IV UO 21/23

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2023-06-12
SAOSubezpieczenia społeczneustalanie podlegania ubezpieczeniomŚredniaokręgowy
wyłączenie sędziegobezstronnośćKodeks postępowania cywilnegoubezpieczenia społecznesędzia referentorzecznictwoprocedura cywilna

Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając brak uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Wnioskodawczyni B. N. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego J. Ś. z rozpoznania sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym, zarzucając jej brak bezstronności z uwagi na wcześniejsze orzekanie w sprawie o ustalenie stosunku pracy między wnioskodawczynią a O. T. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił wniosek, wskazując, że zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych czy ocenie prawnej nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, a jedynie wyrażenie odmiennego poglądu prawnego.

Wnioskodawczyni B. N. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego J. Ś. od rozpoznania sprawy dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym, zarzucając jej oczywisty brak bezstronności i obiektywizmu. Jako podstawę wskazała fakt, że sędzia J. Ś. orzekała wcześniej w sprawie o ustalenie stosunku pracy między wnioskodawczynią a O. T., a obecna sprawa może mieć wpływ na ustalenie statusu O. T. jako osoby podlegającej ubezpieczeniom i B. N. jako płatnika składek. Wnioskodawczyni podniosła również, że wcześniejszy wyrok był błędny i oparty na wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Sędzia J. Ś. złożyła oświadczenie, w którym zaprzeczyła zarzutom, wskazując na zgodność postępowania z przepisami KPC. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił wniosek, powołując się na art. 49 § 1 i 2 KPC. Sąd podkreślił, że podstawą wyłączenia sędziego może być jedynie uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności, a nie zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, ocenie prawnej czy odmienny pogląd prawny. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wcześniejsze orzekanie w podobnych sprawach lub wyrażanie poglądów prawnych niekorzystnych dla strony nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zarzuty dotyczą błędów w ustaleniach faktycznych lub ocenie prawnej, lub jeśli sędzia wyraża odmienny pogląd prawny.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 49 KPC i orzecznictwo SN, zgodnie z którym podstawą wyłączenia sędziego jest uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności. Zarzuty dotyczące błędów w ocenie dowodów, wadliwej oceny prawnej czy odmienny pogląd prawny nie mogą być podstawą do wyłączenia sędziego, podobnie jak fakt wcześniejszego orzekania w podobnych sprawach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Sąd (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
B. N.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan
J. Ś.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 49 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Za okoliczność wywołującą uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego nie uważa się wyrażenia przez sędziego poglądu co do prawa i faktów przy wyjaśnianiu stronom czynności sądu lub nakłanianiu do ugody.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim rozstrzygnęło sprawę.

k.p.c. art. 235 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe do dopuszczenia dowodu z dokumentów, jeżeli po ich zbadaniu uzna okoliczności sporne za nie nasuwające wątpliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, ocenie prawnej lub odmienny pogląd prawny nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego. Okoliczność wcześniejszego orzekania w podobnych sprawach nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie jest związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości.

Odrzucone argumenty

Sędzia wykazał brak bezstronności i obiektywizmu poprzez wcześniejsze orzekanie w sprawie z udziałem tej samej strony. Wcześniejszy wyrok był błędny i oparty na wadliwie ustalonym stanie faktycznym.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie za okoliczność (...) nie uważa się wyrażenia przez sędziego poglądu co do prawa i faktów zarzuty takie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu odwoławczym

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

J. Ś.

sędzia referent

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 49 KPC) i kryteriów uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w kontekście spraw ubezpieczeniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest wyłączenie sędziego, i wyjaśnia granice stosowania tej instytucji w praktyce sądowej.

Kiedy można żądać wyłączenia sędziego? Sąd wyjaśnia granice wątpliwości co do bezstronności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Uo 21/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2023r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jerzy Zalasiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2023r. sprawy z wniosku B. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wyłączenie sędziego w sprawie IV U 714/22 postanawia: oddalić wniosek. ZARZĄDZENIE - odpisy postanowienia doręczyć stronom wraz z pouczeniem, że od orzeczenia przysługuje zażalenie do innego składu Sądu Okręgowego w Siedlcach, przy czym do jego wniesienia konieczne jest w terminie tygodnia od doręczenia odpisu postanowienia złożenie wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem i tygodniowy termin na wniesienie zażalenia liczy się od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Sygn. akt IV Uo 21/23 UZASADNIENIE postanowienia z 12 czerwca 2023r. Przed Sądem Okręgowym w Siedlcach w IV Wydziale Pracy i (...) toczy się sprawa z odwołania płatnika składek B. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z 12 października 2022r. w przedmiocie ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym. W piśmie datowanym na 6 czerwca 2023r. (data wpływu do Sądu 7 czerwca 2023r.) płatnik składek B. N. złożyła wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego referenta w osobie J. Ś. . W uzasadnieniu wniosku wskazała na oczywisty brak bezstronności i obiektywizmu ze strony sędziego. Podniosła, że sędzia J. Ś. orzekała w sprawie o ustalenie stosunku pracy między płatnikiem składek B. N. a O. T. w sprawie o sygn. akt IV Pa 57/21 toczącej się przed Sądem Okręgowym w S. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, a obecnie orzeka w sprawie, w której O. T. może zostać uznana za osobę podlegającą ubezpieczeniom społecznym a B. N. za płatnika składek. Wyrokiem z 24 marca 2022r. sędzia J. Ś. oddaliła apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydział Pracy i (...) z dnia 4 października 2021r. w spawie o sygn. akt IV P 159/20. W ocenie płatnika składek wyrok, który zapadł w sprawie o sygn. akt IV Pa 57/21 jest niewłaściwy, ponieważ został wydany na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, a ponadto z naruszeniem przepisów postępowania cywilnego. Płatnik składek podniósł, że pomimo wielu błędów w ustaleniach faktycznych, które wpłynęły na treść wyroku sędzia J. Ś. w bieżącej sprawie stale nawiązuje do tego rozstrzygnięcia oraz powiela błędy, w tym także dotyczące o ceny materiału dowodowego (wniosek z 6 czerwca 2023r. k.2-4 akt sprawy). Sędzia Sądu Okręgowego w Siedlcach J. Ś. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że była sędzią referentem w sprawie o sygn. akt IV Pa 57/21, w której wydała orzeczenie kończące postępowanie i sporządziła pisemne uzasadnienie tego orzeczenia, wskazując dlaczego tego rodzaju wyrok zapadł. W odniesieniu do zarzutów podniesionych przez wnioskodawczynię B. N. we wniosku o wyłączenie sędziego wskazała, iż w jej ocenie prowadzenie postępowania w sprawie IV U 714/22, w tym postępowania dowodowego odbywa się zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego , w tym w szczególności art.365§1 kpc i art.235 ( 2) kpc . Sędzia J. Ś. przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego pozostawiła do oceny osoby rozpoznającej wniosek (oświadczenie sędziego J. Ś. k.10 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Wniosek B. N. z 6 czerwca 2023r. o wyłączenie sędziego Sądu Okręgowego w Siedlcach J. Ś. podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Zgodnie z art.49§1 kpc niezależnie od przyczyn wymienionych w art.48 (przepis dot. wyłączenia sędziego z mocy ustawy), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z kolei zgodnie z §2 powyższego przepisu za okoliczność, o której mowa w §1 , nie uważa się wyrażenia przez sędziego poglądu co do prawa i faktów przy wyjaśnianiu stronom czynności sądu lub nakłanianiu do ugody. Z powyższego uregulowania wynika, że przesłanką leżącą u podstaw wyłączenia sędziego nie może być jakakolwiek wątpliwość co do bezstronności sędziego, a tylko uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. W doktrynie i orzecznictwie wypracowano pogląd, że przesłankę uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego może wypełniać sytuacja, w której między sędzią a stroną istnieją stosunki o charakterze emocjonalnym np. przyjaźń, sympatia, czy niechęć lub też powiązania gospodarcze np. majątkowe, kredytowe, które choćby potencjalnie mogą mieć wpływ na podejmowane przez sędziego decyzje w określonej sprawie. O istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego nie można natomiast mówić w sytuacji, w której sędzia wyraża odmienny pogląd prawny od prezentowanego przez strony i daje temu wyraz w decyzjach procesowych. W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego J. Ś. wnioskodawczyni B. N. wskazała na oczywisty brak bezstronności i obiektywizmu ze strony sędziego. Podniosła, że sędzia orzekała w sprawie o ustalenie stosunku pracy między płatnikiem składek B. N. a O. T. w sprawie o sygn. akt IV Pa 57/21 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach IV Wydział Pracy i (...) , a obecnie orzeka w sprawie, w której O. T. może zostać uznana za osobę podlegającą ubezpieczeniom społecznym a B. N. za płatnika składek. Okoliczność ta w jej ocenie wywołuje uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione we wniosku płatnika składek, odnoszące się do własnych przekonań płatnika składek, nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego referenta od rozpoznania niniejszej sprawy. Sędzia J. Ś. złożyła oświadczenie, w którym wskazała, że postępowanie w sprawie IV U 714/22, w tym postępowanie dowodowe prowadzi zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego , w tym w szczególności art.365§1 kpc i art.235 ( 2) kpc . W judykaturze przyjmuje się, że instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest związana z wystąpieniem jakiejkolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że przyczyną wyłączenia nie może być zarzucane mu niewłaściwe prowadzenie postępowania, błędy w ocenie dowodowej, wadliwość oceny prawnej, gdyż zarzuty takie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu odwoławczym (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lutego 1976r., II CZ 8/76, Lex nr 7802). Nie stanowi przyczyny wyłączenia sędziego również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 20 lutego 1976r., II CZ 8/76, Lex nr 7802 i z 21 kwietnia 2011 r., III UZ 9/11, Lex nr 966824). Także okoliczność, że sędzia orzekał już w innych sprawach z udziałem składającego wniosek oraz, że w ocenie wnioskującego, sąd w tych sprawach niewłaściwie zastosował przepisy prawa i bezpodstawnie wydał wyroki korzystne dla strony przeciwnej, nie może być uznane za okoliczność, która w rozumieniu art.49 kpc mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w danej sprawie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2011r., II CSK 182/11, Lex nr 1102847). Z przedstawionych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI