IV U 908/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołania ubezpieczonych od decyzji ZUS dotyczących podstawy wymiaru składek, uznając, że świadczenia z funduszu socjalnego (wczasy pod gruszą) wypłacone z pominięciem kryterium socjalnego podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru składek.
Ubezpieczeni B. J., D. J. i T. J. odwołali się od decyzji ZUS, które podwyższyły podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, wliczając do niej świadczenia z zakładowego funduszu socjalnego z tytułu „wczasów pod gruszą”. Sąd Okręgowy oddalił odwołania, stwierdzając, że skoro świadczenia te były przyznawane bez uwzględnienia kryterium socjalnego (sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej), to podlegają one wliczeniu do podstawy wymiaru składek. Odwołanie D. J. dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego również zostało oddalone jako bezzasadne.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołania B. J., D. J. i T. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z dnia 20 maja 2013 r. Decyzje te dotyczyły ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla B. J. i T. J. poprzez wliczenie do niej świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z tytułu „wczasów pod gruszą”. Jedna z decyzji dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie D. J. w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Ubezpieczeni podnosili, że świadczenia z funduszu socjalnego nie powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek. Sąd Okręgowy, powołując się na przepisy ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, uznał, że przyznawanie świadczeń z funduszu socjalnego powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. Ponieważ w analizowanym przypadku świadczenia z tytułu „wczasów pod gruszą” były przyznawane wszystkim pracownikom proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, bez uwzględnienia kryterium socjalnego, Sąd uznał, że podlegają one wliczeniu do podstawy wymiaru składek. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdzające konieczność stosowania kryterium socjalnego. W odniesieniu do decyzji umarzającej postępowanie w sprawie D. J., Sąd stwierdził, że umorzenie było zasadne z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania po dokonaniu przez płatnika składek stosownych zgłoszeń. W konsekwencji Sąd oddalił wszystkie odwołania jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z tytułu „wczasów pod gruszą”, przyznane z pominięciem kryterium socjalnego (sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej), podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z ustawą o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, przyznawanie świadczeń powinno być uzależnione od kryterium socjalnego. Ponieważ w analizowanym przypadku świadczenia były przyznawane wszystkim pracownikom bez względu na ich sytuację materialną, rodzinną czy życiową, nie spełniały one wymogu świadczenia socjalnego w rozumieniu ustawy, a tym samym podlegały wliczeniu do podstawy wymiaru składek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołań
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. J. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| D. J. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| T. J. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. | organ_państwowy | pozwany |
| (...) | spółka | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.f.ś.s. art. 8 § 1
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.
rozp. MPiPS z 18.12.1998 art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
Podstawy wymiaru składek nie stanowią przychody stanowiące świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do wysokości nie przekraczającej kwoty odpisu podstawowego.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
u.z.f.ś.s. art. 8 § 2
Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych
u.ś.o.z. art. 81 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenia z funduszu socjalnego przyznane z pominięciem kryterium socjalnego podlegają wliczeniu do podstawy wymiaru składek. Umorzenie postępowania administracyjnego było zasadne z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Odrzucone argumenty
Świadczenia z funduszu socjalnego z tytułu „wczasów pod gruszą” nie powinny być wliczane do podstawy wymiaru składek, ponieważ zostały przyznane zgodnie z regulaminem funduszu.
Godne uwagi sformułowania
przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej przy przyznawaniu tych świadczeń nie bierze się zatem pod uwagę kryterium w postaci sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Elżbieta Wojtczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wliczania świadczeń z funduszu socjalnego do podstawy wymiaru składek, w szczególności w kontekście stosowania kryterium socjalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której świadczenia były przyznawane z pominięciem kryterium socjalnego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy kryterium to było prawidłowo stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (wczasy pod gruszą) i jego wpływu na wysokość składek, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia kluczowe zasady stosowania kryterium socjalnego.
“Czy „wczasy pod gruszą” mogą podnieść Twoje składki? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 908/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2014r. w Siedlcach na rozprawie odwołania B. J. , D. J. , T. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z dnia 20 maja 2013 r. (Nr (...) , Nr (...) , Nr (...) ) w sprawie B. J. , D. J. , T. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. z udziałem zainteresowanego (...) S.A. w W. o należności z tytułu składek oddala wszystkie odwołania. Sygn. akt IV U 908/13 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 20 maja 2013 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 123 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie wszczęte w dniu 21 marca 2013 r. w sprawie nie dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego D. J. na druku ZUS ZZA i nie dokonanie wyrejestrowania z w/w ubezpieczenia na druku ZUS ZUA, nie naliczenia i nie zadeklarowania składki na ubezpieczenie zdrowotne za D. J. za miesiąc 11/2010 od osiągniętego przychodu, bowiem na dzień 15.04.2013 r. zaewidencjonowana raport imienny (...) , zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego ZUS ZZA i wyrejestrowanie z ubezpieczeń (...) tak więc postępowanie stało się bezprzedmiotowe ( decyzja nr (...) z dnia 20.05.2013 r.). Decyzją z dnia 20 maja 2013 r. nr (...) znak: (...) (...)- (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. na podstawie art. 83 ust. 1 , w zw. z art. 18 ust.1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia B. J. jako pracownika u płatnika składek (...) S.A. w W. wynosi: listopad 2009 – 3664,67 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 3664,67 zł (ubezpieczenie chorobowe), 3664,67 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 3162,25 zł (ubezpieczenie zdrowotne); maj 2010 r. - 3658,10 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 3658,10 zł (ubezpieczenie chorobowe), 3658,10 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 3156,58 zł (ubezpieczenie zdrowotne); czerwiec 2011 r. – 4821,12 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 4821,12 zł (ubezpieczenie chorobowe), 4821,12 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 4160,14 zł (ubezpieczenie zdrowotne); październik 2012 r. – 5214,18 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 5214,18 zł (ubezpieczenie chorobowe), 5214,18 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 4499,32 zł (ubezpieczenie zdrowotne) ( decyzja nr (...) z dnia 20 maja 2013 r.). Decyzją z dnia 20 maja 2013 r. nr (...) znak: (...) (...)- (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. na podstawie art. 83 ust. 1 , w zw. z art. 18 ust.1, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia T. J. jako pracownika u płatnika składek (...) S.A. w W. wynosi: maj 2009 – 4121,18 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 4121,18 zł (ubezpieczenie chorobowe), 4121,18 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 3556,16 zł (ubezpieczenie zdrowotne); listopad 2010 r. - 4319,46 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 4319,46 zł (ubezpieczenie chorobowe), 4319,46 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 3727,26 zł (ubezpieczenie zdrowotne); czerwiec 2011 r. – 5151,55 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 5151,55 zł (ubezpieczenie chorobowe), 5151,55 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 4445,28 zł (ubezpieczenie zdrowotne); maj 2012 r. – 5048,95 zł (ubezpieczenie emerytalne i rentowe), 5048,95 zł (ubezpieczenie chorobowe), 5048,95 zł (ubezpieczenie wypadkowe), 4356,74 zł (ubezpieczenie zdrowotne) ( decyzja nr (...) z dnia 20 maja 2013r.) Odwołania od wymienionych powyżej decyzji złożyli ubezpieczeni B. J. , T. J. , D. J. podnosząc w ich treści te same okoliczności, a mianowicie że organ rentowy nie zasadnie doliczył do podstawy wymiaru składek na poszczególne ubezpieczenia za miesiące w poszczególnych latach wyszczególnionych w decyzjach wypłacone im przez zakład pracy świadczenia z zakładowego funduszu socjalnego tytułem wczasów pod gruszą (odwołania k.2 akt IV U 908/13, IV U 910/13, IV U 911/13 ). W odpowiedzi na odwołania pozwany organ rentowy wnosił o ich oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonych decyzjach (odpowiedzi organu rentowego na odwołania 4-6 akt IV U 908/13, k. 4-6 akt IV U 910/13 i k.4-6 akt IV U 911/13). Sąd Okręgowy ustalił co następuje: W dniach 4 grudnia 2012 r. do 9 stycznia 2013 r. przeprowadzono kontrolę u płatnika składek (...) S.A. w W. i stwierdzono, że płatnik składek w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wypadkowe, chorobowe i zdrowotne zatrudnionych pracowników nie uwzględnił przychodów osiągniętych w formie dofinansowania wypoczynku urlopowego organizowanego we własnym zakresie tzw. „wczasy pod gruszą” (dowód: protokół z kontroli). Regulamin funduszu świadczeń socjalnych obowiązujący u zainteresowanego (...) S.A. w rozdziale III § 5 ust. 2 przewiduje możliwość przeznaczenia środków z tego funduszu m.in. na dofinansowanie wypoczynku urlopowego organizowanego we własnym zakresie tzw. „wczasy pod gruszą” – proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy dla każdego uprawnionego korzystającego z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych (regulamin k.36). Wskazane świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych przyznawane były wszystkim pracownikom bez ustalania okoliczności określających sytuację rodzinną, materialną, życiową osób korzystających z funduszu. Do uzyskania świadczenia z tytułu tzw. „wczasów pod gruszą” wystarczającym było złożenie wniosku urlopowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych (regulamin k.36, okoliczności niesporne k.32-33). B. J. otrzymał pomoc z funduszu świadczeń socjalnych z tytułu „wczasów pod gruszą” w listopadzie 2009 r. w kwocie 1000,04 zł, w maju 2010 r. w kwocie 1047,84 zł, w czerwcu 2011 r. w kwocie 1093,93 zł, w październiku 2012 r. w kwocie 1000 zł (k.36). T. J. otrzymał pomoc z funduszu świadczeń socjalnych z tytułu „wczasów pod gruszą” w maju 2009 r. w kwocie 820,04 zł, w listopadzie 2010 r. w kwocie 858,84 zł, w czerwcu 2011 r. w kwocie 896,93 zł, w maju 2012 r. w kwocie 1000 zł (k.36). Z tego samego tytułu D. J. w grudniu 2011 r. otrzymał kwotę 1093,93 zł, a w lipcu 2012 r. kwotę 1000 zł (k.36). Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ustalony stan faktyczny nie jest sporny. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu Okręgowego odwołania ubezpieczonych od decyzji organu rentowego z dnia 20 maja 2013 r. nr (...) r. nr (...) i nr (...) nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do decyzji nr (...) , które dotyczą podstawy wymiaru składek, podwyższonych przez organ rentowy w związku z wypłaconymi w miesiącach i latach wskazanych w zaskarżonych decyzjach na rzecz T. J. i B. J. świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych – tzw. „wczasów pod gruszą”, które to kwoty nie zostały uwzględnione przez płatnika składek (...) S.A. w W. w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma wykładnia przepisów ustalający zasady przyznawania świadczeń z funduszu świadczeń socjalnych tj. przepisów ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 1996 r., nr 70, poz. 335 ze zm.) oraz przepisów regulujących zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tj. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18.12.1998 r. w sprawie szczególnych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu. Zasad i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z funduszu, z uwzględnieniem ust. 1 , oraz zasady przeznaczania środków funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie ustalonym zgodnie z art. 27 ust. 1 albo z art. 30 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych (art. 8 ust. 2 w/w ustawy). W Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym (...) S.A. w W. obowiązuje regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z lutego 1997 r., gdzie w § 5 określono zasady przyznawania świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Zgodnie z postanowieniami § 5 regulaminu dofinansowanie wypoczynku urlopowego organizowanego we własnym zakresie (wczasy pod gruszą) są przyznawane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy dla każdego pracownika korzystającego z urlopu wypoczynkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. Przy przyznawaniu tych świadczeń nie bierze się zatem pod uwagę kryterium w postaci sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej. Wystarczającym jest bowiem złożenie wniosku urlopowego przez osobę uprawnioną, a świadczenie w postaci „wczasów pod gruszą” wypłacane jest każdemu pracownikowi proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Powyższe oznacza, że przy przyznawaniu powyższych świadczeń nie brano pod uwagę sytuacji rodzinnej, materialnej i życiowej pracowników. Podważa to zatem realizację kryterium socjalnego. Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 20 sierpnia 2001 r., I PKN 579/00 (Lex 78999), i z dnia 16 września 2009 r., I UK 121/09 (Lex 794873) stwierdził, że przyznanie prawa do świadczenia socjalnego musi być uzależnione od kryterium socjalnego. Na uwagę zasługuje również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2012 r. I UK 140/12 (Lex 1211 542), gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, że „przepis art. 8 ust. 1 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych wyraźnie wiąże wysokość przyznawanego świadczenia (będącego pomocą finansową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy) z rozpatrywaną łącznie sytuacją życiową, rodzinną i materialną osoby uprawnionej”. Sąd Okręgowy podziela w całości argumentację zawartą we wskazanych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 19 i 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe podstawy wymiaru składek nie stanowią przychody stanowiące świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz świadczenia wypłacone z funduszu utworzonego na cele socjalno-bytowe na podstawie układu zbiorowego pracy u pracodawców, którzy nie tworzą zakładowego funduszu świadczeń socjalnych – do wysokości nie przekraczającej kwoty odpisu podstawowego, określonej w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych . Wobec tego, że świadczenia z tytułu „wczasów pod gruszą” zostały wypłacone ubezpieczonym T. J. i B. J. z pominięciem kryterium socjalnego tj. niezależnie od ich sytuacji życiowej rodzinnej, majątkowej wypłacone wymienionym kwoty z tego tytułu podlegają zaliczeniu do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z treścią zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do decyzji nr (...) zaskarżonej przez D. J. należy wskazać, iż dotyczy ona umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego dnia 21 marca 2013 r., z uwagi na to, iż po zawiadomieniu płatnika składek w dniu 19 marca 2013 r. o wszczęciu tego postępowania na dzień 15.04.2013 r. zaewidencjonowano w organie rentowym raport imienny ZUS RZA, zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego ZUS ZZA i wyrejestrowanie z ubezpieczeń ZUS ZWUA. Powyższe spowodowało, że niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 kpc zasadnie zostało umorzone przez organ rentowy. Mając powyższe na uwadze w/w odwołania od zaskarżonych decyzji z dnia 20 maja 2013 r. nr (...) , (...) , (...) podlegają oddaleniu z mocy art. 477 14 § 1 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI