IV Ua 24/18

Sygn. akt IV Ua 24/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 listopada 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Jacek Witkowski Sędziowie : SO Katarzyna Antoniak SO Jerzy Zalasiński (spr.) Protokolant : sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku E. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do zasiłku chorobowego na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2018 r. sygn. akt IV U 19/18 oddala apelację. K. A. J. W. J. Z. Ua 24/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z 5 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 19 grudnia 2017 r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej E. N. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2016r. do 5 października 2016r. i ustalił, że nie ma ona obowiązku zwrotu pobranego za powyższy okres zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1 364,65 złotych. Rozstrzygnięcie to było wynikiem następujących ustaleń i wniosków Sądu Rejonowego: Decyzją z 19 grudnia 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej E. N. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2016 r. do 5 października 2016 r. i zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za powyższy okres wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.364,65 zł. Organ rentowy wskazał, że ubezpieczona jest zatrudniona w (...) . W okresie od 11 września 2016 r. do 5 października 2016 r. ubezpieczona była chora i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Organ rentowy wypłacił zasiłek chorobowy za okres od 22 września 2016 r. do 5 października 2016 r. Jednocześnie ubezpieczona miała zawartą umowę zlecenia z płatnikiem składek Stowarzyszeniem (...) w S. . 5 października 2016 r. ubezpieczona wykonywała pracę na rzecz tego płatnika, za którą otrzymała wynagrodzenie. Tego dnia ubezpieczona pełniła dyżur przy telefonie zaufania. Tym samym ubezpieczona wykonywała pracę w trakcie zwolnienia lekarskiego. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona E. N. wniosła o jej zmianę i nakazanie zwrotu zasiłku chorobowego tylko za 5 października 2016 r. Wskazała, że 5 października 2016 r. była na dyżurze w siedzibie Stowarzyszenia w godz. 17.00-20.00. Był to ostatni dzień jej zwolnienia lekarskiego po pobycie w sanatorium od 11 września 2016 r. do 4 października 2016 r. w A. . Była wtedy w S. i myśląc, że to jest czas po godz. 15.00, może przyjść na dyżur przy telefonie zaufania. W Stowarzyszeniu (...) ubezpieczona wykonuje czynności wynikające z umowy zlecenia od 2 do 4 dni w miesiącu – dyżur przy telefonie zaufania w godz. 17.00-20.00. Ponieważ nie mogła zamienić dyżuru z żadnym z kolegów, przyszła wieczorem, żeby służyć przy telefonie. Ubezpieczona wskazała, że wykonywana przez nią pracy nie była ciężka. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organ rentowy wniósł o jego oddalenie. Sąd Rejonowy ustalił, że E. N. jest zatrudniona w (...) Sp. z o.o. sp. k. w S. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Jednocześnie zawarła umowę zlecenia ze Stowarzyszeniem (...) w S. . Na podstawie tej umowy świadczy dyżur przy telefonie zaufania, który jest czynny od godz. 17.00 do godz. 20.00. W okresie od 11 września 2016 r. do 5 października 2016 r. E. N. była chora i przebywała na zwolnieniu lekarskim. Organ rentowy wypłacił jej zasiłek chorobowy za okres od 22 września 2016 r. do 5 października 2016 r. W okresie od 11 września 2016 r. do 4 października 2016 r. E. N. przebywała w sanatorium. W dniu 5 października 2016 r. E. N. miała wyznaczony w Stowarzyszeniu (...) w S. dyżur przy telefonie zaufania od godz. 17.00 do godz. 20.00. Przed jego rozpoczęciem próbowała zamienić się z innym zleceniodawcą Stowarzyszenia, lecz jej się to nie udało. O tym fakcie poinformowała również prezes Stowarzyszenia (...) . Ostatecznie E. N. zdecydowała się pełnić wyznaczony dyżur, za który otrzymała umówione wynagrodzenie. W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy stwierdził, że odwołanie E. N. okazało się uzasadnione i dlatego należało je uwzględnić. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 1368 z późn. zm.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. W myśl art. 17 ust. 1 w/w ustawy ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego lub zasiłku opiekuńczego za cały okres tego zwolnienia. Sąd Rejonowy podniósł, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, pracą zarobkową jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim. Jednakże, nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego. Nie dochodzi do wypełnienia przesłanek z art. 17 przywołanej ustawy, gdy były to zachowania o charakterze incydentalnym, wymuszone okolicznościami (orzeczenia SN z 5 kwietnia 2005 r., I UK 370/04, OSNP 2005/21/342 oraz 9 października 2006 r., II UK 44/06, OSNP 2007/19-20/295). W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy wskazał, że w dniu 5 października 2016 r. ubezpieczona wykonała czynności wynikające z umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem (...) w S. w postaci pełnienia dyżuru przy telefonie zaufania od godz. 17.00 do godz. 20.00, za co otrzymała umówione wynagrodzenie. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższa sytuacja nie skutkowała automatycznie pozbawieniem ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 22 września 2016 r. do 5 października 2016 r. Sąd Rejonowy argumentował dalej, że ze zgodnej relacji ubezpieczonej i świadka D. W. wynika, że E. N. miała świadomość, że tego dnia jest jeszcze na zwolnieniu lekarskim, więc chciała zamienić się z innym zleceniobiorcą Stowarzyszenia na dyżur. Niestety nie udało się jej załatwić tej zamiany, gdyż ta osoba nie miała czasu. Ubezpieczona zdecydowała się więc pełnić ten dyżur w sytuacji, gdy nie miał jej kto zastąpić. Zdaniem Sądu Rejonowego pełnienie przez ubezpieczoną w tym dniu dyżuru stanowiło więc czynności incydentalne, wymuszone okolicznościami. Nikt bowiem nie mógł zastąpić ubezpieczonej w zakresie czynności wynikających z umowy zlecenia, co potwierdziła prezes tego Stowarzyszenia. Zatem w okresie orzeczonej niezdolności do pracy czynności wykonane przez ubezpieczoną 5 października 2016 r. w ramach umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem (...) w S. zdaniem Sądu Rejonowego nie stanowiły takiego przejawu aktywności zawodowej, które powodowałyby utratę prawa do zasiłku chorobowego. Mając powyższe na uwadze okoliczności, na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji wyroku. Od powyższego wyroku apelację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydane orzeczenie, tj. art.233§1 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających i sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym poprzez przyjęcie, że czynności wykonywane przez ubezpieczoną 5 października 2016 r. nie stanowiły przejawu aktywności zawodowej skutkującej utratą prawa do zasiłku chorobowego; II. naruszenie przepisów prawa materialnego ,tj.: art.17 ust.1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w zw. z art.84 ust.1 i 2 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że wykonywanie działalności zarobkowej w okresie zwolnienia lekarskiego nie stanowi podstawy do pozbawienia ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego i zobowiązania do jego zwrotu. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do zarzutów apelacji podnieść należy, że w żaden sposób nie podważają one prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oceniając wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania zgodnie z art. 233 § 1 kpc . Jak wskazuje się w orzecznictwie, dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie Sądu, określenie, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im je przyznając, względnie stwierdzenie, iż rażąco naruszył zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego i że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok SN z 18 czerwca 2004 r., sygn. akt II CK 369/03, LEX nr 174131). Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów ( art. 233 § 1 kpc ). Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SN z dnia 27 września 2002 r., II CKN 817/00 LEX nr 56906). Zarzuty apelacyjne nie znajdują usprawiedliwionych podstaw i stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia ani przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 kpc , ani też przepisów prawa materialnego wskazanych przez organ rentowy w treści apelacji. Sąd Rejonowy, w sposób wnikliwy i wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe, uwzględniając wnioski dowodowe zgłaszane przez obie strony. Sąd Okręgowy w całości podziela ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że w dniu w dniu 5 października 2016 r. ubezpieczona wykonała czynności wynikające z umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem (...) w S. w postaci pełnienia dyżuru przy telefonie zaufania od godz. 17.00 do godz. 20.00, za co otrzymała umówione wynagrodzenie. Fakt ten, nie przesądza jednak automatycznie o zastosowaniu sankcji z art.17 ust.1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa . Zauważyć należy, iż zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego. Nie dochodzi do wypełnienia przesłanek z art. 17 przywołanej ustawy, gdy były to zachowania o charakterze incydentalnym, wymuszone okolicznościami (wyrok SN z 9 października 2006 r., II UK 44/06, OSNP 2007/19-20/295). Wobec powyższego zauważyć należy, iż Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, że pełniony przez ubezpieczoną dyżur przy telefonie zaufania w dniu 5 października 2016 r. miał charakter czynności incydentalnej i wymuszonej okolicznościami. W toku procesu ubezpieczona wykazała zaś, iż miała świadomość, że tego dnia przebywała jeszcze na zwolnieniu lekarskim, więc chciała zamienić się z innym zleceniobiorcą Stowarzyszenia na dyżur. Niestety nie udało się jej załatwić tej zamiany, gdyż ta osoba nie miała czasu. Ubezpieczona zdecydowała się więc pełnić ten dyżur w sytuacji, gdy nie miał jej kto zastąpić. O tym fakcie poinformowała również prezes Stowarzyszenia (...) . Sąd Rejonowy dał wiarę spójnym i logicznym zeznaniom ubezpieczonej i świadka D. W. . W tych okolicznościach Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, że ubezpieczona nie pobrała nienależnie świadczenia z ubezpieczenia społecznego w postaci zasiłku chorobowego. W związku z tym na podstawie art. 385 kpc apelacja organu rentowego podlegała oddaleniu. K. A. J. Z. J. W.