IV U 941/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2017-03-27
SAOSubezpieczenia społecznerenty rolniczeŚredniaokręgowy
renta rolniczaniezdolność do pracyKRUSdziałalność rolniczazawieszenie rentystan zdrowiadzierżawaubezpieczenie społeczne

Sąd Okręgowy zmienił decyzję Prezesa KRUS, przyznając K.R. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej, uznając, że mimo współwłasności gospodarstwa, faktycznie zaprzestał on prowadzenia działalności rolniczej z powodu stanu zdrowia.

K.R. odwołał się od decyzji Prezesa KRUS, która zawiesiła 50% części uzupełniającej jego renty rolniczej, argumentując, że prowadzi działalność rolniczą. Ubezpieczony twierdził, że ze względu na schorzenia kręgosłupa nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa, mimo że jest jego współwłaścicielem. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny, ustalił, że K.R. faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej od 2014 roku, wydzierżawiając grunty i nie posiadając inwentarza ani sprzętu. W związku z tym sąd zmienił decyzję KRUS, przyznając prawo do wypłaty części uzupełniającej renty.

Sprawa dotyczyła odwołania K.R. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która zawiesiła w 50% część uzupełniającą renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy, z powodu rzekomego prowadzenia działalności rolniczej. K.R. argumentował, że jego stan zdrowia (schorzenia kręgosłupa) uniemożliwia mu prowadzenie gospodarstwa rolnego, mimo że jest jego współwłaścicielem. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym dokumentów, zeznań świadków i samego ubezpieczonego, ustalił, że K.R. faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej od co najmniej 2014 roku. Przyczyną tego stanu rzeczy były poważne schorzenia kręgosłupa, które uniemożliwiały mu pracę w gospodarstwie, a także fakt wydzierżawienia posiadanych gruntów rolnych na okres 10 lat. Sąd podkreślił, że o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej decyduje stan faktyczny, a nie tylko formalny tytuł własności. W związku z tym, że K.R. faktycznie nie prowadził działalności rolniczej, sąd uznał odwołanie za uzasadnione i zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając mu prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej za okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2018 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, współwłaściciel gospodarstwa rolnego, który ze względu na stan zdrowia zaprzestał faktycznego prowadzenia działalności rolniczej i wydzierżawił grunty, nie jest uznawany za prowadzącego działalność rolniczą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na faktycznym stanie prowadzenia działalności rolniczej, a nie tylko na formalnym tytule własności. Kluczowe było ustalenie, że ubezpieczony i jego małżonka nie prowadzili faktycznie działalności rolniczej z powodu stanu zdrowia, nie posiadali inwentarza ani sprzętu, a grunty były ugorowane lub wydzierżawione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

K. R.

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznaubezpieczony
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.s.s.r. art. 28 § ust. 1, 4, 6 pkt 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Wypłata renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu, jeśli rencista prowadzi działalność rolniczą. Zawieszenie w połowie dotyczy okresu nie dłuższego niż dwa lata.

Pomocnicze

u.s.s.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej - decyduje brak własności/posiadania gospodarstwa rolnego i nieprowadzenie działu specjalnego przez rencistę lub jego małżonka.

u.p.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o podatku rolnym

Definicja gospodarstwa rolnego jako obszaru gruntów użytków rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej z powodu stanu zdrowia. Wydzierżawienie nieruchomości rolnych. Brak posiadania inwentarza i sprzętu rolniczego. Nieprowadzenie działalności rolniczej przez małżonkę.

Odrzucone argumenty

Formalne współwłasność gospodarstwa rolnego. Uiszczanie podatku rolnego.

Godne uwagi sformułowania

o tym, czy rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny decydujące znaczenie ma faktyczne nieprowadzenie działalności rolniczej, pomimo że dana osoba formalnie jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że formalna własność gospodarstwa rolnego i płacenie podatku rolnego nie przesądzają o prowadzeniu działalności rolniczej, jeśli faktycznie działalność ta nie jest prowadzona z powodu stanu zdrowia lub innych przyczyn."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rencistów rolniczych i interpretacji przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w kontekście faktycznego prowadzenia działalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest faktyczna sytuacja życiowa (stan zdrowia, dzierżawa) w kontekście przepisów prawa, nawet jeśli formalne przesłanki (własność) mogłyby sugerować inaczej. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy choroba może zwolnić z prowadzenia gospodarstwa i uratować rentę? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 941/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2017r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania K. R. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 5 października 2016 r. Nr (...) w sprawie K. R. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość renty rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż ubezpieczonemu K. R. przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym za okres od dnia 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2018 r. Sygn. akt IV U 941/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 października 2016 r. Nr (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 28 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników , przyznał K. R. prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2018 r. Jednocześnie, organ rentowy zawiesił w 50 % część uzupełniającą tej renty wskazując, iż ubezpieczony prowadzi działalność rolniczą. Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony K. R. wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej. K. R. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i bezzasadne przyjęcie, że prowadzi on działalność rolniczą. Ubezpieczony podał, iż, co prawda, jest on współwłaścicielem nieruchomości rolnych o pow. 1,61 ha, jednakże ze względu na stan zdrowia, tj. schorzenia kręgosłupa, nie jest w stanie prowadzić działalności rolniczej (odwołanie, k. 1-4 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, przywołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Prezes KRUS wyjaśnił, iż skoro ubezpieczony jest właścicielem gospodarstwa rolnego, to nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 7 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony K. R. jest wraz z żoną M. R. właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni około 1,5 ha położonego w miejscowości K. G. gmina D. (akty notarialne nabycia nieruchomości rolnych w drodze umowy darowizny i umowy sprzedaży oraz zaświadczenie Urzędu Gminy D. z 1 lipca 2014 r. k. 11-16 akt rentowych). Na podstawie decyzji z 19 listopada 2014 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od 23 września 2014 r. do 30 września 2016 r. i jednocześnie zawiesił w 50% wypłatę części uzupełniającej renty wskazując na prowadzenie przez ubezpieczonego działalności rolniczej (decyzja z 19 listopada 2014 r. k. 38 akt rentowych). Od decyzji tej K. R. złożył odwołanie, w skutek czego sprawę rozstrzygał Sąd Okręgowy w Siedlcach (sygn. akt IV U 65/15). W międzyczasie, w dniu 29 grudnia 2014 r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego o podjęcie wypłaty części uzupełniającej renty. Do wniosku K. R. załączył umowę dzierżawy nieruchomości rolnych z 29 grudnia 2014 r., na mocy której wydzierżawił posiadane nieruchomości rolne na okres 10 lat (wniosek o podjęcie wypłaty części uzupełniającej renty oraz umowa dzierżawy nieruchomości z 29 grudnia 2014 r. k. 40-42 akt rentowych). W rozpoznaniu niniejszego wniosku decyzją z 13 stycznia 2015 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do wypłaty części uzupełniającej renty od 1 grudnia 2014r. do 30 września 2016 r. (decyzja z 13 stycznia 2015 r. k. 46 akt rentowych). Z kolei Sąd Okręgowy w Siedlcach w wyroku z dnia 16 października 2015 r. zmienił decyzję z 19 listopada 2014 r. w ten sposób, że ustalił K. R. prawo do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej za okres od 23 września 2014 r. do 30 listopada 2014 r. (bezsporne, odpis wyroku k. 58 akt rentowych). W dniu 18 sierpnia 2016 r. K. R. wniósł o przyznanie mu prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy (k. 74 akt rentowych). Lekarz Rzeczoznawca KRUS w orzeczeniu z dnia 29 września 2016 r. ustalił, iż ubezpieczony z powodu schorzeń kręgosłupa jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od 1 października 2016 r. do 30 września 2018 r. (orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z 29 września 2016 r. k. 84-88v akt rentowych). Decyzją z dnia 5 października 2016 r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy na okres od 1 października 2016 r. do 30 września 2018 r. i jednocześnie zawiesił w 50 % część uzupełniającą tej renty (decyzja z 5 października 2016 r. k. 103 akt rentowych). K. R. od co najmniej 2014 r. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przyczyną powyższego stanowiło schorzenie kręgosłupa, m. in. zespół wąskiego kanału kręgowego na poziomie L4-L5, L5-S1 w przebiegu dyskopatii i zmian zwyrodnieniowych. W związku z chorobą, w dniu 20 sierpnia 2014r. ubezpieczony przeszedł operację polegającą na odbarczeniu kanału kręgowego (karta informacyjna z leczenia szpitalnego k. 28-29 akt rentowych). W dniu 23 maja 2016 r. umowa dzierżawy nieruchomości rolnej z dnia 29 grudnia 2014 r. łącząca małżonków R. z J. K. została rozwiązana. Grunty należące do małżonków R. aktualnie nie są obsiewane i rośnie na nich trawa samosiejka, która od 2016 r. nie jest przez nikogo koszona. Żona ubezpieczonego, M. R. , pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym, jest rencistką i podobnie jak ubezpieczony nie prowadziła na posiadanych gruntach działalności rolniczej. Małżonkowie R. poza kilkoma kurami hodowanymi na własne potrzeby, nie posiadają inwentarza. Nie mają również, poza sprężynówką konną, sprzętu rolniczego. Ubezpieczony uiszcza podatek rolny od należącego do niego i jego małżonki gospodarstwa rolnego (zeznania świadków J. K. , B. P. , M. R. k. 16v-17v akt sprawy, zeznania ubezpieczonego k. 17v-18 akt sprawy, oświadczenie rozwiązujące umowę dzierżawy z dnia 23 maja 2016 r. k. 77 akt rentowych, decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe oraz dowód uiszczenia podatków od nieruchomości oraz podatku rolnego k. 76 akt rentowych). Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie obdarzonego przez Sąd wiarygodnością. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie K. R. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016r., poz. 277), wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2-8 , jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą. Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego. Stosownie do ust. 6 pkt 2 tego artykułu, wypłata ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli rencista pobiera okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez dwa lata. W myśl art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016r., poz. 617 j.t.) za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne (z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza), o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Należy wskazać, że o tym, czy rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej decyduje każdorazowo stan faktyczny, a zatem fakt, czy dana osoba rzeczywiście prowadzi działalność rolniczą i pracuje w gospodarstwie rolnym. Taki pogląd zaprezentował również Sąd Najwyższy (uchwała SN z 6 maja 2004r., II UZP 5/06, OSNP 2004/22/389), a także Sąd Apelacyjny w Lublinie, który w wyroku z 1 sierpnia 2012r. w sprawie III AUa 615/12 (LEX nr 1216343) wskazał, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art.6 pkt 3 ustawy z 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4. Zgodnie z ustaleniami Sądu, opartymi na znajdujących się w aktach rentowych dokumentach oraz zasługujących na wiarę, logicznych i korespondujących ze sobą, a w konsekwencji przekonujących zeznaniach świadków J. K. , B. P. , M. R. oraz ubezpieczonego, K. R. od co najmniej 2014 r. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Nie pozwala mu na to stan zdrowia, tj. schorzenia narządu ruchu. Również małżonka ubezpieczonego, M. R. z uwagi na stan zdrowia nie prowadzi działalności rolniczej. Małżonkowie R. , poza kilkoma kurami, nie posiadają inwentarza oraz, nie licząc sprężynówki konnej, nie mają sprzętu rolniczego. Przywołani świadkowie jednoznacznie podali, iż grunty należące do ubezpieczonego oraz jego żony nie są uprawiane przez ubezpieczonego, a są ugorowane. W tej sytuacji przyjąć należy, iż ubezpieczony nie prowadzi działalności rolniczej i oceny tej nie zmienia fakt, że nadal pozostaje on współwłaścicielem gospodarstwa i uiszcza należny podatek rolny. Jak już zaś zostało wskazane, okoliczność prowadzenia działalności rolniczej czy też zaprzestania jej prowadzenia należy każdorazowo odnosić do konkretnej sytuacji, a decydujące znaczenie ma faktyczne nieprowadzenie działalności rolniczej, pomimo że dana osoba formalnie jest właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że organ rentowy niezasadnie odmówił ubezpieczonemu prawa do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej od dnia 1 października 2016 r. do 30 września 2018 r. i dlatego, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI