VI U 462/15

Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń SpołecznychGorzów Wielkopolski2015-08-20
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneWysokaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekzasiłek macierzyńskizwrot składekdziałalność gospodarcza

Sąd Okręgowy nakazał zwrot nienależnie opłaconych składek ZUS za styczeń 2015 r. na rzecz ubezpieczonej J. R., uznając, że podstawa wymiaru składek powinna być proporcjonalnie obniżona z powodu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Ubezpieczona J. R. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej zwrotu składek za styczeń 2015 r., domagając się proporcjonalnego obniżenia podstawy wymiaru składek z powodu pobierania zasiłku macierzyńskiego. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie, zmieniając decyzję ZUS i nakazując zwrot nienależnie opłaconych składek. Sąd uznał, że przepisy dotyczące obniżenia podstawy wymiaru składek stosuje się również do składek wyższych niż minimalne, a organ rentowy dokonał zbyt formalnej wykładni przepisów.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej J. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G., która odmówiła zwrotu nienależnie opłaconych składek za styczeń 2015 roku. Ubezpieczona prowadząca działalność pozarolniczą zadeklarowała podstawę wymiaru składek w kwocie 8.500,00 złotych za styczeń 2015 r. Następnie, z uwagi na pobieranie zasiłku macierzyńskiego od 2 stycznia 2015 r. do 31 stycznia 2015 r., złożyła deklarację korygującą, domagając się proporcjonalnego obniżenia podstawy wymiaru składek. ZUS odmówił zwrotu, wskazując, że proporcjonalne obniżenie składek możliwe jest tylko w przypadku zadeklarowania najniższej podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim uznał odwołanie ubezpieczonej za zasadne. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności na art. 18 ust. 9 i 10, które przewidują możliwość proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek w przypadku, gdy ubezpieczenie trwało tylko przez część miesiąca lub gdy ubezpieczony spełniał warunki do przyznania zasiłku z tytułu niezdolności do pracy. Sąd podkreślił, że ustawodawca uznał, iż w sytuacji, gdy płatnik przez część miesiąca nie prowadzi działalności, podstawa wymiaru składki powinna ulec proporcjonalnemu obniżeniu. Sąd nie zgodził się z formalną wykładnią organu rentowego, wskazując, że przepisy te stosuje się również do składek zadeklarowanych w wysokości wyższej niż minimalna. Sąd powołał się na orzecznictwo sądów apelacyjnych, w tym wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 maja 2011 r. (sygn. akt III AUa 2177/10), który stwierdził, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej. Sąd odrzucił argumentację ZUS opartą na wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie, uznając, że nie ma racjonalnych podstaw do różnicowania sytuacji płatników deklarujących różne podstawy wymiaru składek, gdy faktycznie nie prowadzili działalności przez część miesiąca. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, nakazując zwrot nienależnie opłaconych składek za styczeń 2015 roku na rzecz ubezpieczonej J. R.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te stosuje się również do składek zadeklarowanych w wysokości wyższej niż minimalna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ rentowy dokonał zbyt formalnej wykładni przepisów, ograniczając możliwość proporcjonalnego obniżenia podstawy wymiaru składek jedynie do przypadku zadeklarowania najniższej podstawy. Sąd powołał się na orzecznictwo sądów apelacyjnych, zgodnie z którym proporcjonalne zmniejszenie dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej. Sąd podkreślił, że brak jest racjonalnych podstaw do różnicowania sytuacji płatników w zależności od zadeklarowanej kwoty, gdy faktycznie nie prowadzili działalności przez część miesiąca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

J. R.

Strony

NazwaTypRola
J. R.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § ust. 8, 9, 10

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy te stosuje się również do składek zadeklarowanych w wysokości wyższej niż minimalna, a nie tylko do najniższej podstawy wymiaru składek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

ustawa art. 2 § a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Różnicowanie sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wysokości składki na ubezpieczenie społeczne narusza równość ubezpieczonych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 18 ust. 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się do wszystkich zadeklarowanych kwot podstawy wymiaru składek, a nie tylko do najniższej podstawy. Organ rentowy dokonał zbyt formalnej wykładni przepisów. Różnicowanie sytuacji płatników w zależności od zadeklarowanej kwoty podstawy wymiaru składek jest krzywdzące i narusza zasadę równości.

Odrzucone argumenty

Proporcjonalne obniżenie podstawy wymiaru składek możliwe jest tylko w przypadku zadeklarowania najniższej podstawy wymiaru składek.

Godne uwagi sformułowania

organ rentowy dokonał zbyt formalnej wykładni w/w przepisów Nie widzi żadnych racjonalnych argumentów za możliwością proporcjonalnego obniżania składki tylko wobec płatników deklarujących najniższą ich podstawę. Byłoby to krzywdzące dla innych płatników będących w tej samej sytuacji faktycznej

Skład orzekający

Marek Zwiernik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących proporcjonalnego obniżenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które przez część miesiąca pobierały zasiłek."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podstawa wymiaru składek została zadeklarowana wyższa niż minimalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla przedsiębiorców, jakim jest prawidłowe rozliczanie składek ZUS w przypadku nieobecności w pracy z powodu choroby lub zasiłku. Wyrok Sądu Okręgowego stanowi istotną wykładnię przepisów.

Przedsiębiorco, czy wiesz, że możesz obniżyć składki ZUS, nawet jeśli zadeklarowałeś wyższą podstawę?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VI U 462/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Marek Zwiernik Protokolant st. sekr. sądowy Magdalena Krasna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 roku sprawy z odwołania J. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 7 kwietnia 2015 roku znak (...) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o zwrot nienależnie opłaconych składek Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 7 kwietnia 2015 roku znak (...) w ten sposób, że nakazuje zwrot nienależnie opłaconych składek za styczeń 2015 roku na rzecz ubezpieczonej J. R. . Sygnatura akt VI U 462/15 UZASADNIENIE Ubezpieczona J. R. wniosła odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 07 kwietnia 2015 roku odmawiającej zwrotu składek za styczeń 2015 r. wobec niestwierdzenia nadpłaty. Domagała się proporcjonalnego obniżenia podstawy wymiaru składek związanego z przebywaniem na zasiłku macierzyńskim od dnia 02 stycznia 2015 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. Powołała się na wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie III AUa 2177/10, Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie III AUa 1510/12 i Sadu Apelacyjnego w Łodzi w sprawie III AUa 705/13. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych w G. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 18 ust 8, 9, 10 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 121 z 2015 r. tekst jednolity ) zwanej dalej ustawą, proporcjonalnego obniżenia składek można dokonać tylko w przypadku zadeklarowania kwoty najniższej podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona J. R. podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej i zadeklarowała za styczeń 2015 r. podstawę wymiaru składek w kwocie 08.500,00 złotych. Następnie w marcu 2015 r. złożyła deklarację korygującą wskazując podstawę wymiary składek za jeden dzień stycznia 2015 r. ponieważ w pozostałe dni stycznia 2015 r. korzystała z zasiłku chorobowego. Dowód: - dokumenty w aktach ZUS Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej zasługiwało na uwzględnienie. Podstawą prawną wydanej decyzji były przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odnoszące sie do zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 9 i 10 ustawy : za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie, dzieląc ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu. Zasady zmniejszania najniższej podstawy wymiaru składek, o których mowa w ust. 9, stosuje się odpowiednio w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu ubezpieczony spełnia warunki do przyznania zasiłku. W świetle tych przepisów uzasadnieniem dla proporcjonalnego obniżenia składki ubezpieczeniowej osoby prowadzącej działalność pozarolniczą jest pobieranie zasiłku z tytułu niezdolności do pracy, w tym macierzyńskiego. Ustawodawca uznał, że skoro przez część miesiąca płatnik nie prowadzi działalności, to podstawa wymiaru składki ubezpieczeniowej podlega proporcjonalnemu obniżeniu. Organ rentowy dokonał zbyt formalnej wykładni w/w przepisów. Poprzestał na stwierdzeniu, że mowa jest w nich o " zmniejszaniu najniższej podstawy wymiaru składek '' . Bezspornie ubezpieczona zadeklarowała wyższą niż minimalna podstawę wymiaru składek. W wyroku z dnia 17.05.2011 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w sprawie III AUa 2177/10 stwierdził: proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących działalność gospodarczą przewidziane w art. 18 ust.9 i ust.10 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot ( art.18 ust.8 ), a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru składek. ( publikowany w Biul.SAKa 2012/1/32-33 ). Pogląd ten koresponduje z orzeczeniami wskazanymi w odwołaniu. Sąd Okręgowy te poglądy podziela. Organ rentowy powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 11 czerwca 2014 r. w sprawie III AUa 361/14 o treści: artykuł 18 ust. 9 u.s.u.s. przewidując możliwość proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednio objęcie ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi lub ich ustanie i jeżeli trwały one tylko przez część miesiąca, stanowi, że "kwotę najniższej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie…". Oznacza to, że możliwość korekty występuje tylko w przypadku, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą była ustalona (zadeklarowana) w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 8 art. 18 wymienionej ustawy. Przepis ten pozostawiając bowiem osobom prowadzącym pozarolniczą działalność możliwość określenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ustalił jednocześnie jej dolną granicę. Faktycznie zatem najniższa podstawa wymiaru może być zadeklarowana (ustalona) w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Sąd Okręgowy nie podziela tego poglądu, ponieważ nie widzi żadnych racjonalnych argumentów za możliwością proporcjonalnego obniżania składki tylko wobec płatników deklarujących najniższą ich podstawę. Byłoby to krzywdzące dla innych płatników będących w tej samej sytuacji faktycznej - niewykonywania działalności gospodarczej wskutek choroby przez część miesiąca ( pobierania zasiłku przez część miesiąca ). Nieistotne było w tej sytuacji to, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą sama decyduje o zadeklarowanej kwocie stanowiącej podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne. Przecież składając taką deklarację nie wie kiedy zachoruje i za jaki miesiąc nie uzyska zakładanych dochodów z powodu choroby. Ponadto zróżnicowanie sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wysokości składki na ubezpieczenie społeczne równości ubezpieczonych zapisaną w przepisie art. 2 a ustawy. Mając powyższe na uwadze w oparciu o treść art.477 14 § 2 k.p.c. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI