IV Ua 32/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonego do zasiłku chorobowego za okres, w którym formalnie wiązały go umowy zlecenia, ale faktycznie nie świadczył pracy.
Sprawa dotyczyła prawa A. A. do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. ZUS odmówił zasiłku, twierdząc, że ubezpieczony kontynuował działalność zarobkową poprzez formalnie zawarte umowy zlecenia. Sąd Rejonowy przyznał zasiłek za okres od 1 listopada 2012 r. do 26 grudnia 2012 r., uznając, że w tym czasie faktycznie nie świadczył pracy, a jedynie w dniach 8-9 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko sądu niższej instancji, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy, a nie samo istnienie umowy.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpatrywał apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach, który przyznał ubezpieczonemu A. A. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2012 r. do 26 grudnia 2012 r. ZUS odmówił prawa do zasiłku za okres od 1 listopada 2012 r. do 9 stycznia 2013 r., argumentując, że ubezpieczony, po ustaniu zatrudnienia, kontynuował działalność zarobkową poprzez umowy zlecenia. Sąd Rejonowy ustalił, że ubezpieczony był niezdolny do pracy od 25 października 2012 r. do 9 stycznia 2013 r. Choć formalnie wiązały go umowy zlecenia z kilkoma podmiotami, faktycznie nie świadczył pracy w ramach tych umów aż do 8 stycznia 2013 r. Dopiero w dniach 8 i 9 stycznia 2013 r. podjął pracę na podstawie nowej umowy zlecenia, za co otrzymał wynagrodzenie. Sąd Rejonowy uznał, że utrata prawa do zasiłku chorobowego następuje w przypadku faktycznego wykonywania pracy zarobkowej, a nie tylko istnienia formalnej umowy. Dlatego przyznał zasiłek za okres do 26 grudnia 2012 r., a odmówił za okres od 27 grudnia 2012 r. do 9 stycznia 2013 r., kiedy to faktycznie podjął pracę. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację ZUS. Podkreślono, że istotą ubezpieczenia społecznego jest faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej, a nie samo formalne zawarcie umowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczony ma prawo do zasiłku chorobowego, jeśli w okresie niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie faktycznie nie wykonywał działalności zarobkowej, mimo formalnego istnienia umowy zlecenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla prawa do zasiłku chorobowego jest faktyczne wykonywanie działalności zarobkowej, a nie samo formalne istnienie umowy zlecenia. Ubezpieczony nie świadczył pracy w ramach umów zlecenia przez większość okresu niezdolności do pracy po ustaniu zatrudnienia, dlatego zachował prawo do zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
u.ś.p.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy nie przysługuje po ustaniu tytułu ubezpieczenia, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia ubezpieczeniem.
u.ś.p.u.s. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Pomocnicze
u.ś.p.u.s. art. 6 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
u.ś.p.u.s. art. 7 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne niewykonywanie pracy w ramach umów zlecenia w okresie niezdolności do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia. Istotą ubezpieczenia społecznego jest faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej, a nie samo formalne istnienie umowy.
Odrzucone argumenty
Kontynuacja działalności zarobkowej poprzez samo istnienie formalnych umów zlecenia po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
Tytułem do objęcia ubezpieczeniami społecznymi jest bowiem faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej, a nie tylko samo formalne spisanie określonej umowy nie tyle faktyczne wykonywanie czynności składających się na tę działalność, ale samo istnienie określonej działalności – umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, działalności pozarolniczej
Skład orzekający
Jerzy Zalasiński
przewodniczący
Katarzyna Antoniak
sprawozdawca
Elżbieta Wojtczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do zasiłku chorobowego w przypadku formalnych umów cywilnoprawnych nieświadczonych faktycznie po ustaniu tytułu ubezpieczenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy niezdolność do pracy powstała po ustaniu tytułu ubezpieczenia, a kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że w prawie ubezpieczeń społecznych liczy się rzeczywistość, a nie tylko formalności, co jest ważną lekcją dla ubezpieczonych i pracodawców.
