania za pracę w godzinach nadliczbowych oraz z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd, opierając się na opinii biegłego księgowego i zeznaniach świadków, ustalił, że pracownik faktycznie pracował w godzinach nadliczbowych i w soboty, a otrzymywana premia nie stanowiła pełnej rekompensaty. W części dotyczącej uszczerbku na zdrowiu powództwo zostało cofnięte. Ostatecznie sąd zasądził część dochodzonego wynagrodzenia za nadgodziny, oddalając pozostałe roszczenia.
Powód Z. S. domagał się od pozwanego (...) sp. z o.o. w P. zasądzenia odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu oraz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. W toku postępowania powód cofnął powództwo w części dotyczącej uszczerbku na zdrowiu. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i opinię biegłego księgowego, ustalił, że powód faktycznie pracował w godzinach nadliczbowych (jedną godzinę dziennie od poniedziałku do piątku oraz sześć godzin w soboty) i nie otrzymywał za to odrębnego wynagrodzenia, a jedynie premię. Sąd uznał, że premia ta, choć wypłacana, nie stanowiła pełnej rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W związku z tym, sąd zasądził na rzecz powoda połowę kwoty wyliczonej przez biegłego jako hipotetyczne wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, uznając, że premia częściowo pokryła to roszczenie. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej uszczerbku na zdrowiu z uwagi na cofnięcie pozwu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając część od powoda na rzecz pozwanego tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa koszty opinii biegłego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, premia uznaniowa nie powinna być ekwiwalentem za pracę w godzinach nadliczbowych, a pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję i wypłacać należne wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym premia uznaniowa nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty za pracę faktycznie wykonaną w godzinach nadliczbowych. Istotą premii jest nagradzanie za wydajność, a nie rekompensata za nadgodziny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowo uwzględniono
Strona wygrywająca
Z. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 151 § § 1
Kodeks pracy
Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy (zarówno praca przekraczająca normę dobową jak i przeciętnie tygodniową) oraz praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy.
k.p. art. 151 § 1 § 1 i 2
Kodeks pracy
Za pracę w godzinach nadliczbowych oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, niedziele i święta nie będące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi za pracę w niedzielę lub święto zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, oraz 50% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1. Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje także za każdą godzinę z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Pomocnicze
k.p. art. 148
Kodeks pracy
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu art. § 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w godzinach nadliczbowych i w soboty była wykonywana przez powoda. Otrzymywana premia nie stanowiła pełnej rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych. Pracodawca nie prowadził prawidłowej ewidencji czasu pracy i nie wypłacał należnego wynagrodzenia za nadgodziny.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do przyjęcia, że powód wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych. Poziom hałasu nie przekraczał dopuszczalnych norm. Premia stanowiła ekwiwalent za pracę w godzinach nadliczbowych. Roszczenie uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Istotą premii uznaniowej jest przyznawanie jej pracownikowi za rzetelne i wydajne wykonywanie pracy a nie powinna być ekwiwalentem za pracę w godzinach nadliczbowych. Uzgodnienie z pracownikiem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w formie premii uznaniowej nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty za pracę faktycznie wykonaną w tych godzinach.
Skład orzekający
Jerzy Miedziński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, roli premii w stosunku pracy oraz przedawnienia roszczeń pracowniczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie premia była wypłacana jako forma rekompensaty, ale nie było pisemnych uzgodnień o ryczałcie. Orzeczenie Sądu Najwyższego przywołane jako podstawa interpretacji ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z rozliczaniem godzin nadliczbowych i rolą premii w stosunku pracy, co jest częstym zagadnieniem dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy premia zastąpi wynagrodzenie za nadgodziny? Sąd wyjaśnia obowiązki pracodawcy.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych: 9257,9 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt IVP 73/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Lubań, dnia 25 marca 2014r. Sąd Rejonowy w Lubaniu IV Wydział Pracy w następującym składzie: Przewodniczący : PSR Jerzy Miedziński, Protokolant: kier. sek. Danuta Wowczyk, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014r. w Lubaniu sprawy z powództwa Z. S. przeciwko (...) sp. z o.o. w P. - o odszkodowanie z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu, o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych; I. Zasądza od pozwanego (...) sp. z o.o. w P. na rzecz powoda Z. S. kwotę 9.257,90,-(dziewięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt siedem 90/100)złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 21 maja 2013r. II. W pozostałej części powództwo oddala, III. Umarza postępowanie w części dotyczącej odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu, IV. Zasądza od powoda Z. S. na rzecz pozwanego (...) sp. z o.o. w P. kwotę 900,-(dziewięćset)złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego, V. Zasądza od pozwanego (...) sp. z o.o. w P. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.288,40,-(jeden tysiąc dwieście osiemdziesiąt osiem 40/100)złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn. akt IVP 73/ 13 UZASADNIENIE Powód Z. S. wniósł pozew przeciwko (...) Sp. z o.o. w P. o zasądzenie odszkodowania w kwocie 50.000zł z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu, nie przeciwdziałaniu w ograniczeniu szkodliwych warunków pracy oraz rekompensatę za pracę w godzinach nadliczbowych. W uzasadnieniu podniósł, iż zatrudniony był u pozwanego na stanowisku montera elementów drewnianych. W czasie pracy wielokro9tnie pracował w godzinach nadliczbowych oraz w soboty i nie otrzymał za to należnego mu wynagrodzenia. Ponadto pracował w warunkach szkodliwych co spowodowało wystąpienie u niego wielu dolegliwości chorobowych. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia aby powód wykonywał pracę w warunkach szkodliwych. Na stanowisku pracy , które zajmował powód zwiększony był poziom hałasu lecz spółka prowadziła skrupulatną kontrolę jego natężenia i występowały niewielkie przekroczenia dopuszczalnych norm jednakże maksymalny i szczytowy poziom dźwięku nigdy nie przekroczył wartości dopuszczalnych. Pozwany zaprzeczył też , aby powód pracował w godzinach nadliczbowych oraz w soboty. Zgodnie z posiadaną przez pracodawcę ewidencją czasu pracy powód nie wykonywał pracy przekraczającej ustalony w umowie o pracę wymiar i tym samym nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 148 kp . Powód na rozprawie w dniu 17 października 2013r. sprecyzował treść pozwu w ten sposób, że domaga się zasądzenia kwoty 45.000zł z tytułu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych , zaś w pozostałej części cofa powództwo wraz z zrzeczeniem się roszczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. S. zatrudniony był w (...) Sp. z o.o. w P. od 4 maja 1995r. do 7 maja 2013r. na stanowisku montera elementów drewnianych. (dowód: akta osobowe powoda). Normalny czas pracy powoda był od godz. 6.00 do godz. 14.00 . Natomiast w rzeczywistości pracował on od poniedziałku do piątku w godz. od 6.00 do godz. 15.00 oraz wszystkie soboty przez sześć godzin. Powód nie otrzymywał wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w sobotę . Otrzymywał natomiast premię , która była rekompensatą za pracę w godzinach nadliczbowych. (dowód: zeznania świadków D. R. k.63v-64, M. G. k.234v-235, R. B. k.234v, zeznania powoda k.366v). Powód od 7 sierpnia 2012r. do momentu zakończenia pracy u pozwanego przebywał na zwolnieniu lekarskim (okoliczność bezsporna). Powołany przez Sąd biegły sądowy z dziedziny księgowości A. G. wyliczyła wysokość hipotetycznego wynagrodzenia powoda za godziny nadliczbowe i dodatki za nadgodziny w okresie od 14 maja 2010r. do 6 sierpnia 2012r. i wyniosło ono : wynagrodzenie za nadgodziny z przekroczenia dobowego czasu pracy od poniedziałku do piątku w kwocie 4.570,35zł , dodatek 50% za pracę w godzinach nadliczbowych z przekroczenia dobowego czasu pracy w kwocie 2.179,50zł , wynagrodzenie z tytułu pracy w każdą sobotę po sześć godzin dziennie w kwocie 6.040,26zł , dodatek z tytułu przekroczenia średniotygodniowego czasu pracy w trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym w kwocie 5.725,50zł – łączna kwota wyniosła 18.515,81zł. (dowód: opinia biegłego z dziedziny księgowości A. G. ). W okresie od maja 2010r. do sierpnia 2012r. powód otrzymał premię w łącznej wysokości 24.500zł. (dowód: zaświadczenie zakładu pracy k.365). Sąd zważył, co następuje: roszczenie powoda uznać należało za częściowo zasadne. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że powód w czasie swojej pracy w dniach od poniedziałku do piątku pracował jedną godzinę ponad normę czasu pracy , a sobotę pracował przez sześć godzin. Za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w soboty nie otrzymał oddzielnego wynagrodzenia. Otrzymywał natomiast premię, która była ekwiwalentem za pracę w godzinach nadliczbowych oraz w soboty. Wynika to jednoznacznie z zeznań świadków D. R. , R. B. oraz M. G. . Natomiast świadek Z. B. (1) , który zatrudniony jest u pozwanego na stanowisku brygadzisty i był bezpośrednim przełożonym powoda zeznał , że powód pracował na jedną zmianę w godzinach od 6.00 do 14.00 i nie pamięta czy pracował on w godzinach nadliczbowych. Natomiast w dokumentach , które znajdują się w zakładzie pracy nie ma wpisów, aby pracował on w godzinach nadliczbowych oraz w soboty. Świadek zaprzeczył, aby była jakaś dodatkowa lista obecności , gdzie wpisywałoby się godziny pracy ponadnormatywne . Świadek ten zaprzeczył też, aby wysokość premii zależała od ilości pracy w godzinach nadliczbowych. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka Z. B. albowiem sprzeczne są z zeznaniami świadków D. R. , R. B. oraz M. G. i zeznaniami powoda. Świadek ten w dalszym ciągu pracuje u pozwanego i dlatego ma też interes, aby zeznawać na jego korzyść. Zgodnie z treścią art. 151§1 kp – pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy (zarówno praca przekraczająca normę dobową jak i przeciętnie tygodniową ) oraz praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy. Natomiast art. 151 1 §1 i 2 kp stanowi – za pracę w godzinach nadliczbowych oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości 100%, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy , niedziele i święta nie będące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi za pracę w niedzielę lub święto zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy oraz 50% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1 . Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje także za każdą godzinę z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Odnośnie długości pracy w godzinach nadliczbowych i w soboty Sąd przyjął okres od 14 maja 2010r. do 6 sierpnia 2013r. albowiem powód złożył pozew w dniu 14 maja 2014r. a pozwany podniósł zarzut przedawnienia. Zgodnie z treścią art. 291§1 kp – roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne. Zatem roszczenia przed 14 maja 2010r. uległy przedawnieniu. Ponadto powód efektywnie pracował do 6 sierpnia 2012r. albowiem od tej daty przebywał na zwolnieniu lekarskim do czasu ustania stosunku pracy. Biegły sądowy z dziedziny księgowości w swej opinii wyliczyła hipotetyczne wynagrodzenie i dodatki za godziny nadliczbowe powoda w okresie wykonywania pracy u pozwanego od 14 maja 2010r. do 6 sierpnia 2012r. na kwotę 18.515,81zł. Sąd uznał opinię biegłego za rzetelną i wiarygodną albowiem została ona wydana po analizie kart czasu pracy powoda oraz norm czasu pracy w latach 2010-2012 i została ona należycie uzasadniona. Zauważyć należy, że powód przez wiele lat nie kwestionował faktu, że wypłacana mu premia miesięczna jest ekwiwalentem za pracę w godzinach nadliczbowych. Z zaświadczenia zakładu pracy (k.365) wynika, że powód w okresie od maja 2010r. do sierpnia 2012r. otrzymał premię w łącznej wysokości 24.500zł i premia ta przewyższa wysokość wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wyliczoną przez biegłego. Sądowi znane jest orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie I PK 40/06 (OSNP 2007/15-16/2012) , w którym stwierdził on, że uzgodnienie z pracownikiem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w formie premii uznaniowej nie zwalnia pracodawcy z obowiązku zapłaty za pracę faktycznie wykonaną w tych godzinach. Natomiast w innym orzeczeniu z dnia 17 czerwca 2008r. w sprawie I PK 307/07 (LEX nr 494039) Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa stron może określać obok wynagrodzenia zasadniczego także ryczałt za godziny nadliczbowe. Taka regulacja nie pozbawia pracownika roszczeń o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych nieobjętych ryczałtem. Sąd Najwyższy uznał też , iż ustawa nie precyzuje formy ryczałtu za godziny nadliczbowe, dlatego może on mieć różną formę i nazwę. Nie ma przeszkód by nadać mu formę premii uznaniowej. Zauważyć należy, że w tej sprawie nie było żadnych pisemnych uzgodnień z pracownikiem odnośnie ewentualnego ryczałtu za godziny nadliczbowe. Przyjąć zatem należało, iż z jednej strony powód wiedział i godził się na to, że za pracę w godzinach nadliczbowych będzie otrzymywał premię, natomiast z drugiej strony obowiązkiem zakładu pracy było prowadzenie ewidencji czasu pracy powoda i wyszczególnienie na listach płac ilości przepracowanych nadgodzin i wypłatę należnego wynagrodzenia. Istotą premii uznaniowej jest przyznawanie jej pracownikowi za rzetelne i wydajne wykonywanie pracy a nie powinna być ekwiwalentem za pracę w godzinach nadliczbowych. Dlatego też uznał Sąd za zasadne zasądzenie na rzecz powoda ½ części wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wyliczonego przez biegłego księgowego. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda 9.237,90zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił z przyczyn opisanych wyżej. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu albowiem powód cofnął pozew w tej części ze skutkiem prawnym. Odnośnie kosztów zastępstwa procesowego Sąd miał na uwadze, że roszczenie powoda zostało uwzględnione w części dlatego też na mocy art. 100 kpc oraz §6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Koszty opinii biegłego w sprawie tej wyniosły kwotę 1.652zł dlatego też Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa połowę kosztów opinii biegłego w kwocie 826zł oraz 5% tytułem opłaty od zasądzonej kwoty w wysokości 462,40zł – łącznie kwotę 1.288,40zł. Sąd nie obciążył pracownika kosztami opinii biegłego z uwagi na jego trudną sytuację finansową.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI