IV U 907/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, uznając, że Gminna Spółdzielnia nie powinna mieć podwyższonej składki wypadkowej o 50%, ponieważ błąd w deklaracji nie wynikał z celowego podania nieprawdziwych danych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższył Gminnej Spółdzielni składkę na ubezpieczenie wypadkowe o 50%, twierdząc, że płatnik nieprawidłowo ustalił jej wysokość. Spółdzielnia odwołała się, argumentując, że błąd wynikał z nieotrzymania w terminie zawiadomienia o prawidłowej stopie procentowej, a nie z celowego podania nieprawdziwych danych, co jest warunkiem zastosowania sankcji z art. 34 ustawy. Sąd Okręgowy przychylił się do stanowiska spółdzielni, uznając, że przepis sankcyjny nie może być stosowany rozszerzająco.
Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie Gminnej Spółdzielni (...) w C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., która podwyższyła stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla spółdzielni o 50% na rok składkowy od 1 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. Organ rentowy uzasadniał decyzję zaniżeniem składek przez płatnika, który wykazał stopę 0,93% zamiast ustalonej przez ZUS 1,02%. Gminna Spółdzielnia wniosła o zmianę decyzji, wskazując, że nie przekazała nieprawdziwych danych, a błąd wynikał z opóźnionego doręczenia zawiadomienia o prawidłowej stopie procentowej. Spółdzielnia argumentowała, że przepis art. 34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, przewidujący sankcję podwyższenia składki, ma zastosowanie tylko w przypadku celowego podania nieprawdziwych danych lub ich nieprzekazania. Sąd Okręgowy przychylił się do odwołania, stwierdzając, że nie zaszły przesłanki do zastosowania sankcji z art. 34 ust. 1 ustawy. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter sankcyjny i nie może być interpretowany rozszerzająco na sytuacje, gdy płatnik błędnie zadeklarował składkę, ale nie na skutek podania nieprawdziwych danych. W tej sprawie organ rentowy prawidłowo ustalił stopę procentową na podstawie danych przekazanych przez płatnika, jednak zawiadomienie dotarło po terminie, co skutkowało nieprawidłową deklaracją składki przez spółdzielnię. Sąd uznał, że takie działanie, choć nieprawidłowe, nie uzasadniało zastosowania przewidzianej w ustawie kary.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 34 ust. 1 ustawy nie może być stosowany rozszerzająco na wszystkie przypadki zaniżenia składki, a jedynie gdy zaniżenie wynika z nieprzekazania lub przekazania nieprawdziwych danych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 34 ust. 1 ustawy ma charakter sankcyjny i wymaga, aby zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nastąpiło na skutek nieprzekazania lub przekazania nieprawdziwych danych. W sytuacji, gdy organ rentowy prawidłowo ustalił stopę procentową na podstawie danych płatnika, a błąd wynikał z opóźnionego doręczenia zawiadomienia, co skutkowało nieprawidłową deklaracją płatnika, nie można stosować sankcji przewidzianej w tym przepisie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
Gminna Spółdzielnia (...) w C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gminna Spółdzielnia (...) w C. | spółka | płatnik składek |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
u.u.w.p.i.ch.z. art. 34 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepis przewiduje sankcję podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe o 50%, jeśli płatnik składek nie przekaże lub przekaże nieprawdziwe dane, co spowoduje zaniżenie stopy procentowej. Sankcja ta nie ma zastosowania, gdy zaniżenie wynika z innych przyczyn, np. opóźnienia w doręczeniu zawiadomienia przez organ rentowy.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
u.u.w.p.i.ch.z. art. 31
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Dane, o których mowa w tym przepisie, są podstawą do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 28 § 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Określa sposób ustalania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatników zgłaszających co najmniej 10 ubezpieczonych, poprzez iloczyn stopy dla grupy działalności i wskaźnika korygującego.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 32 § 1
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Organ rentowy ma obowiązek zawiadomić płatnika składek o wysokości ustalonej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie później niż do 20 kwietnia danego roku.
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do zastosowania sankcji z art. 34 ust. 1 ustawy, ponieważ zaniżenie składki nie nastąpiło na skutek podania nieprawdziwych danych przez płatnika. Opóźnione doręczenie zawiadomienia o stopie procentowej przez ZUS uniemożliwiło prawidłowe ustalenie składki przez płatnika. Przepis sankcyjny nie może być interpretowany rozszerzająco.
Odrzucone argumenty
Płatnik składek nieprawidłowo ustalił wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, co skutkowało zaniżeniem składek. Zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy było uzasadnione zaniżeniem stopy procentowej składki.
Godne uwagi sformułowania
przepis sankcyjny, a jako taki nie może być wykładany rozszerzająco na wszystkie przypadki zadeklarowania i uiszczenia zaniżonej składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Skład orzekający
Katarzyna Antoniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sankcji za zaniżenie składek na ubezpieczenie wypadkowe, zwłaszcza w kontekście błędów proceduralnych organu rentowego i odpowiedzialności płatnika składek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy płatnik zgłasza co najmniej 10 ubezpieczonych i sankcja ma być zastosowana na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury i terminy w kontaktach między ZUS a płatnikami składek, a także jak sądy interpretują przepisy sankcyjne, chroniąc przed nadmiernymi obciążeniami wynikającymi z błędów proceduralnych.
“ZUS chciał podwyższyć składkę o 50%? Sąd stanął po stronie spółdzielni, wyjaśniając, kiedy sankcje są niezasadne.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 907/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. w Siedlcach na rozprawie odwołania Gminnej Spółdzielni (...) w C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 czerwca 2014 r. nr (...) , znak (...) - (...) w sprawie Gminnej Spółdzielni (...) w C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość składek na ubezpieczenie wypadkowe zmienia zaskarżoną decyzję oznaczoną nr (...) i ustala, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe, obowiązująca płatnika składek Gminną Spółdzielnię (...) w C. w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. nie ulega podwyższeniu o 50 %. Sygn. akt: IV U 907/14 UZASADNIENIE Decyzją z 17 czerwca 2014r. oznaczoną numerem (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.34 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w związku z art.83 ust.1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek Gminną Spółdzielnię (...) w C. w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. podwyższa się o 50%. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w roku składkowym 2014/2015 płatnik składek nieprawidłowo ustalił wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, w związku z czym składka na ubezpieczenie wypadkowe za ten okres została zaniżona. Organ rentowy podniósł, że zawiadomieniem z 16 marca 2014r. poinformował płatnika składek o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. wskazując, że wynosi ona 1,02% podstawy wymiaru. Stopa ta ustalona została na podstawie danych przekazanych przez płatnika składek w dokumentach ZUS IWA za styczeń 2011r., styczeń 2012r. i styczeń 2013r. Jednakże w deklaracji rozliczeniowej za kwiecień 2014r. z 14 maja 2014r. płatnik składek wykazał stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 0,93% podstawy jej wymiaru zamiast obowiązującej 1,02%. Skutkowało to zaniżeniem składek na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. Mając na uwadze powyższe oraz przepis art.34 ust.1 w/w ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych organ rentowy za zasadne uznał ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w w/w okresie składkowym w wysokości 150% prawidłowo ustalonej stopy procentowej. Odwołanie od w/w decyzji złożył płatnik składek Gminna Spółdzielnia (...) w C. reprezentowana przez członków zarządu wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe w w/w okresie nie ulega podwyższeniu o 50%. W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że skarżący zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych, a zatem opłaca składkę na ubezpieczenie wypadkowe wg ustalanej przez organ rentowy i podawanej do wiadomości płatnika składek zindywidualizowanej stopy procentowej. Przepis art.34 ust.1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , który zastosował organ rentowy, dotyczy sytuacji, w której do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dojdzie na skutek przekazania przez płatnika składek nieprawdziwych danych, o których mowa w art.31 ust.1 albo nieprzekazania takich danych w ogóle. Tymczasem w okolicznościach sprawy sytuacja taka nie miała miejsca. Doszło wprawdzie do ustalenia nieprawidłowej – zaniżonej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, ale nie z przyczyn, o których mowa w art.34 ust.1 ustawy. Dlatego zastosowanie przewidzianej w tym przepisie sankcji było niezasadne. Niezależnie od tego skarżący wskazał, że zgodnie z art.32 ust.1 w/w ustawy o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej w danym roku składkowym organ rentowy zawiadamia płatnika składek, o którym mowa w art.28 ust.2 ustawy, nie później niż do 20 kwietnia tego roku. Tymczasem zawiadomienie o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym 2014/2015 zostało doręczone skarżącemu po wskazanym terminie - dopiero w dniu 30 maja 2014r. (odwołanie k.1-3) W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k.4-5). Sąd ustalił, co następuje: Płatnik składek Gminna Spółdzielnia (...) w C. zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych. W związku z tym, zgodnie z dyspozycją art.28 ust.2 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych , stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla skarżącego płatnika składek ustala Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako iloczyn stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe określonej dla grupy działalności, do której należy płatnik, i wskaźnika korygującego ustalonego dla płatnika składek. Płatnik składek terminowo i prawidłowo co do treści przekazał organowi rentowemu wymagane ustawą dane (art.31) niezbędne do ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. Stosownie do art.28 ust.2 w zw. z art.32 ust.1 ustawy organ rentowy w oparciu o przekazane dane ustalił dla płatnika składek stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe w w/w roku składkowym w wysokości 1,02% podstawy jej wymiaru, przy czym zawiadomienie o wysokości ustalonej stopy procentowej składki dotarła do płatnika składek po 20 kwietnia 2014r. ,tj. po terminie, o którym mowa w art.32 ust.1 ustawy (zeznania prezesa zarządu płatnika składek W. J. k.19 – nagranie od minuty 16 do 17 i k.18v – nagranie od minuty 3 do 10). Wobec powyższego płatnik składek zadeklarował na rok składkowy od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. składkę na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości stopy procentowej z ubiegłego roku składkowego ,tj. w wysokości 0,93%. W przedstawionych okolicznościach organ rentowy uznał, że zastosowanie w sprawie znajduje przepis art.34 ust.1 w/w ustawy i zaskarżoną decyzją 17 czerwca 2014r. stwierdził, że stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek Gminną Spółdzielnię (...) w C. w roku składkowym obejmującym okres od 1 kwietnia 2014r. do 31 marca 2015r. podwyższa się o 50% (decyzja z 17 czerwca 2014r. k.1 akt organu rentowego). S ąd zważył, co następuje: Odwołanie płatnika składek Gminnej Spółdzielni (...) w C. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.34 ust.1 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r. Nr 167, poz.1322 ze zm.) jeżeli płatnik składek nie przekaże danych lub przekaże nieprawdziwe dane, o których mowa w art.31 (do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe), co spowoduje zaniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, Zakład ustala, w drodze decyzji, stopę procentową składki na cały rok składkowy w wysokości 150% stopy procentowej, ustalonej na podstawie prawidłowych danych, a płatnik składek zobowiązany jest opłacić zaległe składki wraz z odsetkami za zwłokę. Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy stwierdzić należy, że w sprawie nie zaszły przesłanki do zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe o 50%. Zacytowany przepis przewiduje podwyższenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe nie w każdym przypadku zaniżenia tejże stopy procentowej, a w sytuacji, gdy do zaniżenia stopy procentowej składki dojdzie na skutek nieprzekazania przez płatnika składek danych lub przekazania nieprawdziwych danych, o których mowa w art.31 ustawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z zawiadomienia z 16 marca 2014r. - wystosowanego przez organ rentowy do płatnika składek, w którym organ informuje tegoż płatnika o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w spornym okresie (zawiadomienie k.17 akt sprawy) - płatnik składek terminowo i prawidłowo co treści przekazał organowi rentowemu dane potrzebne do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe i na podstawie tychże danych organ rentowy ustalił, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe w roku składkowym 2014/2015 wynosi 1,02% podstawy wymiaru. Skoro organ rentowy od początku prawidłowo (na podstawie prawidłowych danych) ustalił stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek w spornym okresie, to nie może być mowy o ziszczeniu się przesłanek, o których mowa w art.34 ust.1 ustawy. Czym innym jest bowiem zaniżenie stopy procentowej składki na skutek nieprzekazania danych lub przekazania nieprawdziwych danych, a czym innym błędne zadeklarowanie składki przez płatnika składek. W przypadku skarżącego, stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala Zakład – tak wynika z art.32 ust.1 ustawy, a obowiązkiem płatnika składek – poinformowanego przez organ rentowy o ustalonej stopie - jest zastosowanie się do tych ustaleń. W niniejszej sprawie mechanizm ten nie zadziałał. Płatnik składek nie otrzymawszy w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art.32 ust.1 ustawy nie podjął działania, o którym mowa w art.32 ust.2 ustawy ,tj. nie zwrócił się do organu rentowego o udzielenie stosownej informacji i zadeklarował nieprawidłową (zaniżoną) stopę procentową składki. Działanie takie było nieprawidłowe, ale nie uzasadniało zastosowania sankcji z art.34 ust.1 ustawy. Wskazany przepis przewiduje sankcję (rodzaj kary), a jako taki nie może być wykładany rozszerzająco na wszystkie przypadki zadeklarowania i uiszczenia zaniżonej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie płatnika składek zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art.477 14 §2 kpc orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI