IV U 97/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2016-01-18
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
kapitał początkowyemeryturaZUSubezpieczenie społecznewynagrodzenieakta rentowedowodyinterpretacja przepisów

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, ustalając wyższą wysokość kapitału początkowego dla ubezpieczonego poprzez uwzględnienie wynagrodzenia z 1989 roku.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość jego kapitału początkowego, wnosząc o uwzględnienie wynagrodzenia z 1989 roku, które zostało pominięte przez organ rentowy z powodu braków formalnych zaświadczenia. Sąd uznał odwołanie za uzasadnione, stwierdzając, że organ rentowy nie powinien automatycznie odrzucać dowodu, zwłaszcza gdy inne dokumenty potwierdzają wysokość wynagrodzenia. W konsekwencji sąd zmienił decyzję ZUS, ustalając kapitał początkowy na wyższą kwotę.

Sprawa dotyczyła odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości kapitału początkowego. Organ rentowy ustalił kapitał początkowy na kwotę 181 771,48 zł, przyjmując do obliczenia podstawy wymiaru składek 10 kolejnych lat kalendarzowych od 1979 do 1988 roku. Ubezpieczony wniósł o zmianę decyzji i uwzględnienie wynagrodzenia z 1989 roku, wskazując, że pominięcie tego roku obniżyło wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego. Organ rentowy argumentował, że zaświadczenie dotyczące wynagrodzenia z 1989 roku miało braki formalne i nie można było ustalić, czy od zmiennych składników wynagrodzenia (prowizji z zysku) były odprowadzane składki. Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał odwołanie za uzasadnione. Sąd stwierdził, że choć zaświadczenie z 2004 roku miało braki formalne (podpis tylko jednej osoby, brak możliwości uzupełnienia z powodu likwidacji firmy), organ rentowy nie powinien go automatycznie odrzucać, zwłaszcza że inne dokumenty, takie jak świadectwo pracy i zaświadczenie o zatrudnieniu z 1989/1990 roku, potwierdzały wysokość wynagrodzenia. Sąd zlecił organowi rentowemu ponowne wyliczenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia z 1989 roku, w tym stałych i zmiennych składników. Po ponownym wyliczeniu, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 150,36%, a obliczona wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r. wyniosła 195 761,94 zł. Sąd zmienił zaskarżoną decyzję, orzekając na korzyść ubezpieczonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet zaświadczenie z brakami formalnymi, jeśli inne dowody potwierdzają jego treść, może być uwzględnione, a organ rentowy nie powinien go automatycznie odrzucać.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy nie może wybiórczo traktować dowodów. Mimo braków formalnych zaświadczenia, inne dokumenty (świadectwo pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu) potwierdzały wysokość wynagrodzenia, co pozwoliło na uwzględnienie okresu zatrudnienia z 1989 roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

W. K.

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa o emeryturach i rentach art. 174 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Podstawę wymiaru kapitału początkowego stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne z okresu 10 kolejnych lat kalendarzowych przed dniem 1 stycznia 1999r.

ustawa o emeryturach i rentach art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego.

Pomocnicze

rozporządzenie MPiPS art. 21 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe

Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony wykazał, że wynagrodzenie z 1989 roku powinno zostać uwzględnione przy obliczaniu kapitału początkowego. Inne dokumenty (świadectwo pracy, zaświadczenie o zatrudnieniu) potwierdzały wysokość wynagrodzenia z 1989 roku, mimo braków formalnych głównego zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że zaświadczenie z 1989 roku miało braki formalne i nie można było ustalić wysokości składek od prowizji.

Godne uwagi sformułowania

Nie można bowiem wybiórczo uznawać, że pewne zapisy w dokumencie są wiarygodne, a inne nie. Nie można wybiórczo uznawać, że pewne zapisy w dokumencie są wiarygodne, a inne nie.

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braków formalnych dokumentów, gdy inne dowody potwierdzają stan faktyczny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących kapitału początkowego i dowodów w sprawach rentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych ze względu na interpretację dowodów i procedury ustalania kapitału początkowego.

Sąd Okręgowy: Nawet wadliwe zaświadczenie może pomóc w ustaleniu kapitału początkowego!

Dane finansowe

WPS: 181 771,48 PLN

kapitał_początkowy: 195 761,94 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 97/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016r. w Siedlcach na rozprawie odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 listopada 2014 r. (Nr (...) ) w sprawie W. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość kapitału początkowego zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że wysokość kapitału początkowego W. K. na dzień 01.01.1999 r. wynosi 195 761,94 (sto dziewięćdziesiąt pięć tysięcy siedemset sześćdziesiąt jeden i 94/100) złotych. Sygn. akt: IV U 97/15 UZASADNIENIE Decyzją z 17 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ustalił kapitał początkowy W. K. na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 181 771,48 złotych. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych ,tj. od 1 stycznia 1979r. do 31 grudnia 1988r. Obliczony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 135,26% (decyzja z 17 listopada 2014r. o ustaleniu kapitału początkowego wraz z załącznikiem w postaci obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru k.4-6 akt o ustalenie kapitału początkowego). Odwołanie od w/w decyzji złożył W. K. wnosząc o jej zmianę i ustalenie wysokości kapitału początkowego przy uwzględnieniu wynagrodzenia uzyskanego w 1989r. W uzasadnieniu stanowiska ubezpieczony wskazał, że pomijając powyższy rok organ rentowy obniżył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego o około 15%. Pominięcie 1989r. wynikało zaś z nieuwzględnienia przez organ rentowy zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 3 marca 2004r. obejmującego okres zatrudnienia ubezpieczonego w (...) Spółce Akcyjnej w S. od 1 września 1989r. do 31 grudnia 1989r. (odwołanie wraz z załącznikami k.2-5 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa, a zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 3 marca 2004r., na które powołuje się ubezpieczony, zawiera braki formalne, gdyż jest opatrzone tylko jedną pieczątką służbową pracownika zakładu. Organ rentowy zwrócił się do pracodawcy o nadesłanie nowego zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, ale okazało się, że zakład pracy nie istnieje, a właściciel nie żyje. Nie udało się również ustalić, czy w 1989r. od podanego w zaświadczeniu składnika „prowizja z zysku” były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne. Dlatego wobec braku formalnego zaświadczenia Rp7 z 3 marca 2004r. oraz budzącej wątpliwości kwoty „prowizji z zysku” podanej w tym zaświadczeniu, organ rentowy za wskazany okres uwzględnił tylko kwotę 88 400 złotych (składnik stały), a do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjął podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych od 1 stycznia 1979r. do 31 grudnia 1988r. jako najkorzystniejszego (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6-7 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: W dniu 22 września 2014r. W. K. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o emeryturę (wniosek z o emeryturę z 22 września 2014r. - w aktach organu rentowego). W związku z tym decyzją z 17 stycznia 2014r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. na kwotę 181 771,48 złotych. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych ,tj. od 1 stycznia 1979r. do 31 grudnia 1988r. Obliczony na tej podstawie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 135,26% (decyzja z 17 listopada 2014r. wraz z załącznikiem k.4-6 akt o ustalenie kapitału początkowego). W okresie od 1 września 1989r. do 31 grudnia 1989r. ubezpieczony zatrudniony był w (...) Spółce Akcyjnej w S. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku dyrektora Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego (...) w S. (świadectwo pracy z 28 grudnia 1989r. k.20 akt emerytalnych). Zgodnie z umową o pracę z 1 września 1989r. ubezpieczony miał otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 22 100 złotych miesięcznie oraz prowizję w wysokości 20% z zysku (umowa o pracę z 1 września 1989r. k.3 akt sprawy). W okresie zatrudnienia w firmie (...) od 1 września 1989r. do 31 grudnia 1989r. ubezpieczony otrzymał wynagrodzenie zasadnicze (składnik stały) w wysokości 88 400 złotych oraz prowizję z zysku (składnik zmienny) w wysokości 5 612 528 złotych. Łączna kwota wynagrodzenia we wskazanym okresie wyniosła 5 700 928 złotych (zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 3 marca 2004r. oraz zaświadczenie o wynagrodzeniu z 2 stycznia 1990r. k.21-22 akt emerytalnych). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego obliczony przy przyjęciu przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych obejmujących okres od 1 stycznia 1980r. do 31 grudnia 1989r. (w tym wynagrodzenie z (...) SA w wysokości 5 700 928 złotych) wynosi 150,36%, a obliczona przy przyjęciu tego wskaźnika wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999r. wynosi 195 761,94 złotych (obliczenie wysokości kapitału początkowego i wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego z okresu 1980-1989 k.20-21 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego W. K. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.174 ust.3 w zw. z art.15 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) podstawę wymiaru kapitału początkowego stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego, z tym że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed dniem 1 stycznia 1999r. W myśl zaś §21 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. z 2011r. Nr 237, poz.1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. Poza sporem pozostaje, że przedstawione przez ubezpieczonego zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 3 marca 2004r. dotyczące okresu zatrudnienia ubezpieczonego w (...) Spółce Akcyjnej w S. zostało podpisane tylko przez jedną osobę ,tj. prezesa zarządu pozwanej. Nie zostało zaś podpisane przez przedstawiciela komórki finansowej albo innego upoważnionego pracownika (zaświadczenie k.21 akt emerytalnych). Poza sporem pozostaje również, że aktualnie, wobec tego, że spółka już nie istnieje nie ma możliwości uzupełnienia tego braku. Okoliczność ta nie uzasadniała jednak, jak to uczynił organ rentowy, automatycznego „odrzucenia” powyższego dowodu tym bardziej, że niektóre informacje zawarte w w/w zaświadczeniu ,tj. w zakresie stałych składników wynagrodzenia, nie zostały przez organ rentowy zakwestionowane. Wskazał natomiast na wątpliwości co do zmiennych składników wynagrodzenia (prowizji z zysku) podnosząc, że nie ma pewności, czy od składnika tego odprowadzone były zostały składki na ubezpieczenie społeczne. W ocenie Sądu takie niekonsekwentne działanie organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem wybiórczo uznawać, że pewne zapisy w dokumencie są wiarygodne, a inne nie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że obok zaświadczenia Rp7 z 3 marca 2004r. ubezpieczony złożył do akt emerytalnych świadectwo pracy z 28 grudnia 1989r. oraz zaświadczenie o zatrudnieniu z 2 stycznia 1990r. (k.20 i 22 akt emerytalnych). W obu tych dokumentach, wystawionych na koniec pracy ubezpieczonego, pracodawca wskazał wysokość średniego miesięcznego wynagrodzenia uzyskanego przez ubezpieczonego. Suma wskazanych tam kwot pomnożona przez 4 (ilość miesięcy pracy) odpowiada łącznej kwocie wynagrodzenia wykazanej w zaświadczeniu Rp7 z 3 marca 2004r. Mając na uwadze powyższe Sąd zlecił organowi rentowemu wyliczenie wysokości kapitału początkowego ubezpieczonego przy uwzględnieniu podstawy wymiaru składek za 1989r., w tym uzyskanego w zakresie zatrudnienia w (...) SA zarówno w ramach stałych, jak i zmiennych składników. Wyliczony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 150,36%, a obliczona przy przyjęciu tego wskaźnika wysokość kapitału początkowego ubezpieczonego na dzień 1 stycznia 1999r. wynosi 195 761,94 złotych (vide: ustalenia faktyczne). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI