IV U 879/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2017-07-06
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury rolniczeŚredniaokręgowy
emerytura rolniczaubezpieczenie społeczne rolnikówstaż pracypraca w gospodarstwie rolnymKRUSokresy ubezpieczeniaprawo rodzinnedziedziczenie gospodarstwa

Sąd Okręgowy przyznał prawo do emerytury rolniczej, uwzględniając okres pracy w gospodarstwie rolnym męża, mimo braku dokumentów o opłacaniu składek przez teściów.

Ubezpieczona Z. Ż. odwołała się od decyzji Prezesa KRUS odmawiającej prawa do emerytury rolniczej z powodu nieudowodnienia 30 lat ubezpieczenia. Głównym spornym okresem była praca w gospodarstwie rolnym teściów od 1977 do 1982 roku, którego organ rentowy nie zaliczył z powodu braku dokumentów o opłacaniu składek i śmierci teściów. Sąd Okręgowy, opierając się na zeznaniach świadków i samej ubezpieczonej, ustalił, że w spornym okresie ubezpieczona pracowała w gospodarstwie rolnym męża (który odziedziczył je po ojcu), co stanowiło podstawę do zaliczenia tego okresu do stażu ubezpieczeniowego.

Sprawa dotyczyła odwołania Z. Ż. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która odmówiła jej prawa do emerytury rolniczej, wskazując na nieudowodnienie wymaganego 30-letniego okresu ubezpieczenia (udowodniono 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni). Organ rentowy nie zaliczył okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 1 lipca 1977 r. do 31 grudnia 1982 r., argumentując brakiem dokumentów potwierdzających opłacanie składek przez teściów oraz ich śmiercią przed rozpoczęciem tego okresu. Ubezpieczona wniosła o zmianę decyzji, argumentując, że przepisy nie wymagają opłacania składek przez teściów. Sąd Okręgowy ustalił, że po zawarciu małżeństwa w 1975 r. ubezpieczona zamieszkała z mężem w gospodarstwie teścia, a po jego śmierci w 1977 r. gospodarstwo odziedziczył jej mąż. Sąd uznał, że sporny okres dotyczył pracy w gospodarstwie męża, a zeznania świadków i samej ubezpieczonej potwierdziły stałe wykonywanie prac rolnych. Sąd powołał się na art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który zalicza do okresów ubezpieczenia pracę w gospodarstwie rolnym przed 1983 r., bez wymogu opłacania składek przez właścicieli w tym okresie. W związku z tym, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał Z. Ż. prawo do emerytury rolniczej od 1 września 2016 r., uznając, że spełniła ona wymóg 30 lat ubezpieczenia, osiągnęła wiek 55 lat i zaprzestała działalności rolniczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, okres pracy w gospodarstwie rolnym męża, który odziedziczył je po swoim ojcu (teściu ubezpieczonej), może być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego, jeśli ubezpieczona stale pracowała w tym gospodarstwie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia i przed 1 stycznia 1983 r., zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie jest wymagane udowodnienie opłacania składek przez poprzednich właścicieli gospodarstwa w tym okresie, jeśli ubezpieczony pracował w nim stale.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonej decyzji

Strona wygrywająca

Z. Ż. (1)

Strony

NazwaTypRola
Z. Ż. (1)osoba_fizycznaodwołująca
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznegoorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

u.s.s.r. art. 19 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Emerytura rolnicza przysługuje rolnikowi, który osiągnął wiek 55 lat (kobiety), podlegał ubezpieczeniu co najmniej 30 lat i zaprzestał działalności rolniczej.

u.s.s.r. art. 20 § 1

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Do okresów ubezpieczenia zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin (1983-1990) oraz okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 lat przed 1 stycznia 1983 r.

Pomocnicze

u.s.s.r. art. 6 § 2

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników

Definicja domownika jako osoby bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie gospodarstwa, stale w nim pracuje i nie jest związana stosunkiem pracy.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeśli uzna odwołanie za uzasadnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres pracy w gospodarstwie rolnym męża, który odziedziczył je po ojcu, powinien być zaliczony do stażu ubezpieczeniowego. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wymaga opłacania składek przez poprzednich właścicieli gospodarstwa w okresie przed 1983 r., wystarczy faktyczna praca. Ubezpieczona stale pracowała w gospodarstwie rolnym męża, co potwierdzają zeznania świadków i jej własne.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie składek przez teściów w spornym okresie. Organ rentowy wskazywał na śmierć teściów przed rozpoczęciem spornego okresu pracy.

Godne uwagi sformułowania

brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie przez teściów składek na ubezpieczenie społeczne rolników teściowie Ł. Ż. zmarła w dniu 18.08.1970r. a K. Ż. zmarł w dniu 1.10.1977r. z art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wynika obowiązek opłacania przez teściów składek na ubezpieczenie rolnicze sporny okres od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. w przeważającym zakresie dotyczy okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym męża, a nie teściów. Wystarczyło zatem wykazanie przez Z. Ż. (1) , że w okresie od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. stale pracowała w gospodarstwie rolnym, które po śmierci teścia w październiku 1977r. dalej prowadził jej mąż Z. Ż. (2) .

Skład orzekający

Jerzy Zalasiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaliczania okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu ubezpieczeniowego dla emerytury rolniczej, zwłaszcza w kontekście zmian własnościowych i braku dokumentacji składkowej sprzed 1983 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy w gospodarstwie rolnym męża po śmierci teścia i przed formalnym przejęciem gospodarstwa, a także okresu przed 1983 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może interpretować przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych rolników, uwzględniając faktyczny stan pracy i relacje rodzinne, nawet przy brakach formalnych dokumentów.

Czy praca w gospodarstwie męża po śmierci teścia liczy się do emerytury? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 879/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. w S. odwołania Z. Ż. (1) od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 30 września 2016 r. Nr (...) w sprawie Z. Ż. (1) przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o prawo do emerytury rolniczej zmienia zaskarżoną decyzję i ustala Z. Ż. (1) prawo do emerytury rolniczej od dnia 01 września 2016 roku. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 30 września 2016r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 19 i 20 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016r. poz. 277), odmówił Z. Ż. (1) prawa do emerytury rolniczej wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat, a jedynie 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Do wymaganego okresu nie zaliczono okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od dnia 1.07.1977r. do 31.12.1982r., ponieważ brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie przez teściów składek na ubezpieczenie społeczne rolników, a ponadto teściowie Ł. Ż. zmarła w dniu 18.08.1970r. a K. Ż. zmarł w dniu 1.10.1977r. Odwołanie od w/w decyzji złożyła Z. Ż. (1) , wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej prawa do emerytury rolniczej. Wskazała, że z art. 19 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wynika obowiązek opłacania przez teściów składek na ubezpieczenie rolnicze (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację i przepisy prawa zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-2v akt sprawy). S ąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona Z. Ż. (1) ( ur. (...) ) w dniu 14 września 2016r. złożyła wniosek o emeryturę rolniczą. Ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego o zaliczenie m.in. okresu pracy w gospodarstwie rolnym teściów od 20.03.1976r. do 31.12.1982r. Zaskarżoną decyzją z 30 września 2016r. organ rentowy odmówił Z. Ż. (1) prawa do emerytury podnosząc, że nie udowodniła wymaganego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat, a jedynie 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni. Do wymaganych okresów ubezpieczenia emerytalno-rentowego zaliczono okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i teściów od 7.03.1972r. do 30.06.1977r. oraz ubezpieczenia społecznego w rolnictwie od 1.01.1995r. do 4.09.2016r. Organ rentowy nie zaliczył pracy w gospodarstwie rolnym teściów od dnia 1.07.1977r. do 31.12.1982r., ponieważ brak jest dokumentów potwierdzających opłacanie przez teściów składek na Fundusz (...) Rentowy, a ponadto teściowie Ł. Ż. zmarła w dniu 18.08.1970r., a K. Ż. zmarł 1.10.1977r. (wniosek i kwestionariusz dotyczący okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, k. 1-4 akt emerytalnych; decyzja z 30.09.2016r., k. 46 akt emerytalnych). W dniu 8.11.1975r. ubezpieczona zawarła związek małżeński z Z. Ż. (2) (odpis skrócony aktu małżeństwa k. 41 akt emerytalnych). Z. Ż. (1) od dnia 22.03.1976r. jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości B. 34 (zaświadczenie, k. 18 akt emerytalnych). Teściowie wnioskodawczyni K. i Ł. Ż. posiadali gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni 3,87 ha położone na terenie gminy K. we wsiach B. i B. od 1952r. do 1970r. Ł. Ż. zmarła w dniu 18.08.1970r. Od 1970r. jako właściciel powyższego gospodarstwa rolnego wskazany był wyłącznie K. Ż. . Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2003r. Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim I Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po K. Ż. zmarłym w dniu 1.10.1977r. w B. na podstawie ustawy nabyły dzieci, z tym że wchodzące w skład spadku gospodarstwa rolne dziedziczy z mocy ustawy syn Z. Ż. (2) w całości (zaświadczenie Starostwa Powiatowego w S. z 25.08.2016r., k. 22 akt emerytalnych; odpis skrócony aktów zgonu k.23-24 akt emerytalnych; kopia odpisu postanowienia z 22.12.2003r. k. 31 akt emerytalnych). Po zawarciu małżeństwa z Z. Ż. (2) w 1975r. ubezpieczona zamieszkała w gospodarstwie rolnym teścia, które po jego śmierci w 1977r. z mocy ustawy odziedziczył mąż ubezpieczonej. Tam stale pracowała, wykonując wszelkie obowiązki gospodarskie, prace polowe oraz czynności przy obrządku inwentarza żywego. Uprawiano ziemniaki, zboże, kukurydzę, hodowano krowy i trzodę chlewną. Całe gospodarstwo rolne po śmierci teścia wnioskodawczyni – K. Ż. przejął jego syn a jej mąż Z. Ż. (2) . Siostra męża ubezpieczonej jest w zakonie, zaś pozostałe rodzeństwo nie żyje (zeznania świadków M. S. i H. R. k. 13v akt sprawy; zeznania ubezpieczonej k. 13v akt sprawy). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach emerytalnych, jak również w oparciu o zeznania świadków M. S. i H. R. oraz ubezpieczonej Z. Ż. (1) , które są spójne, logiczne i w całości wiarygodne. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej Z. Ż. (1) okazało się uzasadnione. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016r. poz. 277) emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek 55 lat w przypadku kobiet, podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 30 lat; a także zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983-1990, a także okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16-ego roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r. Przepis art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zawiera definicję pojęcia domownik, czyli osoby bliskiej rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. W niniejszej sprawie kwestią sporną było to, czy okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. (5 lat i 6 miesięcy), powinien zostać zaliczony do okresu, od którego zależy prawo do emerytury, a tym samym, czy ubezpieczona posiada wymagany przepisami okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił ustalić, że po zawarciu związku małżeńskiego w 1975r. ubezpieczona wraz z mężem zamieszkali w domu jej teścia, który po śmierci żony prowadził gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni 3,87 ha położone na terenie gminy K. we wsiach B. i B. . Teść ubezpieczonej zmarł 1.10.1977r., a gospodarstwo rolne przejął jej mąż Z. Ż. (2) . Co za tym idzie, sporny okres od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. w przeważającym zakresie dotyczy okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym męża, a nie teściów. Wiarygodne zeznania świadków M. S. i H. R. oraz samej ubezpieczonej potwierdziły, że Z. Ż. (1) stale wykonywała wszelkie prace w w/w gospodarstwie rolnym, w tym prace polowe i przy obrządku inwentarza żywego. Ubezpieczona nie była nigdzie zatrudniona, a praca w gospodarstwie rolnym stanowiła źródło utrzymania jej i rodziny. Nie można zgodzić się z organem rentowym, iż ubezpieczona powinna wykazać, że w spornym okresie były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne rolników. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 zalicza się okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r. Wystarczyło zatem wykazanie przez Z. Ż. (1) , że w okresie od 1.07.1977r. do 31.12.1982r. stale pracowała w gospodarstwie rolnym, które po śmierci teścia w październiku 1977r. dalej prowadził jej mąż Z. Ż. (2) . Organ rentowy za udowodniony uznał okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w łącznym wymiarze 26 lat, 11 miesięcy i 28 dni, zatem po uwzględnieniu okresu pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym przed dniem 1 stycznia 1983r., tj. od 1.07.1977r. do 31.12.1982r., niewątpliwie wnioskodawczyni wykazała wymagany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w wymiarze co najmniej 30 lat. Z. Ż. (1) spełnia również pozostałe przesłanki do uzyskania prawa do emerytury rolniczej, tj. w dniu 7 marca 2011r. ukończyła 55 lat, jak również zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, czego organ rentowy nie kwestionował. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.477 14 § 2 kpc , Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że ubezpieczonej przysługuje prawo do emerytury rolniczej od dnia 1 września 2016r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek o emeryturę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI