IV U 881/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła ponownego ustalenia prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu E. W. z pominięciem współświadczeniobiorców, tj. dwóch poprzednich żon zmarłego: Z. W. i M. W. A. P. argumentowała, że Z. W. złożyła oświadczenie o rezygnacji z renty, a obowiązek alimentacyjny wobec M. W. wygasł po śmierci męża. Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił odwołanie. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że zgodnie z art. 107a ustawy o emeryturach i rentach, ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej z pominięciem współuprawnionych może nastąpić jedynie na ich wniosek. Sąd uznał, że ani Z. W., ani M. W. nie złożyły takiego wniosku do organu rentowego. Sąd podkreślił, że pisemne oświadczenie o rezygnacji z renty, nawet jeśli by istniało, musiałoby zostać złożone przed organem rentowym. Ponadto, sąd wyjaśnił, że prawo do renty rodzinnej dla rozwiedzionej małżonki (M. W.) jest możliwe na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy rentowej, pod warunkiem spełnienia przesłanek z art. 60 k.r.o. (zasądzenie alimentów), co miało miejsce. Sąd uznał, że wyrok Sądu Rejonowego w przedmiocie uchylenia obowiązku alimentacyjnego miał charakter deklaratoryjny i nie wpływał na prawo do renty rodzinnej. Sąd odrzucił również argumentację A. P. dotyczącą art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, wskazując, że ponowne ustalenie świadczenia wymaga ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów, które nie były znane organowi rentowemu w chwili wydania pierwotnej decyzji, a nie jedynie odmiennej oceny istniejących dowodów. Sąd stwierdził, że ZUS prawidłowo zawiesił wypłatę renty M. W. i Z. W. z powodu zbiegu prawa do kilku świadczeń, wypłacając im świadczenie korzystniejsze (emeryturę), zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej. Ostatecznie, sąd oddalił odwołanie jako niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności formalnego wniosku o wyłączenie z kręgu uprawnionych do renty rodzinnej oraz interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście nowych dowodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnych małżeństw zmarłego i kwestii współuprawnienia do renty rodzinnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy możliwe jest ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej z pominięciem współświadczeniobiorców, jeśli nie złożyli oni formalnego wniosku o wyłączenie z kręgu uprawnionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne ustalenie prawa do renty rodzinnej z pominięciem współświadczeniobiorców jest możliwe tylko na ich wniosek.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 107a ustawy o emeryturach i rentach, który jednoznacznie stanowi, że wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej następuje na wniosek tej osoby. Brak takiego wniosku uniemożliwia ponowne ustalenie renty z pominięciem pozostałych uprawnionych, nawet jeśli istnieją inne okoliczności, jak np. nieotrzymywanie świadczenia.
Czy pisemne oświadczenie o rezygnacji z prawa do renty rodzinnej, złożone poza organem rentowym, jest skuteczne dla celów ponownego ustalenia świadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie oświadczenie musi być złożone do organu rentowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie w sprawach świadczeń wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanego, a w przypadku wyłączenia z kręgu uprawnionych, wniosek ten powinien być skierowany do organu rentowego. Oświadczenie złożone poza organem nie wywołuje skutków prawnych w tym zakresie.
Czy wyrok sądu w przedmiocie uchylenia obowiązku alimentacyjnego ma wpływ na prawo rozwiedzionej małżonki do renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyrok deklaratoryjny uchylający obowiązek alimentacyjny nie wpływa na prawo do renty rodzinnej, jeśli pierwotne przesłanki do jej przyznania (zasądzone alimenty) były spełnione w dniu śmierci męża.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że obowiązek alimentacyjny ustaje z chwilą śmierci zobowiązanego, a wyrok uchylający ten obowiązek ma charakter deklaratoryjny. Prawo do renty rodzinnej dla rozwiedzionej małżonki zależy od spełnienia warunków z art. 70 ust. 3 ustawy rentowej, w tym prawa do alimentów w dniu śmierci męża, a nie od późniejszego uchylenia tego obowiązku.
Czy organ rentowy może z urzędu ponownie ustalić prawo do renty rodzinnej na podstawie odmiennej oceny dowodów, bez ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponowne ustalenie świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej wymaga ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów, które nie były znane organowi rentowemu w chwili wydania pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej dotyczy wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych faktów lub dowodów. Odmienna ocena istniejących dowodów lub okoliczności znanych organowi rentowemu w chwili orzekania nie stanowi podstawy do zmiany prawomocnej decyzji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
| M. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
| Z. W. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (13)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 107a
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
u.e.r.f.u.s. art. 114
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Wymaga ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów, które nie były znane organowi rentowemu w chwili wydania pierwotnej decyzji.
u.e.r.f.u.s. art. 116 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 70 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
k.r.o. art. 60
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 60 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 477 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 139
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.e.r.f.u.s. art. 101
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 95 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
u.e.r.f.u.s. art. 67
Ustawa o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnego wniosku współuprawnionych o wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej. • Oświadczenie o rezygnacji z renty, jeśli nawet złożone, musi być skierowane do organu rentowego. • Wyrok deklaratoryjny w sprawie alimentów nie wpływa na prawo do renty rodzinnej. • Ponowne ustalenie świadczenia wymaga ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów, nie zaś odmiennej oceny istniejących.
Odrzucone argumenty
Rzekome zrzeczenie się prawa do renty przez Z. W. • Wygasnięcie obowiązku alimentacyjnego wobec M. W. jako podstawa do wyłączenia jej z kręgu uprawnionych. • Argumentacja oparta na art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej bez przedstawienia nowych dowodów lub okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
wyłączenie z kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej może nastąpić jedynie na wniosek jednej z tych osób • Organ rentowy nie jest w tym przypadku uprawniony do działania z urzędu • powoływana przez odwołującą okoliczność rzekomego zrzeczenia się prawa do renty rodzinnej przez Z. W. nie może być aprobowana przez Sąd orzekający • orzeczenie Sądu Rejonowego we W. w przedmiocie uchylenia obowiązku alimentacyjnego miało charakter jedynie deklaratoryjny • Użyty zwrot „ujawnione” wskazuje, że okoliczności stanowiące przesłankę weryfikacji prawomocnych decyzji rentowych nie powinny być znane organowi rentowemu w chwili rozstrzygania sprawy.
Skład orzekający
Katarzyna Augustyniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności formalnego wniosku o wyłączenie z kręgu uprawnionych do renty rodzinnej oraz interpretacja art. 114 ustawy emerytalnej w kontekście nowych dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnych małżeństw zmarłego i kwestii współuprawnienia do renty rodzinnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących renty rodzinnej i procedury ponownego ustalania świadczeń.
“Czy możesz stracić rentę rodzinną bez formalnego wniosku? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi ZUS.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.