IV Ua 25/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2016-09-22
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia wypadkowegoŚredniaokręgowy
wypadek przy pracyświadczenie rehabilitacyjneZUSnieostrożnośćrażące niedbalstwokolizja drogowawarunki atmosferyczneubezpieczenie wypadkowe

Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonego do świadczenia rehabilitacyjnego mimo spowodowania kolizji drogowej z powodu nieostrożności, a nie rażącego niedbalstwa.

Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego przyznający M. W. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego. Sprawa dotyczyła kolizji drogowej, którą spowodował ubezpieczony, co skutkowało mandatem karnym. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wypadek był wyłącznie spowodowany rażącym niedbalstwem pracownika. Sąd Okręgowy uznał jednak, że zachowanie ubezpieczonego było jedynie nieostrożne, a nie rażąco niedbałe, zwłaszcza w kontekście trudnych warunków atmosferycznych i nagłego hamowania pojazdu poprzedzającego.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Rejonowego, który przyznał M. W. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego. Sprawa dotyczyła zdarzenia z dnia 9 lutego 2015 r., kiedy to M. W., kierowca zatrudniony przez J. S., spowodował kolizję drogową podczas powrotu z trasy. Zdarzenie miało miejsce w trudnych warunkach atmosferycznych (śnieg z deszczem, niska temperatura, mokra nawierzchnia) i było spowodowane nagłym hamowaniem pojazdu poprzedzającego. M. W. został ukarany mandatem za wykroczenie z art. 86 § 1 kw. Mimo uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, ZUS odmówił świadczenia rehabilitacyjnego, powołując się na art. 21 ustawy wypadkowej, twierdząc, że wypadek został wyłącznie spowodowany rażącym niedbalstwem ubezpieczonego. Sąd Rejonowy uznał jednak, że zachowanie M. W. było jedynie nieostrożne, a nie rażąco niedbałe, co nie wyłącza prawa do świadczenia. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację ZUS. Podkreślono, że umyślność lub rażące niedbalstwo jako wyłączna przyczyna wypadku przy pracy zwalnia pracodawcę od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy graniczy z umyślnością. W ocenie sądu, okoliczności sprawy, w tym nagłość sytuacji i warunki pogodowe, wykluczały przypisanie M. W. rażącego niedbalstwa. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prawidłową ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy i brak wniosków dowodowych ze strony ZUS w odpowiednim terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawca kolizji drogowej, który doznał urazu w wyniku tego zdarzenia, ma prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego, jeśli wypadek był spowodowany jego nieostrożnością, a nie rażącym niedbalstwem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zachowanie ubezpieczonego polegające na spowodowaniu kolizji drogowej w trudnych warunkach atmosferycznych i przy nagłym hamowaniu pojazdu poprzedzającego, stanowiło jedynie nieostrożność, a nie rażące niedbalstwo. Rażące niedbalstwo, jako wyłączna przyczyna wypadku przy pracy, musiałoby graniczyć z umyślnością i oznaczać świadomość grożącego niebezpieczeństwa, czego w tym przypadku nie stwierdzono.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

M. W.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.w.p. art. 21 § ust. 1-3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Przepisy te określają okoliczności wyłączające prawo do świadczeń, w tym spowodowanie wypadku wyłącznie z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa ubezpieczonego.

Pomocnicze

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie ubezpieczonego było nieostrożne, a nie rażąco niedbałe. Trudne warunki atmosferyczne i nagłe hamowanie pojazdu poprzedzającego miały istotne znaczenie. Brak podstaw do przypisania ubezpieczonemu umyślności działania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy.

Odrzucone argumenty

Zdarzenie z dnia 9 lutego 2015r. zostało wyłącznie spowodowane udowodnionym naruszeniem przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, a spowodowanym przez niego wskutek rażącego niedbalstwa. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 233&1 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Niedopuszczenie dowodu z opinii specjalisty do spraw ruchu drogowego.

Godne uwagi sformułowania

niedbalstwo pracownika jako wyłączna przyczyna wypadku przy pracy zwalnia pracodawcę od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy miało charakter rażący, a więc graniczyło z umyślnością. nie zdawał sobie sprawy z grożącego mu niebezpieczeństwa, co wyklucza przyjęcie działania z rażącym niedbalstwem, lecz świadczy jedynie o nieostrożności jego działania.

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Antoniak

członek

Elżbieta Wojtczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego niedbalstwa w kontekście wypadków przy pracy i prawa do świadczeń rehabilitacyjnych, zwłaszcza w sytuacjach kolizji drogowych spowodowanych nieostrożnością w trudnych warunkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kolizji drogowej i oceny stopnia winy pracownika; wymaga uwzględnienia indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między zwykłą nieostrożnością a rażącym niedbalstwem w kontekście prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, co ma praktyczne znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy kolizja drogowa spowodowana nieostrożnością pozbawia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ua 25/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 września 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Jerzy Zalasiński (spr.) Sędziowie: SO Katarzyna Antoniak SO Elżbieta Wojtczuk Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do zasiłku chorobowego na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2016r. sygn. akt IV U 446/15 oddala apelację. Sygn. akt IVUa 25/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 04.03.2016r. Sąd Rejonowy w Siedlcach Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 01.10.2015r. w ten sposób, że ustalił M. W. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego za okres od dnia 11.08.2015r. do dnia 06.02.2016r. Z ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że M. W. jest zatrudniony u J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi (...) w S. jako kierowca. W dniu 09.02.2015r. ubezpieczony wykonywał pracę polegającą na rozwiezieniu towarów po sklepach w W. oraz okolicy. Wracając do S. , jadąc z prędkością 40 km/h, o godz. 11.40 w W. na skrzyżowaniu ul. (...) z ul. (...) II w momencie dojazdu do skrzyżowania zauważył, że jadący przed nim pojazd zaczął gwałtownie hamować. W tym momencie warunki atmosferyczne były złe, temperatura wynosiła - 1 ° C, nawierzchnia drogi była mokra, padał śnieg z deszczem, natężenie ruchu było duże. M. W. nie zdążył zahamować i doprowadził do zderzenia z poprzedzającym go pojazdem. Za powyższe zdarzenie M. W. został ukarany mandatem karnym za spowodowanie wykroczenia z art. 86 § 1 kw w kwocie 400 zł. W wyniku tego zdarzenia M. W. doznał urazu głowy, skręcenia kręgosłupa szyjnego oraz zwichnięcia stawu ramiennego szyjnego i stał się niezdolny do pracy w okresie od 11.08.2015r. do 6.02.2015r. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z 23.09.2015r. ustalił, że w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie M. W. uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 6 miesięcy licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, tj. od 11.08.2015r. Organ rentowy uznał zdarzenie z dnia 09.02.2015r. za wypadek przy pracy. Zaszły jednak okoliczności określone w art. 21 ust. 1-3 ustawy z 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , gdyż ubezpieczony został uznany za sprawcę kolizji drogowej. W ocenie Sądu Rejonowego decyzja organu rentowego nie jest prawidłowa. Jak zaznaczył Sąd ubezpieczony dopuścił się naruszenia art. 86 § 1 kw, zgodnie z którym podlega karze grzywny kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Fakt ten został potwierdzony nałożeniem na niego mandatu karnego. Sąd pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że niedbalstwo pracownika jako wyłączna przyczyna wypadku przy pracy zwalnia pracodawcę od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy miało charakter rażący, a więc graniczyło z umyślnością. Następuje więc wtedy, gdy pracownik zdaje sobie sprawę z grożącego mu niebezpieczeństwa, gdyż występuje ono zwykle w danych okolicznościach faktycznych, tak że każdy człowiek o przeciętnej przezorności ocenia je jako ewidentne, a mimo to z naruszeniem zasad bhp bez potrzeby naraża się na to niebezpieczeństwo, ignorując własne zachowanie się. W ocenie Sądu Rejonowego ubezpieczonemu bez wątpienia nie można przypisać umyślności, gdyż z jego wyjaśnień nie wynika, aby działał celowo z zamiarem popełnienia przypisanego mu wykroczenia. Brak jest także przesłanek do przypisania mu rażącego niedbalstwa. Jak wskazał ubezpieczony poruszał się on z dozwoloną prędkością. Konieczność zahamowania pojawiła się nagle, gdy poruszający się przed nim pojazd zaczął gwałtownie zwalniać. Istotne znaczenie miały niekorzystne warunki pogodowe panujące w momencie zdarzenia: temperatura - 1 ° C, mokra nawierzchnia drogi, padający śnieg z deszczem, duże natężenie ruchu. W takiej sytuacji trudno byłoby przewidzieć, jaka byłaby właściwa prędkość, z jaką ubezpieczony powinien się poruszać. Tym samym ubezpieczony nie zdawał sobie sprawy z grożącego mu niebezpieczeństwa, co wyklucza przyjęcie działania z rażącym niedbalstwem, lecz świadczy jedynie o nieostrożności jego działania. Sąd doszedł do wniosku, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające prawo ubezpieczonego do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego. Od wyroku tego apelację złożył organ rentowy zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust.1 ustawy z dnia 30.10.2001r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2015r. poz. 1242 ze zm.) poprzez błędną wykładnię tego przepisu i przyjęcie, że zdarzenie z dnia 9 lutego 2015r. jakiemu uległ M. W. nie zostało wyłącznie spowodowane udowodnionym naruszeniem przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, a spowodowanym przez niego wskutek rażącego niedbalstwa oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 233&1 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podnosząc te zarzuty skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji skarżący polemizował z oceną Sądu braku cech rażącego niedbalstwa w zachowaniu się ubezpieczonego, a ponadto zarzucił Sądowi, że nie dopuścił dowodu z opinii specjalisty do spraw ruchu drogowego. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja jest niezasadna i jako taka na uwzględnienie nie zasługuje. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Logicznie uzasadnił swoje stanowisko. Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podziela zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną Sądu I instancji, zatem nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 08.10.1998r. IICKN 923/97, OSNC 1999/3/60). Odnosząc się do zarzutów apelacji podnieść należy, że w żaden sposób nie podważają one prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Sąd Rejonowy dokonał wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego oceniając wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania zgodnie z art. 233 par.1 kpc . W apelacji wnioskodawcy przedstawione zostały zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W tym miejscu należy zauważyć, że prawidłowość zastosowania lub wykładni prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie na kanwie niewadliwie ustalonej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Skuteczne zatem zgłoszenie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego wchodzi zasadniczo w rachubę tylko wtedy, gdy ustalony przez sąd pierwszej instancji stan faktyczny, będący podstawą zaskarżonego wyroku, nie budzi zastrzeżeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r., II CKN 60/97 – OSNC 1997, z. 9, poz. 128). W pierwszej kolejności należy więc odnieść się przedstawionego w apelacji zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. obejmuje błędy popełnione przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego mające miejsce w następujących przypadkach: a/ gdy z treści dowodu wynika co innego niż przyjął sąd; b/ gdy pewnego dowodu zebranego nie uwzględniono przy ocenie – wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy; c/ gdy sąd przyjął pewne fakty za ustalone, mimo że nie zostały one w ogóle lub są niedostatecznie potwierdzone; d/ gdy sąd uznał pewne fakty za nieudowodnione, mimo że były ku temu podstawy; e/ ocena materiału dowodowego koliduje z zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego wnioskowania. W sprawie niniejszej żaden z tych przypadków nie zachodził. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny całego zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału, bez przekroczenia przy tym granic swobodnej oceny dowodów zakreślonych dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c. Sąd I instancji na podstawie przeprowadzonych w sprawie niniejszej dowodów dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących zachowania się M. W. w czasie prowadzenia pojazdu. Ustalenia Sądu Rejonowego zostały potwierdzone dowodem w postaci zeznań ubezpieczonego złożonych w charakterze strony oraz notatnika służbowego i notatki funkcjonariusza policji. Sąd I instancji logicznie uzasadnił z jakich powodów uznał dowody te za wiarygodne. Odnośnie zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego podnieść należy, że na rozprawie w dniu 26.02.2016r. (k.23) pełnomocnik organu rentowego złożył oświadczenie, że nie składa wniosków dowodowych. W tej sytuacji przedmiotowy zarzut pozbawiony jest podstaw prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art. 385 kpc orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI