IV U 990/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie kuratora nieznanego z miejsca pobytu M. N. od decyzji ZUS o zaległościach składkowych, potwierdzając istnienie zadłużenia w kwocie ponad 197 tys. zł.
Sąd Okręgowy w Tarnowie rozpoznał odwołanie kuratora M. N. od decyzji ZUS ustalającej zaległości składkowe na kwotę 197.761,86 zł za okres od lutego 2008 r. do czerwca 2009 r. Sąd, opierając się na dokumentach, w tym na wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i zestawieniach należności ZUS, ustalił, że M. N. prowadził działalność gospodarczą i miał obowiązek odprowadzania składek. Ponieważ składki nie zostały uiszczone, sąd oddalił odwołanie, potwierdzając zasadność decyzji ZUS. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego kuratora.
Sąd Okręgowy w Tarnowie rozpoznał sprawę z odwołania M. N. (reprezentowanego przez kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 29 maja 2012 r., nr (...), dotyczącej zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. ZUS decyzją tą stwierdził, że M. N. posiada zaległości na łączną kwotę 197.761,86 zł, obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2008 r. do czerwca 2009 r., wraz z kosztami upomnienia i odsetkami. Kurator wniósł odwołanie, kwestionując brak wskazania przez ZUS konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających decyzję. Sąd Okręgowy, analizując zgromadzone dokumenty, w tym wpis do ewidencji działalności gospodarczej i zestawienia należności ZUS, ustalił, że M. N. prowadził działalność gospodarczą od 1 marca 2000 r. do 23 czerwca 2009 r. Sąd podkreślił, że wpis do ewidencji rodzi domniemanie prowadzenia działalności, a ciężar dowodu jej nieprowadzenia spoczywa na ubezpieczonym. Ponieważ M. N. zatrudniał pracowników, ciążył na nim obowiązek odprowadzania składek. Dokumentacja ZUS wykazała brak uiszczenia należności za wskazany okres, co skutkowało powstaniem zaległości. Sąd uznał, że informacje zawarte na koncie płatnika składek są środkiem dowodowym w postępowaniu. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie M. N. jako bezzasadne, potwierdzając zasadność decyzji ZUS. Na podstawie przepisów o kosztach sądowych, zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata R. S. kwotę 180 zł tytułem nieopłaconych kosztów wynagrodzenia kuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ rentowy prawidłowo stwierdził istnienie zaległości.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że M. N. prowadził działalność gospodarczą od 2000 r. do 2009 r., co potwierdza wpis do ewidencji. Ciążył na nim obowiązek odprowadzania składek za zatrudnionych pracowników. Dokumentacja ZUS wykazała brak uiszczenia należności za wskazany okres, a informacje z konta płatnika składek są środkiem dowodowym. Ubezpieczony (przez kuratora) nie wykazał, że składki zostały uiszczone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| Skarb Państwa Kasa Sądu Okręgowego w Tarnowie | instytucja | kosztodawca |
| adw. R. S. Kancelaria Adwokacka w T. | inne | pełnomocnik kuratora |
Przepisy (34)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
„należnościami z tytułu składek” są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nie opłacone w terminie, podlegające ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
u.s.u.s. art. 34 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 23 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 17 § ust. 1-2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
u.p.u.n.f.z. art. 9 § ust. 1 pkt 1a
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
u.p.u.n.f.z. art. 27
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
u.p.u.n.f.z. art. 29
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
u.p.u.n.f.z. art. 196
Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia
u.ś.o.f.ś.p. art. 85 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 93 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.f.ś.p. art. 230
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.o.r.p.n.p. art. 9
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
u.o.r.p.n.p. art. 10
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
u.o.r.p.n.p. art. 19
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
u.p.z.i.i.r.p. art. 104
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
u.s.u.s. art. 6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 10
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 46 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 47 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
o.p. art. 51 § § 1
Ordynacja podatkowa
u.s.u.s. art. 26
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 27
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.k.s.s.c. art. 96 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów art. 3 § ust. 1-2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów art. 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 2 § ust. 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada domniemania prowadzenia działalności gospodarczej wynikająca z wpisu do ewidencji. Ciężar dowodu nieprowadzenia działalności spoczywa na ubezpieczonym. Informacje z konta płatnika składek jako środek dowodowy. Obowiązek odprowadzania składek przez płatnika.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja nie wskazuje przyczyn rozstrzygnięcia i sprowadza się do przywołania przepisów prawa bez wskazania okoliczności faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
wpis do ewidencji prowadzi do domniemania prawnego, że osoba, które nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności, jest traktowana jako prowadząca działalność ciężar dowodu wykazania istnienia rzeczywistej przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej (faktu jej nieprowadzenia) spoczywa na ubezpieczonym informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej [...] są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych
Skład orzekający
Natalia Lipińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie domniemania prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji oraz ciężaru dowodu w zakresie jej nieprowadzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieznanego z miejsca pobytu ubezpieczonego i roli kuratora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego postępowania w zakresie zaległości składkowych ZUS, choć obecność kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu dodaje pewnego kontekstu.
Dane finansowe
WPS: 197 761,86 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 180 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 990/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Tarnowie - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący:S SO Natalia Lipińska Protokolant: st.sekr.sądowy Jolanta Stawarz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. w Tarnowie na rozprawie odwołania M. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 29 maja 2012 r. nr (...) w sprawie M. N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne I.oddala odwołanie, II.zasądza od Skarbu Państwa Kasy Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz adw. R. S. Kancelaria Adwokacka w T. kwotę 180 zł /sto osiemdziesiąt zł/ tytułem nieopłaconych kosztów wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu. Sygn. akt IV U 990/12 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia 29 maja 2012 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. , na podstawie art. 83 w zw. z art. 24 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), stwierdził, że M. N. posiada zaległości w opłacaniu składek na łączną kwotę 197.761,86 zł, na którą składają się: ⚫ należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 101.527,19 zł, koszty upomnienia w kwocie 132,00 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 43.008,00 zł, ⚫ należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres: 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 28.125,58 zł, koszty upomnienia w kwocie 123,20 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 11.946,00 zł, ⚫ należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 8.965,69 zł, koszty upomnienia w kwocie 123,20 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 3.811,00 zł. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 17 ust. 1-2 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1a, art. 27, art. 29 i art. 196 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.), art. 85 ust. 1, art. 93 ust. 1 i art. 230 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), art. 9, art. 10 i art. 19 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), organ rentowy podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych „należnościami z tytułu składek” są składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nie opłacone w terminie, podlegające ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Na podstawie zaś art. 32 tej ustawy, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Mając to na uwadze, organ rentowy wskazał, iż na koncie płatnika składek prowadzonym w ZUS stwierdzono zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy i w kwotach wskazanych w sentencji decyzji. Odwołanie od tej decyzji wywiódł kurator nieznanego z miejsca pobytu M. N. , domagając się jej zmiany i ustalenia, że ubezpieczony nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na kwotę wskazaną w sentencji zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja nie wskazuje przyczyn, jakie legły u podstaw rozstrzygnięcia organu rentowego i w zasadzie sprowadza się tylko do przywołania obowiązujących przepisów prawa, bez wskazania okoliczności faktycznych. Kurator domagał się ponadto zasądzenia nieopłaconych kosztów postępowania. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł też, że wysokość należności składkowych została ustalona na podstawie dokumentów złożonych przez płatnika składek. Z rozliczenia zaś stanów jego należności wynika, że w/w nie uiszczał składek w okresach wymienionych w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, iż zgodnie z treścią art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Od 1 marca 2000 r. ubezpieczony M. N. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą (...) M. N. . O fakcie rozpoczęcia tej działalności poinformował organ ewidencyjny, występując z wnioskiem o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez Wójta Gminy w L. . Stosowny wpis w tej ewidencji został dokonany z dniem 1 marca 2000 r. pod numerem (...) . Z dniem 23 czerwca 2009 r. wpis ten, na wniosek płatnika, został wykreślony. dowód: - wniosek EDG-1 zawiadomienie o zaprzestaniu działalności gospodarczej z dnia 23.06.2009 r.- k. 11, - decyzja Wójta Gminy w L. z dnia 23.06.2009 r.- k. 12, W ramach prowadzonej działalności gospodarczej M. N. zatrudniał pracowników, których zgłaszał do ubezpieczeń społecznych. W związku z tym ciążył na nim jako płatniku składek obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnione w firmie osoby. Pomimo tego obowiązku, ubezpieczony nie uiścił należnych składek za okres od lutego 2008 r. do czerwca 2009 r. W ten sposób na jego koncie rozliczeniowym w ZUS powstały zaległości z tego tytułu na łączna kwotę 197.761,86 zł. dowód: - zestawienie dot. okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym osób rozliczanych przez płatnika składek- k. 14, - stany należności dla płatnika z dnia 29.05.2012 r.- k. 5 akt ZUS, Zaskarżoną decyzją z dnia 29 maja 2012 r. ZUS Oddział w T. stwierdził, że M. N. posiada zaległości w opłacaniu składek na łączną kwotę 197.761,86 zł, na którą to kwotę składają się: należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres: 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 101.527,19 zł, koszty upomnienia w kwocie 132,00 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 43.008,00 zł; należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres: 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 28.125,58 zł, koszty upomnienia w kwocie 123,20 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 11.946,00 zł oraz należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2008-06/2009, obejmujące zaległe składki w kwocie 8.965,69 zł, koszty upomnienia w kwocie 123,20 zł oraz odsetki od zaległych składek liczone na dzień 29 maja 2012 r. w kwocie 3.811,00 zł. dowód: - decyzja ZUS z dnia 29 maja 2012 r.- k. 8 akt ZUS, Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów. Sąd pozytywie ocenił dowody z dokumentów, zalegające w aktach sprawy i w aktach organu rentowego, których autentyczność oraz wiarygodność, jak również poprawność materialna i formalna nie budziły wątpliwości, zaś ich treść i forma nie były kwestionowane przez strony postępowania. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, także takich, jakie należałoby uwzględnić z urzędu, aby dokumentom tym odmówić właściwego im znaczenia dowodowego. Sąd Okręgowy rozważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organ rentowy zasadnie stwierdził, że M. N. posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na łączną kwotę 197.761,86 zł. Odnosząc się do zasadności wydania zaskarżonej decyzji i jej merytorycznej poprawności, wskazać trzeba, iż kwestie związane z podleganiem ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu normują przepisy art. 6, 10 i 12 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Jak wynika z treści art. 17 tej ustawy, obowiązek zapłaty składek powstaje z mocy prawa. Płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, rozliczać oraz opłacać należne składki za dany miesiąc kalendarzowy. Zgodnie zaś z treścią art. 23 ust. 2 , od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1a, art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 ze zm.), pracownicy w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu. Pracodawcy jako płatnicy obliczają, pobierają z dochodu ubezpieczonego i odprowadzają składki na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc kalendarzowy w trybie i na zasadach oraz w terminie przewidzianym dla składek na ubezpieczenie społeczne. Od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie zdrowotne pobiera się odsetki za zwłokę na zasadzie i w wysokości określonych dla zaległości podatkowych. Obowiązek powyższy został wyrażony w art. 85 ust. 1 i art. 93 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie z art. 196 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ubezpieczeni na podstawie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 28, poz. 153 ze zm.) stają się, z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia 2003 r., ubezpieczonymi na podstawie niniejszej ustawy. Stosownie do art. 230 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ubezpieczeni na podstawie ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia stają się z dniem wejścia w życie ustawy ubezpieczonymi na podstawie niniejszej ustawy. Jak wynika z art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2006 r. Nr 158, poz. 1121 ze zm.), obowiązek opłacania składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciąża pracodawców objętych działaniem ustawy. Natomiast poboru składek, zgodnie z art. 19 w/w ustawy, dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresach miesięcznych, łącznie ze składkami na ubezpieczenie społeczne, a kwoty pobrane tytułem składek przekazuje Funduszowi w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy reguluje art. 104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), który stanowi, że składki ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej najniższe wynagrodzenie, opłacają pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za osoby pozostające w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Stosownie do brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 paźdizernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej „należnościami z tytułu składek”, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Natomiast na podstawie art. 32 tej ustawy, do składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów w postaci wniosku EDG-1 zawiadomienie o zaprzestaniu działalności gospodarczej z dnia 23 czerwca 2009 r. (k. 11) oraz decyzji Wójta Gminy w L. z tego samego dnia (k. 12), od 1 marca 2000 r. ubezpieczony M. N. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą (...) M. N. . O fakcie rozpoczęcia tej działalności poinformował organ ewidencyjny, który z dniem 1 marca 2000 r. dokonał stosownego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej pod numerem (...) . Z dniem 23 czerwca 2009 r. wpis ten na wniosek ubezpieczonego został wykreślony. Na tej podstawie można stwierdzić, że w okresie od 1 marca 2000 r. do 23 czerwca 2009 r. ubezpieczony prowadził działalność gospodarczą. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż wpis do ewidencji prowadzi do domniemania prawnego, że osoba, które nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności, jest traktowana jako prowadząca działalność (por. wyroki SN: z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005/13/198; z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006/19-20/309; z dnia 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006/19-20/311 i z dnia 4 kwietnia 2008 r., I UK 293/07, M.P.Pr. 2008/9/495). Nieprowadzenie działalności winien więc wykazać ubezpieczony. Takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., I UK 293/07 (M.P.Pr. 2008/9/495), podnosząc w jego uzasadnieniu, że w sprawie o podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego ciężar dowodu wykazania istnienia rzeczywistej przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej (faktu jej nieprowadzenia) ( art. 6 k.c. ) spoczywa na ubezpieczonym. W niniejszej sprawie ubezpieczony nie wykazał, aby w okresie od 1 marca 2000 r. do 23 czerwca 2009 r. nie prowadził działalności gospodarczej, a zatem nie obalił domniemania wynikającego z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jednocześnie, na podstawie zestawienia dotyczącego okresów podlegania ubezpieczeniom społecznym osób rozliczanych przez płatnika składek (k. 14), można stwierdzić, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ubezpieczony zatrudniał pracowników i w związku z tym ciążył na nim obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnione w firmie osoby. Zgodnie bowiem z treścią art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Składki te stają się zaś wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej ( art. 46 ust. 1, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 31 tejże ustawy w związku z art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja Podatkowa ) (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2010 r., III AUa 1157/09, OSAŁ 2010/2/16). Przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w sposób precyzyjny i jednoznaczny określają terminy, do których istnieje obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty składek. Wynika z nich, że po upływie wskazanego terminu płatności występuje stan obiektywny, od którego wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia. Termin płatności oznacza datę powstania zaległości składkowej i to niezależnie od tego, na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Ze znajdującego się w aktach organu rentowego dokumentu w postaci stanów należności dla płatnika z dnia 29 maja 2012 r. (k. 5 akt ZUS), w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że w okresie od lutego 2008 r. do czerwca 2009 r. ubezpieczony nie uiścił należnych składek na ubezpieczenia społeczne, wskutek czego na jego koncie rozliczeniowym w ZUS powstały zaległości z tego tytułu w łącznej kwocie 197.761,86 zł. Powyższy dokument jest w pełni miarodajny, skoro jak wynika z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Nie budzi więc wątpliwości, że na koncie rozliczeniowym płatnika w ZUS istnieje zaległość na łączną kwotę 197.761,86 zł. Ubezpieczony, a właściwie działający za niego kurator, nie wykazał zaś, że wszelkie należne składki za sporny okres zostały uiszczone. W tym miejscu przytoczyć należy poglądy judykatury, zgodnie z którymi obowiązek zapłaty składki we właściwej wysokości ciąży na płatniku składki i nie może on się z tego obowiązku zwolnić (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 października 2006 r., III AUa 797/06, OSA 2008/2/3). Obligatoryjność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne dotyczy bowiem wszystkich płatników składek. Ryzyko zaś związane z prowadzoną działalnością ponosi przedsiębiorca zarówno w trakcie jej prowadzenia, jak i po jej zakończeniu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 marca 2010 r., I SA/Łd 22/10, LEX nr 604881). W wyroku z dnia 13 kwietnia 2007 r., V SA/Wa 308/07 (LEX nr 334085) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał natomiast, że na zobowiązanym z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne spoczywa obowiązek prawidłowego wywiązywania się z konieczności płacenia składek, a co za tym idzie, czuwania nad terminowością ich płacenia. Trudno uznać, że prowadząc firmę i mając obowiązek prowadzenia i zarazem gromadzenia stosownej dokumentacji, zainteresowany nie ma rozeznania, jeśli nie, co do wysokości, to przynajmniej, co do faktu istnienia zaległości z tytułu składek. Brak wiedzy o istnieniu zadłużenia nie może więc uzasadniać braku możliwości jego spłaty. Zaskarżona decyzja, zgodnie z art. 26 i art. 27 ustawy systemowej, może zatem stanowić podstawę ustanowienia hipoteki przymusowej oraz wpisu do rejestru zastawów skarbowych w celu zabezpieczenia należności ZUS z tytułu należności składkowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie powołanych przepisów prawa oraz art. 477 14 § 1 k.p.c. Zasądził też od Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Tarnowie na rzecz adw. R. S. Kancelaria Adwokacka w T. kwotę 180,00 zł tytułem nieopłaconych kosztów wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu w oparciu o przepisy art. 96 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) oraz § 3 ust. 1-2 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. z 1982 r. Nr 27, poz. 197 ze zm.) i § 12 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zasądzając na rzecz adwokata stawkę w wysokości 180,00 zł Sąd miał na uwadze charakter sprawy oraz wkład kuratora w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI