IVC 1199/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa R. i D. małżonków Z. przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu (...) w W., domagających się zasądzenia kwoty 500.000 zł tytułem odszkodowania za utratę wartości nieruchomości, kosztów zabezpieczeń akustycznych oraz innych szkód, spowodowanych działalnością pozwanego. Powodowie nabyli nieruchomość w dniu 27 października 2011 roku, która znajdowała się w obszarze ograniczonego użytkowania (OOU) od 2007 roku. Sąd oddalił powództwo, opierając się na dwóch głównych argumentach. Po pierwsze, stwierdził, że roszczenia oparte na przepisach Prawa ochrony środowiska (POŚ), w szczególności art. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 POŚ, przedawniły się. Zgodnie z art. 129 ust. 4 POŚ, roszczenia te można było zgłosić w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie aktu prawnego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Nieruchomość powodów znajdowała się w OOU już od 2007 roku na mocy rozporządzenia Wojewody, a nowe rozporządzenie Sejmiku z 2011 roku nie wprowadziło istotnych nowych ograniczeń, a wręcz zliberalizowało niektóre z nich. W związku z tym, sąd uznał, że termin zawity upłynął 25 sierpnia 2009 roku, a prawo dochodzenia roszczeń wygasło. Po drugie, sąd odrzucił roszczenie oparte na art. 435 Kodeksu cywilnego (KC), który dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody. Sąd podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że port lotniczy nie jest takim przedsiębiorstwem, nawet jeśli korzysta z sił przyrody w swojej działalności pomocniczej. Pozwany jedynie umożliwia starty i lądowania samolotów, ale sam nie generuje hałasu związanego z tymi operacjami. Sąd uznał również, że powoływanie się przez powodów na naruszenie dóbr osobistych (zdrowia, prawa do wypoczynku) było nadużyciem prawa (art. 5 KC), biorąc pod uwagę, że nabyli nieruchomość świadomie, w sąsiedztwie lotniska i w czasie obowiązywania OOU, godząc się tym samym na istniejące uciążliwości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 KPC, nie obciążając powodów kosztami zastępstwa procesowego z uwagi na szczególnie uzasadniony spór prawny dotyczący daty upływu terminu zawitego i przekonanie powodów o słuszności ich racji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja terminu zawitego w sprawach o odszkodowanie związane z OOU, a także stosowanie art. 435 KC do działalności portów lotniczych oraz zasady nadużycia prawa przy nabyciu nieruchomości w uciążliwym sąsiedztwie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z OOU i działalnością lotniska. Interpretacja art. 435 KC jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę związaną z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, wynikające z utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, jest nadal aktualne, jeśli od wejścia w życie aktu prawnego powodującego ograniczenie minęło ponad 2 lata?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie wygasło z powodu upływu 2-letniego terminu zawitego określonego w art. 129 ust. 4 Prawa ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nieruchomość powodów znajdowała się w obszarze ograniczonego użytkowania już od 2007 roku. Nowe rozporządzenie z 2011 roku nie wprowadziło istotnych nowych ograniczeń, a jedynie utrzymało istniejące lub je zliberalizowało. W związku z tym, 2-letni termin zawity na dochodzenie roszczeń, liczony od wejścia w życie pierwszego rozporządzenia (2007 r.), upłynął w 2009 roku.
Czy port lotniczy, jako przedsiębiorstwo, może być uznany za wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 Kodeksu cywilnego, a tym samym czy jego działalność może stanowić podstawę odpowiedzialności na tej zasadzie za szkody wyrządzone hałasem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, port lotniczy nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 KC.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że port lotniczy jedynie umożliwia starty i lądowania samolotów, ale sam nie generuje hałasu związanego z tymi operacjami. Działalność pozwanego polega na organizacji ruchu lotniczego, a nie na bezpośrednim wprowadzaniu w ruch samolotów, które są napędzane siłami przyrody. Korzystanie z sił przyrody przez pozwanego (np. samochody obsługi naziemnej) ma charakter pomocniczy i nie czyni go przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody.
Czy nabycie nieruchomości położonej w sąsiedztwie lotniska, w obszarze ograniczonego użytkowania i przy świadomości istniejących uciążliwości, może stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych (np. prawa do wypoczynku) z powodu immisji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takich okolicznościach powoływanie się na naruszenie dóbr osobistych stanowi nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie, kupując nieruchomość w sąsiedztwie lotniska i w obszarze ograniczonego użytkowania, świadomie godzili się na istniejące uciążliwości. Działanie to, w świetle zasad współżycia społecznego (art. 5 KC), należy uznać za nadużycie prawa do dochodzenia ochrony dóbr osobistych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| D. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
POŚ art. 129 § 2
Prawo ochrony środowiska
Właściciel nieruchomości może żądać odszkodowania za szkodę, w tym za zmniejszenie wartości nieruchomości, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości.
POŚ art. 136 § 3
Prawo ochrony środowiska
Osobie, której przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości, przysługuje roszczenie o odszkodowanie za szkodę, w tym za zmniejszenie wartości nieruchomości, w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości.
POŚ art. 129 § 4
Prawo ochrony środowiska
Roszczenie o odszkodowanie przysługuje w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia lub aktu prawa miejscowego powodującego ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Jest to termin zawity.
KC art. 435
Kodeks cywilny
Kto prowadzi przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej komukolwiek przez ruch tego przedsiębiorstwa, chyba że szkoda nastąpiła z przyczyn, o których ustawa stanowi inaczej.
Pomocnicze
KC art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest dozwolone i nie może być uznane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy tej ustawy nie stosuje się do roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sprawach, o których mowa w art. 129-136 Prawa ochrony środowiska.
Prawo budowlane
Przepisy dotyczące zapewnienia właściwego klimatu akustycznego w pomieszczeniach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 2-letniego terminu zawitego na dochodzenie roszczeń z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie Prawa ochrony środowiska. • Port lotniczy nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 KC. • Nabycie nieruchomości w sąsiedztwie lotniska, w obszarze ograniczonego użytkowania i przy świadomości uciążliwości, stanowi nadużycie prawa do dochodzenia roszczeń z tytułu immisji.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości i inne szkody związane z działalnością pozwanego. • Roszczenie o zasądzenie kwoty tytułem zadośćuczynienia za konieczność znoszenia immisji zanieczyszczeń do powietrza i inne szkody. • Naruszenie dóbr osobistych (zdrowia, prawa do wypoczynku) w wyniku immisji pochodzących z nieruchomości pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
port lotniczy nie jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody • jest nadużyciem prawa przez powodów powoływanie się na naruszenie ich dóbr osobistych [...] w sytuacji dobrowolnego kupna nieruchomości [...] ze świadomością zarówno istnienia, jak i sukcesywnego nasilania się immisji • Kto kupuje nieruchomość położoną w sąsiedztwie Przedsiębiorstwa Państwowego (...) w W. - w obszarze ograniczonego użytkowania - co najmniej godzi się na uciążliwości z tego wynikające i uwalnia Przedsiębiorstwo Państwowe (...) w W. od odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych kupujących w świetle zasad współżycia społecznego na podstawie art. 5 KC
Skład orzekający
Krystyna Gromek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego w sprawach o odszkodowanie związane z OOU, a także stosowanie art. 435 KC do działalności portów lotniczych oraz zasady nadużycia prawa przy nabyciu nieruchomości w uciążliwym sąsiedztwie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z OOU i działalnością lotniska. Interpretacja art. 435 KC jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu uciążliwości związanych z działalnością lotnisk i ochrony środowiska, a także kwestii świadomego nabywania nieruchomości w takich lokalizacjach. Wyjaśnia istotne aspekty prawne dotyczące terminów przedawnienia i odpowiedzialności.
“Kupiłeś dom blisko lotniska? Uważaj na terminy! Sąd wyjaśnia, kiedy możesz domagać się odszkodowania za hałas.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.