“Czy formalna umowa zlecenia pozbawi Cię zasiłku chorobowego? Sąd mówi: liczy się faktyczna praca!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ua 32/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jerzy Zalasiński Sędziowie: SSO Katarzyna Antoniak (spr.) SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant: st.sekr.sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z odwołania A. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do zasiłku chorobowego na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lipca 2013r. sygn. akt IV U 104/13 oddala apelację. Sygn. akt: IV Ua 32/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z 29 lipca 2013r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 14 lutego 2013r. w ten sposób, że przyznał A. A. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2012r. do 26 grudnia 2012r., a w pozostałej części odwołanie oddalił. Rozstrzygnięcie to było wynikiem następujących ustaleń i wniosków Sądu Rejonowego w Siedlcach: Decyzją z 14 lutego 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. uchylił decyzję z 13 grudnia 2012r. oraz odmówił ubezpieczonemu A. A. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2012r. do 9 stycznia 2013r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że że ubezpieczony był zatrudniony w Oddziale Zabezpieczenia Żandarmerii Wojskowej w W. w okresie od 2 sierpnia 2010r. do 31 października 2012r. Płatnik składek wypłacił ubezpieczonemu wynagrodzenie za okres orzeczonej niezdolności do pracy od 25 października 2012r. do 31 października 2012r. Do organu rentowego wypłynęły zaświadczenia lekarskie za okres od 25 października 2012r. do 10 grudnia 2012r. Decyzją z 13 grudnia 2012r. odmówiono ubezpieczonemu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2012r. do 10 grudnia 2012r., gdyż ubezpieczony nie dostarczył oświadczenia wymaganego do ustalenia uprawnień do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. W dniu 20 grudnia 2012r. wpłynęło żądane oświadczenie (druk ZUS Z-10). Następnie wpłynęły kolejne zaświadczenia lekarskie łącznie za okres od 11 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. Z analizy konta ubezpieczonego wynika, że od 23 lipca 2009r. wykonuje on umowę agencyjną u płatnika GRUPA (...) Sp. z o.o. , od 24 lipca 2009r. umowę agencyjną w płatnika AGENCJA (...) Sp. z o.o. , a od 8 stycznia 2013r. umowę agencyjną u płatnika (...) Sp. z o.o. W dniu 15 stycznia 2013r. ubezpieczony złożył oświadczenie, z którego wynika, iż w okresie zwolnienia lekarskiego od 25 października 2012r. do 9 stycznia 2013r. nie świadczył pracy w firmach (...) . W tych okolicznościach organ rentowy wskazał, że uchylił decyzję z 13 grudnia 2012r., gdyż ubezpieczony kontynuuje działalność zarobkową stanowiącą tytułu do objęcia dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym. Dlatego nie ma prawa do zasiłku chorobowego za okres od 1 listopada 2012r. do 9 stycznia 2013r. Od decyzji odwołanie złożył ubezpieczony A. A. wskazując, że nie kontynuował działalności zarobkowej i wniósł o przyznanie mu zasiłku chorobowego za cały zakwestionowany okres. Sąd Rejonowy ustalił, że A. A. w okresie od 2 sierpnia 2010r. do 31 października 2012r. był zatrudniony w Oddziale Zabezpieczenia Żandarmerii Wojskowej w W. w pełnym wymiarze czasu pracy jako wartownik. Tytuł ubezpieczenia chorobowego ustał w dniu 31 października 2012r. W okresie od 25 października 2012r. do 9 stycznia 2013r. A. A. był niezdolny do pracy. A. A. zawarł umowy zlecenia z następującymi podmiotami: - GRUPA (...) Sp. z o.o. w W. od 23 lipca 2009r. na czas nieokreślony, przy czym w okresie od 1 listopada 2012r. do 9 stycznia 2013r. nie świadczył pracy wynikającej z tej umowy; - AGENCJA (...) Sp. z o.o. w W. od 24 lipca 2009r. na czas nieokreślony, przy czym w okresie od 1 listopada 2012r. do 9 stycznia 2013r. nie świadczył pracy wynikającej z tej umowy; - (...) Sp. z o.o. w W. od 8 stycznia 2013r. i świadczył pracę wynikającą z tej umowy w dniach 8 i 9 stycznia 2013r. otrzymując za nią stosowne wynagrodzenie w kwocie 208,17 złotych brutto. W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że odwołanie ubezpieczonego jest częściowo zasadne. Zgodnie z art.6 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005r., Nr31, poz.267 ze zm.) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Przysługuje on również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego ( art.7 pkt 1) . W myśl zaś art.13 ust.1 pkt 2 w/w ustawy zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną było to, czy po dniu 31 października 2012r. (ustanie tytułu ubezpieczenia wynikającego z zatrudnienia w Oddziale Zabezpieczenia Żandarmerii Wojskowej w W. ) ubezpieczony kontynuował działalność zarobkową. Z informacji uzyskanych z firm GRUPA (...) Sp. z o.o. w (...) Sp. z o.o. w W. wynika, że co prawda w tym okresie łączyły je z ubezpieczonym umowy zlecenia zawarte na czas nieokreślony, lecz w okresie od 1 listopada 2012r. do 9 stycznia 2013r. ubezpieczony nie świadczył na ich rzecz prac wynikających z tych umów. Z kolei z informacji uzyskanej z firmy (...) Sp. z o.o. w W. wynika, że ubezpieczony świadczył na jej rzecz pracę wynikającą z umowy zlecenia zawartej w dniu 8 stycznia 2013r. i miało to miejsce w dniach 8 i 9 stycznia 2013r. Za pracę tę otrzymał wynagrodzenie w kwocie 208,17 złotych brutto. Sąd Rejonowy uznał zatem, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że po dniu 31 października 2012r. ubezpieczony prowadził działalność zarobkową z tytułu umowy zlecenia zawartej z (...) Sp. z o.o. w W. jedynie w dniach 8 i 9 stycznia 2013r. Zgodnie z art.17 ust.1 w/w ustawy z 25 czerwca 1999r. ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Z treści tego przepisu wynika, że przy ustalaniu prawa do zasiłku chorobowego bez znaczenia jest, w którym dniu zwolnienia zostanie stwierdzone wykonywanie pracy, a więc czy będzie to na początku okresu objętego zwolnieniem lekarskim, czy na przykład w przedostatnim dniu tego okresu. Zawsze bowiem utrata zasiłku chorobowego obejmuje cały okres objęty zwolnieniem lekarskim W niniejszej sprawie ubezpieczony przebywał na zwolnieniach lekarskich w następujących okresach: 25 października 2012r. – 12 listopada 2012r., 13 listopada 2012r. – 26 listopada 2012r., 27 listopada 2012r. – 10 grudnia 2012r., 11 grudnia 2012r. – 26 grudnia 2012r. oraz 27 grudnia 2012r. – 9 stycznia 2013r. W tych okolicznościach ubezpieczony utracił prawo do zasiłku chorobowego jedynie w okresie ostatniego zwolnienia lekarskiego tj. od 27 grudnia 2012r. do 9 stycznia 2013r. Odnośnie wcześniejszego okresu nie zostało wykazane, aby ubezpieczony kontynuował działalność zarobkową. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Rejonowy zmienił częściowo zaskarżoną decyzję, a w pozostałej części odwołanie ubezpieczonego oddalił. Apelację od powyższego wyroku wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zaskarżając go w części ,tj. w zakresie pkt I zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art.13 ust.1 pkt 2 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez błędną wykładnię tego przepisu. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w zaskarżonej części i oddalenie odwołania. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawione przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że skoro ubezpieczony po ustaniu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nie kontynuował w okresie od 1 listopada 2012r. do 26 grudnia 2012r. działalności zarobkowej – tu w ramach umów zlecenia zawartych formalnie z firmami Grupa (...) Sp. z o.o. w (...) Sp. z o.o. w W. również na czas po ustaniu stosunku pracy, to brak jest podstaw do odmówienia mu prawa do zasiłku chorobowego na podstawie przepisu art.13 ust.1 pkt 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. W przekonaniu Sądu Okręgowego nieuzasadnione jest stanowisko organu rentowego, że o tym, czy ktoś kontynuuje działalność zarobkową świadczy nie tyle faktyczne wykonywanie czynności składających się na tę działalność, ale samo istnienie określonej działalności – umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej, działalności pozarolniczej i że w konsekwencji do utraty prawa do świadczeń dochodzi niezależnie od tego, czy osoba faktycznie wykonuje tę działalność np. czynności objęte umową o pracę czy umową zlecenie. (...) , że ma zawartą określoną umowę (vide: uzasadnienie apelacji). Koncepcja taka jest sprzeczna z istotą ubezpieczenia społecznego. Tytułem do objęcia ubezpieczeniami społecznymi jest bowiem faktyczne prowadzenie działalności zarobkowej, a nie tylko samo formalne spisanie określonej umowy, czy zgłoszenie rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej. Sądowi i zapewne organowi rentowemu znane są przypadki zawarcia przez określone podmioty umowy o pracę, czy umowy zlecenie, które nie były wykonywane. Tak też było w przypadku ubezpieczonego w spornym okresie, w którym umowy zlecenie formalnie wiązały strony, ale nie były wykonywane. W konsekwencji za sporny okres ubezpieczony nie otrzymał z tytułu tych umów wynagrodzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.385 kpc apelację organu rentowego oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI