IV U 92/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy oddalił odwołanie R. K. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, uznając brak podstaw do zmiany ustalonego lekkiego stopnia niepełnosprawności z powodu niestawienia się wnioskodawcy na badania biegłego.
R. K. odwołał się od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, domagając się zmiany ustalonego lekkiego stopnia niepełnosprawności na wyższy z powodu pogorszenia stanu zdrowia i nowych schorzeń. Sąd Rejonowy oddalił odwołanie, uznając je za bezzasadne. Kluczowym elementem postępowania było pominięcie dowodu z opinii biegłego neurologa z powodu dwukrotnego niestawienia się wnioskodawcy na badania, co uniemożliwiło wykazanie przesłanek do orzeczenia wyższego stopnia niepełnosprawności.
Sprawa dotyczyła odwołania R. K. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, które ustaliło lekki stopień niepełnosprawności wnioskodawcy. R. K. domagał się zmiany tego orzeczenia na wyższy stopień, argumentując pogorszeniem stanu zdrowia, w tym nowymi schorzeniami jak cukrzyca i choroby kręgosłupa. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze, po przeprowadzeniu postępowania, oddalił odwołanie jako bezzasadne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie głównie na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, ponieważ wnioskodawca dwukrotnie nie stawił się na badania zlecone biegłemu neurologowi, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o konsekwencjach. Zgodnie z zasadą ciężaru dowodu i przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, niestawiennictwo na badania uniemożliwiło przeprowadzenie kluczowego dowodu, co skutkowało uznaniem przez sąd, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do orzeczenia wyższego stopnia niepełnosprawności niż lekki. Sąd przypomniał, że zgodnie z ustawą o rehabilitacji, zaliczenie do wyższych stopni niepełnosprawności wymaga spełnienia określonych przesłanek dotyczących niezdolności do pracy i potrzeby opieki, a ustalenie tych przesłanek wymaga wiadomości specjalnych. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych nastąpiło na podstawie przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z uwagi na zwolnienie wnioskodawcy od ich ponoszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niestawienie się na badania bez usprawiedliwienia uniemożliwia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i może prowadzić do uznania twierdzeń strony przeciwnej za udowodnione lub uznania własnych twierdzeń za nieudowodnione, co w tym przypadku skutkowało oddaleniem odwołania.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na przepisy k.p.c. (art. 233 § 1 i 2) oraz utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronach. Niestawienie się na badania zlecone biegłemu, mimo pouczenia o konsekwencjach, uniemożliwiło sądowi uzyskanie wiadomości specjalnych niezbędnych do oceny stopnia niepełnosprawności, co skutkowało oddaleniem odwołania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie
Strona wygrywająca
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. | instytucja | organ odwoławczy |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania jako bezzasadnego.
Pomocnicze
u.r.z.o.n. art. 2 § pkt 10
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja niepełnosprawności jako trwałej lub okresowej niezdolności do wypełniania ról społecznych z powodu naruszenia sprawności organizmu, w tym niezdolności do pracy.
u.r.z.o.n. art. 4 § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicje znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wskazujące na niezdolność do pracy i potrzebę opieki/pomocy.
p.r.d. art. 8 § ust. 3a
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Przesłanki do otrzymania karty parkingowej.
k.p.c. art. 233 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd, znaczenie odmowy przedstawienia dowodu lub przeszkód stawianych w jego przeprowadzeniu.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu spoczywa na stronach.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów.
k.p.c. art. 468
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość zlecenia przez sąd opinii biegłego z urzędu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zaliczenie wydatków poniesionych przez Skarb Państwa na rachunek Skarbu Państwa w przypadku zwolnienia strony od kosztów.
u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasady ponoszenia kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niestawiennictwo wnioskodawcy na badania biegłego uniemożliwiło przeprowadzenie dowodu i wykazanie przesłanek do wyższego stopnia niepełnosprawności.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia wnioskodawcy uległ pogorszeniu, choruje dodatkowo na cukrzycę i ma chorego kręgosłupa, co uzasadnia wyższy stopień niepełnosprawności.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania faktów spoczywa na stronach sąd utracił prawo prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia dowodów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy poszukiwanie za stronę przez sąd z urzędu okoliczności przemawiających za jej stanowiskiem w istocie stanowi wyręczanie jej w obowiązkach procesowych
Skład orzekający
Marta Ładzińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oddalenia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z powodu niestawiennictwa na badania biegłego oraz interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej braku stawiennictwa na badania biegłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania dowodowego i ciężaru dowodu w sprawach o ustalenie stopnia niepełnosprawności, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.
“Niestawiennictwo na badania lekarskie może kosztować Cię wyższy stopień niepełnosprawności – lekcja z orzecznictwa.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 92/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marta Ładzińska Protokolant: Agnieszka Zamojska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. w Jeleniej Górze sprawy z odwołania R. K. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. na skutek odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. z dnia 16.12.2015 r. znak (...) . (...) w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności I. odwołanie oddala, II. koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV U 92 /16 UZASADNIENIE Wnioskodawca R. K. w dniu 14 marca 2016 r. wniósł odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. z dnia 16 grudnia 2015 r., nr (...) . (...) . Domagał się zmiany zaskarżonej decyzji, wskazując, że stan jego zdrowia pogorszył się, a nadto choruje obecnie dodatkowo na cukrzycę oraz ma chory kręgosłup. W odpowiedzi na odwołanie pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. wniósł o jego oddalenie, z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana zarzuciła, że werdykt organu II instancji jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie organu stopień naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy nie powoduje niezdolności wnioskodawcy do pracy lub zdolności do wykonywania jej jedynie w warunkach pracy chronionej, co w świetle obowiązujących przepisów prawa nie daje podstaw do zaliczenia wnioskodawcy do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca R. K. ma 51 lat. ( dowód: bezsporne) W dniu 16 października 2015 r. (...) ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. wydał orzeczenie, w którym zaliczył wnioskodawcę do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim z symbolem niepełnosprawności 10-N, 11-I. Ustalono, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a orzeczony stopień niepełnosprawności datuje się od 20.07.2012 r. Wskazano, że wnioskodawca winien wykonywać pracę lekką oraz że nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji, nie spełnia przesłanek do otrzymania karty parkingowej, określonych w art. 8 ust. 3a Ustawy Prawo o ruchu drogowym . Orzeczenie wydano do dnia 31.05.2017 r. R. K. odwołał się od powyższego orzeczenia. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. orzeczeniem z dnia 16 grudnia 2015 r., nr (...) . (...) zmienił zaskarżone orzeczenie i ustalił, że symbolem niepełnosprawności jest 10-N, 11-I, 05-R oraz że wskazana jest praca lekka umożliwiająca prowadzenie uregulowanego trybu życia. W dniu 14 marca 2016 r. wnioskodawca złożył odwołanie od orzeczenia organu II instancji. ( d owód : bezsporne, a nadto: orzeczenie (...) ds. O. i a o Niepełnosprawności w B. z dnia 16 października 2015 r., dokumentacja w aktach (...) , orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. O. i a o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. z dnia 16 grudnia 2015 r., nr (...) . (...) ) Wnioskodawca cierpi na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, cukrzycę, stan po urazie głowy, ma zawroty głowy. ( dowód : dokumentacja medyczna zawarta w aktach (...) ) Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodach z dokumentów zawartych w aktach (...) , albowiem nie były one przez żadną ze stron kwestionowane. Sąd pominął dowód z opinii biegłego neurologa, albowiem wnioskodawca dwukrotnie nie stawił się na badania, mimo prawidłowego wezwania oraz mimo pouczenia o treści art. 233 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Odwołanie jako bezzasadne nie zasługiwało na uwzględnienie. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, a w szczególności po przeprowadzeniu dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach (...) oraz pomijając dowód z opinii biegłego neurologa, Sąd Rejonowy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca żądał zmiany orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie (...) we W. z dnia 16 grudnia 2015 r., nr (...) . (...) poprzez zaliczenie go do grupy osób niepełnosprawnych w stopniu wyższym niż lekki. Zgodnie z art. 2 pkt. 10 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011r. Nr 127, poz.721), niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Wymieniona ustawa rozróżnia trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki. Stosownie do treści przepisu art. 4 ust. 1 cytowanej ustawy do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przepis art. 4 ust. 1 wskazuje, że do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Zaliczenie do któregokolwiek stopnia niepełnosprawności wymaga spełnienia przesłanek z art. 4 cytowanej Ustawy. Ustalenie tychże przesłanek wymagało wiadomości specjalnych, co skutkowało koniecznością posiłkowania się przez sąd opinią biegłego sądowego. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu neurologii. Wnioskodawca dwukrotnie wzywany był na badania. Pierwsze wezwanie pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia. Drugie wezwania wnioskodawca odebrał osobiści (zpo k. 15). Wezwanie to zawierało pouczenie o treści art. 233 § 1 i 2 k.p.c. Wnioskodawca nie stawił się na badania, z tych względów Sąd pominął dowód z opinii biegłego i wydał wyrok opierając się na materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Zgodnie z przepisem art. 6 k.c. na stronach spoczywa ciężar wykazania faktów, z których strony wywodzą dla siebie skutki prawne. Przepis art. 232 k.p.c. stanowi, że strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem piśmiennictwa obowiązująca w procesie cywilnym zasada kontradyktoryjności odstępuje od zasady prawdy obiektywnej, do ustalenia której powinien dążyć sąd. Ciężar dostarczenia w postępowaniu sądowym materiału dowodowego spoczywa zasadniczo na stronach, a sąd utracił prawo prowadzenia dochodzenia w celu ustalenia dowodów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, poszukiwanie za stronę przez sąd z urzędu okoliczności przemawiających za jej stanowiskiem w istocie stanowi wyręczanie jej w obowiązkach procesowych, przez co sąd naraża się na uzasadniony zarzut nierównego traktowania stron procesu (por.: wyr. SN z 12.3.2010 r., II UK 286/09, L. ). Sąd może dopuścić dowód niewskazany przez strony jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze. Nie jest on bowiem co do zasady władny zastąpić własnym działaniem bezczynność strony (wyr. SN z 5.11.1997 r., III CKN 244/97, OSNC 1998, Nr 3, poz. 52; W. Broniewicz, Glosa do wyroku SN z 12.12.2000 r., V CKN 175/00, OSP 2001, Nr 7–8, poz. 116, s. 398). Ciężar dowodu w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zależy od rodzaju decyzji ( por.: wyrok S.A. w Łodzi z dnia 20.11.2014 r., sygn. akt III AUA 77/14, publ. L. ). W przedmiotowej sprawie Sąd działając z urzędu na podstawie art. 468 k.p.c. zlecił biegłemu neurologowi opinię. Sąd w czasie prowadzonego postępowania dowodowego uwzględnia dalsze reguły dowodowe przewidziane w k.p.c. , tj. wynikające z art. 213 § 1, art. 228 § 1, art. 230 i 231 k.p.c. , 233 k.p.c. Na mocy przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. § 2 stanowi, że Sąd oceni na tej samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Na podstawie rozważenia zebranego materiału sąd ocenia również negatywne zachowania stron, utrudniające lub uniemożliwiające przeprowadzenie dowodów w toku postępowania. Dotyczy to również sytuacji, w których strona odmawia przeprowadzenia dowodu wbrew postanowieniu (por. wyr. SN z 21.12.2004 r. I CK 473/04, L. ; wyr. SN z 14.2.1996 r., II CRN 197/95, L. ). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, albowiem nie stawił się na badanie, nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa. Zgodnie z orzecznictwem na podstawie przepisu art. 233 § 2 k.p.c. , sąd orzekający może uznać za nieudowodnione twierdzenie tej strony, która odmówiła przedstawienia dowodu lub stawiała przeszkody w jego przeprowadzeniu, bądź też przyjąć za prawdziwe twierdzenia strony przeciwnej (wyr. SN z 6.2.1975 r., II CR 844/74, L. ). Sad w niniejszej sprawie stosując niniejszą zasadę uznał, że nie zostało wykazane, aby stopień naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy uzasadniał orzeczenie wyższego niż lekki stopnia niepełnosprawności. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych zawarte w punkcie II wyroku znajduje oparcie w przepisie art. 108 k.p.c. oraz art. 113 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 98 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594). W toku postępowania wnioskodawca był zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a wydatki w toku postepowania ponosił Skarb Państwa. Z dyspozycji art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynika, iż nie istnieją podstawy do obciążenia kosztami strony, zwolnionej od kosztów postępowania, która proces przegrała. W związku z powyższym Sąd na mocy przepisu art. 477 (14) § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne i orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI