IV Ua 2/19

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2019-09-25
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do zasiłkówŚredniaokręgowy
zasiłek chorobowyniezdolność do pracyzwolnienie lekarskieZUSubezpieczenie społeczneprawo pracydyrektorincydentalna czynnośćwymuszone okoliczności

Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, potwierdzając prawo ubezpieczonej do zasiłku chorobowego mimo podpisania dokumentu ZUS Z-3 w okresie zwolnienia lekarskiego, uznając czynność za incydentalną i wymuszoną.

Ubezpieczona B. B., dyrektor poradni, była na zwolnieniu lekarskim. W tym czasie, na prośbę księgowej i z powodu braku innej osoby, podpisała w domu dokument ZUS Z-3, który przywiózł i odwiózł jej syn. ZUS odmówił jej prawa do zasiłku chorobowego, uznając to za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z celem. Sąd Rejonowy przyznał jej prawo do zasiłku, oceniając czynność jako incydentalną i wymuszoną. Sąd Okręgowy oddalił apelację ZUS, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i podkreślając, że podpisanie dokumentu nie wpłynęło negatywnie na rekonwalescencję.

Sprawa dotyczyła prawa ubezpieczonej B. B. do zasiłku chorobowego za okres od 2 do 7 sierpnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił przyznania zasiłku, twierdząc, że ubezpieczona, będąc na zwolnieniu lekarskim, podpisała dokument ZUS Z-3 w imieniu płatnika składek, co uznał za wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem. Ubezpieczona wniosła odwołanie, wyjaśniając, że podpisała dokument w domu na prośbę księgowej, ponieważ jej syn przywiózł i odwiózł dokument, a nie było innej osoby mogącej ją zastąpić. Sąd Rejonowy w Siedlcach uwzględnił odwołanie, przyznając prawo do zasiłku. Sąd pierwszej instancji oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazując, że nie każdy przejaw aktywności w okresie zwolnienia lekarskiego prowadzi do utraty prawa do zasiłku, zwłaszcza gdy czynności są incydentalne i wymuszone okolicznościami. Podpisanie dokumentu ZUS Z-3 przez dyrektora poradni, w domu i bez możliwości zastępstwa, zostało uznane za taką właśnie czynność, która nie mogła negatywnie wpłynąć na przebieg rekonwalescencji. Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając apelację ZUS, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Oddalił apelację, uznając, że sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego ani materialnego. Podkreślono, że podpisanie dokumentu ZUS Z-3 było związane z pełnioną przez ubezpieczoną funkcją dyrektora i miało charakter incydentalny. Dodatkowo wskazano, że płatnik składek złożył korektę dokumentu ZUS Z-3, podpisaną przez kierownika, co dodatkowo osłabiało argumentację ZUS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli czynność ma charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami i nie wpływa negatywnie na przebieg rekonwalescencji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podpisanie dokumentu ZUS Z-3 przez dyrektora poradni w domu, na prośbę księgowej i z powodu braku możliwości zastępstwa, miało charakter incydentalny i było wymuszone okolicznościami. Czynność ta, trwająca krótko i niewymagająca wysiłku, nie mogła negatywnie wpłynąć na stan zdrowia ubezpieczonej ani przedłużyć okresu niezdolności do pracy, a zatem nie stanowiła podstawy do utraty prawa do zasiłku chorobowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

B. B.

Strony

NazwaTypRola
B. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Utrata prawa do zasiłku chorobowego nie następuje, gdy aktywność ubezpieczonego ma charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami i nie wpływa negatywnie na przebieg leczenia.

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa art. 6 § 1

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podpisanie dokumentu ZUS Z-3 miało charakter incydentalny i było wymuszone okolicznościami (brak innej osoby, prośba księgowej, przywiezienie dokumentu do domu). Czynność podpisania dokumentu nie wymagała znaczącego wysiłku fizycznego i nie mogła negatywnie wpłynąć na przebieg rekonwalescencji ani przedłużyć okresu niezdolności do pracy. Podpisanie dokumentu było związane z pełnioną funkcją dyrektora i obowiązkami wobec pracodawcy. Złożenie korekty dokumentu ZUS Z-3 przez kierownika osłabiało argumentację ZUS.

Odrzucone argumenty

Podpisanie dokumentu ZUS Z-3 w okresie zwolnienia lekarskiego stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z celem. Podpisanie dokumentu ZUS Z-3 stanowi wykonywanie pracy zarobkowej. Sąd Rejonowy wyprowadził wnioski z materiału dowodowego, które nie wynikają z tego materiału (zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc).

Godne uwagi sformułowania

nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art.17 ust.1 ustawy [...] powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego zachowania o charakterze incydentalnym, wymuszone okolicznościami czynność jednorazowa, trwająca maksymalnie kilka sekund, błaha z punktu widzenia zaangażowania sił organizmu czynność

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Katarzyna Antoniak

sprawozdawca

Jacek Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa w kontekście incydentalnych czynności podejmowanych przez ubezpieczonych w okresie zwolnienia lekarskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dyrektora poradni, ale zasada incydentalności i wymuszonych okoliczności może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet w okresie zwolnienia lekarskiego pewne drobne czynności związane z pracą mogą być usprawiedliwione, co jest praktyczną wskazówką dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy podpisanie dokumentu ZUS Z-3 na zwolnieniu lekarskim pozbawi Cię zasiłku? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Ua 2/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SSO Jerzy Zalasiński Sędziowie: SO Katarzyna Antoniak (spr.) SSO Jacek Witkowski Protokolant st.sekr.sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do zasiłku chorobowego na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2018r. sygn. akt IV U 296/18 oddala apelację K. A. J. J. W. Sygn. akt: IV Ua 2/19 (...) Wyrokiem z 28 listopada 2018r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 3 września 2018r. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej B. B. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 2 sierpnia 2018r. do 7 sierpnia 2018r. Rozstrzygnięcie to było wynikiem następujących ustaleń i wniosków Sądu Rejonowego: Decyzją z 3 września 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej B. B. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 2 sierpnia 2018r. do 7 sierpnia 2018r. Organ rentowy podniósł, że w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego, w imieniu płatnika składek ubezpieczona podpisała zaświadczenie ZUS Z-3 i tym sposobem wykorzystała zwolnienie lekarskie niezgodnie z celem. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona B. B. wskazując, że druk Z-3 podpisała na prośbę księgowej (...) Zespołu (...) obsługującego Poradnię P. -Pedagogiczną w Ł. , której jest dyrektorem. Zrobiła to pozostając w domu, gdyż dokument do podpisu przywiózł jej syn i on odwiózł go z powrotem. Nie było przy tym innej osoby, która mogła ją w tym zastąpić. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powtarzając argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Sąd Rejonowy ustalił, że B. B. jest osobą podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu stosunku pracy. Jest zatrudniona na stanowisku dyrektora Poradni P. -Pedagogicznej w Ł. . W okresie od 25 lipca 2018r. do 7 sierpnia 2018r. ubezpieczona była niezdolna do pracy i przebywała na zwolnieniu lekarskim. W dniu 3 sierpnia 2018r. podpisała przywieziony jej do domu przez syna druk ZUS Z-3, który następnie syn odwiózł z powrotem do (...) Zespołu (...) w Ł. obsługującego Poradnię P. -Pedagogiczną w Ł. . W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy stwierdził, że odwołanie B. B. okazało się uzasadnione i dlatego należało je uwzględnić. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1368) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. W myśl zaś art.17 ust.1 w/w ustawy ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Sąd Rejonowy podniósł, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego pracą zarobkową jest każda aktywność ludzka zmierzająca do osiągnięcia zarobku, w tym pozarolnicza działalność gospodarcza, choćby nawet polegająca na czynnościach nieobciążających w istotny sposób organizmu pracownika pozostającego na zwolnieniu lekarskim (tak SN w wyroku z 5 kwietnia 2005r., I UK 370/04, OSNP 2005/21/342). Z kolei w wyroku z 9 października 2006r. (w sprawie II UK 44/06, OSNP 2007, nr 19-20, poz.295) Sąd Najwyższy podkreślił, że nie każdy przejaw aktywności stanowi wypełnienie przesłanki z art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, powodujące utratę prawa do zasiłku chorobowego. Nie dochodzi do wypełnienia przesłanek z art.17 przywołanej ustawy, gdy były to zachowania o charakterze incydentalnym, wymuszone okolicznościami. W przedstawionych okolicznościach, Sąd Rejonowy ocenił, że w przypadku ubezpieczonej nie zachodzą okoliczności wyłączające jej prawo do zasiłku chorobowego w spornym okresie, gdyż czynności podjęte przez ubezpieczoną w okresie zwolnienia lekarskiego miały charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami. Ubezpieczona jest bowiem dyrektorem Poradni P. -Pedagogicznej w Ł. , a więc wykonuje za pracodawcę czynności wobec zatrudnionych tam pracowników. Jedną z wielu takich czynności jest m. in. podpisywanie dokumentu ZUS Z-3 dla potrzeb osób korzystających z dłuższych zwolnień lekarskich od pracy. Ubezpieczona podpisała jeden taki dokument w okresie spornego zwolnienia lekarskiego. Nie było przy tym osoby, która mogłaby ją w tym zastąpić w imieniu Poradni P. -Pedagogicznej w Ł. . Sąd pierwszej instancji argumentował dalej, że czynności tej nie można uznać za przejaw niezgodnego z celem wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Nie wymagała, zdaniem Sądu Rejonowego, korzystania z wiadomości specjalnych kwestia, czy złożenie podpisu na dokumencie stanowi czynność, która mogłaby negatywnie wpłynąć na przebieg leczenia i przedłużyć okres niezdolności do pracy ubezpieczonej, gdyż jest to jednorazowa, trwająca maksymalnie kilka sekund, błaha z punktu widzenia zaangażowania sił organizmu czynność, którą ubezpieczona wykonała, nie opuszczając przy tym miejsca zamieszkania. Racjonalnie oceniając nie mogło to więc negatywnie wpłynąć na przebieg rekonwalescencji ubezpieczonej. W realiach niniejszej sprawy czynność podjęta przez ubezpieczoną była więc usprawiedliwiona okolicznościami, miała charakter incydentalny i nie stanowiła niezgodnego z celem wykorzystania zwolnienia lekarskiego. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzje i przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres. Od powyższego wyroku apelację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydane orzeczenie ,tj. art.233§1 kpc poprzez wyprowadzenie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego ,tj. art.17 ust.1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że ubezpieczona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa do zasiłku chorobowego. Wskazując na powyższe organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną przedstawione przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W przekonaniu Sądu Okręgowego, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się zarzucanych mu w apelacji naruszeń prawa procesowego i materialnego. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że w dniu 3 sierpnia 2018r. ubezpieczona podpisała w imieniu płatnika składek – Poradni P. -Pedagogicznej w Ł. zaświadczenie ZUS Z-3. Fakt ten nie przesądza jednak automatycznie o zastosowaniu sankcji z art.17 ust.1 ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa . Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, że utrata prawa do zasiłku chorobowego nie odnosi się do sytuacji, w której aktywność osoby ubezpieczonej ma charakter czynności incydentalnej, wymuszonej okolicznościami. Z niekwestionowanych ustaleń Sądu Rejonowego wynika, że ubezpieczona podpisała druk ZUS Z-3 nie opuszczając miejsca zamieszkania, gdyż dokument do podpisu przywiózł jej syn i on odwiózł go z powrotem do (...) Zespołu (...) w Ł. obsługującego Poradnię P. -Pedagogiczna w Ł. . Czynności tej ubezpieczona dokonała na prośbę księgowej (...) Zespołu (...) w Ł. i nie było przy tym innej osoby, która mogła ją w tym zastąpić (zeznania ubezpieczonej k.11v akt sprawy). W ocenie Sądu Okręgowego czynność podjęta przez ubezpieczoną w okresie zwolnienia lekarskiego miała charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami. Nie można zatem zgodzić się z apelującym, że podpisanie dokumentu ZUS Z-3 stanowi przejaw niezgodnego z celem wykorzystania zwolnienia lekarskiego, jak również wykonywania przez ubezpieczoną pracy zarobkowej ukierunkowanej na uzyskanie wynagrodzenia. Podpisanie zaświadczenia ZUS Z-3 było związane z zatrudnieniem ubezpieczonej w ramach stosunku pracy i z pełnioną przez nią funkcją dyrektora Poradni P. -Pedagogicznej w Ł. . Dodatkowo wskazać należy, że czynność na którą powołuje się organ rentowy ostatecznie została uznana za niewywołującą skutków. W dniu 21 sierpnia 2018r. płatnik składek złożył bowiem korektę zaświadczenia ZUS Z-3, która podpisana została przez kierownika (...) Zespołu (...) w Ł. (vide: korekta zaświadczenia ZUS Z-3 z 21 sierpnia 2018r. k.8-11 akt organu rentowego). Słusznie, zdaniem Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy stwierdził, że jednorazowe złożenie podpisu na dokumencie nie mogło negatywnie wpłynąć na przebieg rekonwalescencji ubezpieczonej, gdyż tego rodzaju czynność trwa maksymalnie kilkanaście sekund i nie mogła przedłużyć okresu niezdolności ubezpieczonej do pracy. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził, że podpisania przez ubezpieczoną dokumentu ZUS Z-3 nie można uznać za przejaw niezgodnego z celem wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.385 kpc apelację organu rentowego oddalił. K. A. J. J. W.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI