IV U 958/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-12-22
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokaokręgowy
emerytura rolniczaKRUSnadpłatazwrot świadczeńdziałalność rolniczaposiadanie gruntówwiek emerytalnyprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy uchylił decyzję Prezesa KRUS, stwierdzając, że J. L. nie jest zobowiązana do zwrotu nadpłaty emerytury rolniczej, ponieważ nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej na odzyskanych działkach.

J. L. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS nakazującej zwrot nadpłaty emerytury rolniczej w kwocie 31 701,40 zł, argumentując, że mimo odzyskania gospodarstwa rolnego na drodze sądowej, nie prowadziła na nim faktycznie działalności rolniczej. Sąd Okręgowy przychylił się do odwołania, uznając, że sam fakt posiadania gruntów rolnych bez prowadzenia działalności nie skutkuje utratą prawa do pełnej emerytury, zwłaszcza biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia ubezpieczonej.

Sprawa dotyczyła odwołania J. L. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która ustaliła nadpłatę emerytury rolniczej i zobowiązała ją do zwrotu kwoty 31 701,40 zł za okres od kwietnia 2010 r. do marca 2013 r. Przyczyną stwierdzenia nadpłaty było zatajenie faktu posiadania gospodarstwa rolnego nabytego na podstawie wyroków sądowych. Ubezpieczona podnosiła, że pomimo formalnego odzyskania nieruchomości rolnych, nie prowadziła na nich żadnej działalności rolniczej. Sąd Okręgowy ustalił, że J. L. przekazała gospodarstwo synowi, a następnie odzyskała je na drodze sądowej w wyniku unieważnienia umowy darowizny. Sąd uznał zeznania świadków za przekonujące i stwierdził, że ubezpieczona, będąc osobą w podeszłym wieku, nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej na odzyskanych działkach. W związku z tym, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sam fakt posiadania gruntu rolnego bez prowadzenia działalności nie skutkuje pozbawieniem części uzupełniającej emerytury. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję, uznając, że J. L. nie jest zobowiązana do zwrotu nadpłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie jest zobowiązana do zwrotu nadpłaty, jeśli nie prowadzi faktycznie działalności rolniczej, która przynosi konkretne przychody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, a nie tylko posiadanie lub własność gruntów rolnych. Wiek i stan zdrowia ubezpieczonej potwierdzały brak możliwości prowadzenia takiej działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

J. L.

Strony

NazwaTypRola
J. L.osoba_fizycznaodwołująca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

u.u.s.r. art. 28 § ust. 1 i 3

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Przepisy te należy wiązać z faktycznym prowadzeniem działalności rolniczej, a nie tylko z posiadaniem gruntów.

Pomocnicze

u.u.s.r. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja rolnika wymaga uwzględnienia faktycznego prowadzenia działalności rolniczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

J. L. nie prowadziła faktycznie działalności rolniczej na odzyskanych działkach. Wiek i stan zdrowia J. L. uniemożliwiały prowadzenie działalności rolniczej. Posiadanie gruntów rolnych bez prowadzenia działalności nie skutkuje utratą prawa do pełnej emerytury.

Odrzucone argumenty

J. L. posiadała gospodarstwo rolne nabyte na podstawie wyroków sądowych. Stwierdzono nadpłatę emerytury z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego.

Godne uwagi sformułowania

Sam fakt własności lub posiadani gruntu rolnego bez prowadzenia działalności rolniczej nie skutkuje dla właściciela lub posiadacza gruntu pozbawieniem części uzupełaniającej emerytury. Ubezpieczona jest osoba w podeszłym wieku i nawet w dacie odzyskania pierwszych działek miała 85 lat i chociażby ten sam fakt daje podstawę do logicznego wnioskowania, że nie była ona w stanie prowadzić jakiejkolwiek działalności rolniczej.

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących emerytur rolniczych w kontekście faktycznego prowadzenia działalności rolniczej, a nie tylko posiadania gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej, która odzyskała grunty rolne, ale nie mogła ich faktycznie użytkować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że prawo wymaga uwzględnienia faktycznego stanu rzeczy, a nie tylko formalnych tytułów prawnych, co jest istotne dla wielu świadczeniobiorców.

Czy wiek i brak możliwości pracy na roli chronią przed zwrotem nadpłaconej emerytury?

Dane finansowe

WPS: 31 701,4 PLN

zwrot nadpłaty emerytury: 31 701,4 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 958/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2014r. w S. odwołania J. L. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 17 czerwca 2013 r. Nr (...) -2/10 w sprawie J. L. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że J. L. nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 31 701,40 zł. za okres od dnia 1 kwietnia 2010r. do dnia 31 marca 2013r. Sygn. akt IV U 958/13 UZASADNIENIE Decyzja z dnia 17.06.2013 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalił nadpłatę emerytury J. L. w części uzupełniającej za okres od 01.11.2006 r. do 31.03.2013 r. i pobierania świadczenia z tego tytułu w kwocie 62.550,54 zł i zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu kwoty 31.701,40 zł za okres od 01.04.2010 r. do 31.03.2013 r. Przyczyna stwierdzenia nadpłaty było zatajenie faktu posiadania gospodarstwa rolnego nabytego na podstawie wyroków Sądu Rejonowego w. S. z dnia 19.10.2006 r. sygn.. (...) i z dnia 13.04.2011 r. sygn. (...) . Od decyzji tej odwołanie złożyła J. L. , która wnosiła o jej zmianę poprzez ustalenie, że nie jest zobowiązana do zwrotu kwoty 31.701,40 zł za okres od 01.04.2010 r. do 31.03.2013 r. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podnosiła, iż pomimo formalnego odzyskania nieruchomości rolnych nie prowadziła na nich żadnej działalności rolniczej. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie, powołując się na treść art. 28 ust 3 i 4 ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Ubezpieczona J. L. ur. (...) przekazała w 1992 r. działki rolne wchodzące w skład jej gospodarstwa rolnego synowi W. L. . Przekazanie miało formę aktu notarialnego. Ubezpieczona po przekazaniu gospodarstwa rolnego nabyła prawo do emerytury rolniczej w pełnej wysokości. Wobec faktu, iż jej syn W. L. zaczął wyprzedawać majątek, J. L. wystąpiła na drogę sądową przeciwko niemu o unieważnienie umowy darowizny. Uczyniła to w maju 2006 r. W dniu 19.10.2006 r. Sąd Rejonowy (...) Wydział Cywilny w sprawie (...) zobowiązał W. L. do złożenia oświadczenia woli o zwrocie części działek rolnych (k. 7 – zbiór wyroków Sądu Rejonowego w Siedlcach). W kolejnych latach były prowadzone kolejne sprawy cywilne o zwrot pozostałych działek. Ostatni wyrok Sądu Rejonowego (...) zapadł w dniu 13.04.2011 r. i na mocy tego wyroku W. L. został zobowiązany do złożenia oświadczenia woli o zwrocie pozostałych działek rolnych na rzecz J. L. . J. L. nie prowadziła żadnej działalności rolniczej na odzyskiwanych działkach rolnych. Leżały one ugorem, a w 2011r. i 2012 r. wydzierżawiła je w sposób nieformalny S. Ś. , który użytkował te działki, zbierając plony dla siebie (k. 15 – zeznania S. Ś. ). Sąd ustalił, iż J. L. opłacała podatek rolny od odzyskanych działek (zeznania A. S. , sołtysa wsi I. S. ). Świadek ta, a także świadek T. L. zeznali, iż J. L. nie prowadziła żadnej działalności rolniczej na odzyskanych działkach (k. 14v i 15 v). W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie J. L. jest uzasadnione. Poczynione ustalenia wskazują, iż J. L. nie prowadziła żadnej dzielności rolniczej na odzyskiwanych drogą sądową działkach rolnych. Zeznania świadków są przekonywujące i wzajemnie się uzupełniają. Zważyć przy tym należy, iż ubezpieczona jest osoba w podeszłym wieku i nawet w dacie odzyskania pierwszych działek miała 85 lat i chociażby ten sam fakt daje podstawę do logicznego wnioskowania, że nie była ona w stanie prowadzić jakiejkolwiek działalności rolniczej. Kolejne lata pogłębiały ten stan rzeczy. Obecnie ma 92 lata i ze względu na stan zdrowia nie była w stanie złożyć zeznań, dlatego też Sąd Okręgowy przyjął, że w spornym okresie, objętym zaskarżona decyzją J. L. nie prowadziła działalności rolniczej. To ustalenie skutkuje tym, iż nie można jej traktować jako rolnika w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 r. Ponadto należy mieć na względnie wykładnię przepisów art. 28 ust. 1 i 3 tej samej ustawy, które regulują kwestie związane z zawieszeniem części uzupełniającej emerytury. Utrwalone orzecznictwo, w tym uchwała Sądu Najwyższego z dnia 06.05.2004 r. II UZP 5/04 oraz wyrok SN z dnia 20.05.2005 r. (...) wskazuje, że właściwa wykładania treści przepisów art. 28 ust. 1 i 3 nakazuje, aby wiązać nie tylko własność lub posiadanie gruntów rolnych, ale i faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, która przynosi konkretne przychody. Sam fakt własności lub posiadani gruntu rolnego bez prowadzenia działalności rolniczej nie skutkuje dla właściciela lub posiadacza gruntu pozbawieniem części uzupełaniającej emerytury. Taka sytuacja ma miejsce w odniesieniu do J. L. , która pomimo odzyskania działek rolnych, nie prowadziła na nich żadnej działalności rolniczej. W związku z tym przysługiwało jej w spornym okresie prawo do emerytury rolniczej w pełnej wysokości. Z tych względów Sąd przyjął, że nie jest ona zobowiązana do zwrotu kwoty określonej zaskarżoną decyzją jako kwoty stanowiącej nadpłatę, ponieważ kwota ta była jej należna. Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI