IV U 876/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty socjalnej, uznając, że mimo całkowitej niezdolności do pracy w dotychczasowym zawodzie, ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
S. B. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu renty socjalnej, twierdząc, że jego stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych, którzy stwierdzili u odwołującego całkowitą dysfunkcję prawej ręki po wypadku w dzieciństwie, co czyni go niezdolnym do pracy w wyuczonym zawodzie hydraulika. Jednakże, biegli uznali, że młody wiek i ogólna sprawność pozwalają na przekwalifikowanie i podjęcie innej pracy. Sąd podzielił tę opinię, uznając, że odwołujący nie spełnia kryterium całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy o rencie socjalnej, i oddalił odwołanie.
Sąd Okręgowy w Tarnowie rozpatrywał sprawę z odwołania S. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., która odmówiła mu prawa do renty socjalnej z powodu braku całkowitej niezdolności do pracy. Odwołujący, który w przeszłości pobierał rentę socjalną, twierdził, że jego stan zdrowia nadal uniemożliwia mu pracę. ZUS podtrzymał swoją decyzję, wskazując na brak orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do pracy. W celu wyjaśnienia stanu zdrowia odwołującego, sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy specjalistów z zakresu neurologii i chirurgii-ortopedii. Opinia wykazała, że S. B. doznał w dzieciństwie zmiażdżenia prawej kończyny górnej, co skutkuje całkowitą dysfunkcją chwytu i manipulacji tą ręką, a także przykurczem w łokciu. Mimo czterech operacji, stan ręki nie uległ poprawie, co czyni go całkowicie niezdolnym do pracy zgodnej z wykształceniem (hydraulik) i kwalifikacjami, zwłaszcza w pracach fizycznych wymagających użycia obu rąk. Biegli stwierdzili jednak, że młody wiek odwołującego (24 lata) oraz jego ogólna sprawność fizyczna (poza prawą ręką) uzasadniają rokowanie odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu zawodowym. Odwołujący wniósł zarzuty do opinii, kwestionując możliwość podjęcia innej pracy po przekwalifikowaniu. Sąd uznał te zarzuty za polemikę nieznajdującą oparcia w aktach sprawy i w pełni podzielił stanowisko biegłych. Sąd podkreślił, że niezdolność do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania renty, jeśli wiek, wykształcenie i predyspozycje psychofizyczne pozwalają na podjęcie innej pracy. Ponieważ odwołujący rokuje odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, nie spełnia on kryterium całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu ustawy o rencie socjalnej. W związku z tym, sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477¹⁴ § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wiek, wykształcenie i predyspozycje psychofizyczne uzasadniają rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy stwierdzili, że mimo całkowitej niezdolności do pracy w wyuczonym zawodzie, odwołujący ma młody wiek i ogólną sprawność, co pozwala na przekwalifikowanie i podjęcie innej pracy. Zgodnie z orzecznictwem, sama niezdolność do dotychczasowej pracy nie jest wystarczająca, jeśli istnieje możliwość podjęcia innej pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
u.r.s. art. 4 § 1
Ustawa o rencie socjalnej
Renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki lub studiów doktoranckich/aspirantury.
u.e.r.f.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Niezdolną do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu.
u.e.r.f.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przy ocenie niezdolności do pracy uwzględnia się stopień naruszenia sprawności, możliwości leczenia i rehabilitacji, możliwość wykonywania dotychczasowej lub innej pracy, celowość przekwalifikowania, a także rodzaj pracy, wykształcenie, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Pomocnicze
u.r.s. art. 5
Ustawa o rencie socjalnej
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość przekwalifikowania zawodowego odwołującego ze względu na młody wiek i ogólną sprawność fizyczną. Niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania renty socjalnej, jeśli istnieje możliwość podjęcia innej pracy.
Odrzucone argumenty
Stan zdrowia odwołującego uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy. Kto by przyjął do pracy osobę po przekwalifikowaniu z takimi ograniczeniami.
Godne uwagi sformułowania
kończyna górna prawa jest praktycznie bezużyteczna i taka była od dnia wypadku Mimo to odwołujący kształcił się w zawodzie hydraulika, zdobywając zawód i umiejętności, a następnie pracował w usługach budowlanych. Młody wiek, ogólna sprawność (oprócz ręki prawej) uzasadnia stwierdzenie zdolności do innych prac po przekwalifikowaniu na stanowisku uwzględniającym tego rodzaju ograniczenie.
Skład orzekający
Kazimierz Kostrzewa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do renty socjalnej w przypadkach niezdolności do pracy wynikającej z wypadków w dzieciństwie, gdy istnieje możliwość przekwalifikowania zawodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji medycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga indywidualnej oceny stanu zdrowia i rokowań co do przekwalifikowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje pojęcie 'niezdolności do pracy' w kontekście możliwości przekwalifikowania, co jest istotne dla osób z trwałymi uszczerbkami na zdrowiu ubiegających się o świadczenia rentowe.
“Czy wypadek z dzieciństwa zawsze oznacza całkowitą niezdolność do pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się przekwalifikowanie.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 876/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2015 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Kazimierz Kostrzewa Protokolant: protokolant sądowy Marta Bartusiak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 roku w Tarnowie na rozprawie sprawy z odwołania S. B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 6 czerwca 2014 roku nr (...) w sprawie S. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o rentę socjalną oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 876/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 21 lipca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 06.06.2014 r. odmówił S. B. prawa do renty socjalnej z uwagi na brak niezdolności do pracy. W szczególności organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie został orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia 22.05.2014 r. uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. S. B. w odwołaniu od tej decyzji domagał się jej zmiany i przyznania mu renty socjalnej, zarzucając, że stan jego zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy i z całą pewnością nie uległ poprawie. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powołując się na brak przesłanek do przyznania renty socjalnej, podtrzymując tym samym argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: S. B. urodzony w dniu (...) r., ma wykształcenie zawodowe hydraulik, pracował jako pracownik budowlany. W okresie od 01.03.2013 r. do 31.01.2014 r. pobierał rentę socjalną. Odwołujący w dniu 29.01.2014 r. złożył wniosek o rentę socjalną. /okoliczności bezsporne/ Celem wyjaśnienia istoty sporu tj. istnienia u S. B. niezdolności do pracy zarobkowej w rozumieniu art. 12, art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162 poz. 1118 z późń zm.) w zw. z art. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268) Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu neurologii i chirurgii-ortopedii. Sąd na podstawie zbiorczej opinii pisemnej biegłego lekarza sądowego neurologa i chirurga-ortopedy ustalił, że u odwołującego występuje: - stan po urazie zmiażdżeniowym kończyny górnej prawej z uszkodzeniem ścięgien, nerwów, naczyń, mięśni, kości, z całkowitą dysfunkcją chwytu, manipulacji prawej ręki z przykurczem zgięciowym w stawie łokciowym po czterokrotnych operacjach kończyny górnej prawej, bez efektu i z tego powodu jest całkowicie niezdolny do pracy zgodnej z wykształceniem i kwalifikacjami, zdolny do pracy po przekwalifikowaniu. Jak wynika z uzasadnienia opinii, odwołujący w wieku 8 lat uległ wypadkowi, w którym doznał zmiażdżenia kończyny górnej prawej. Stan fizykalny nie budzi wątpliwości, kończyna górna prawa jest praktycznie bezużyteczna i taka była od dnia wypadku. Mimo to odwołujący kształcił się w zawodzie hydraulika, zdobywając zawód i umiejętności, a następnie pracował w usługach budowlanych. U odwołującego, praworęcznego, występuje całkowita dysfunkcja kończyny górnej prawej z przykurczem w łokciu, zaburzeniami czucia, brakiem ruchu chwytnego dłoni z zanikami mięśniowymi i ściągającymi bliznami. Odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy w wyuczonym zawodzie hydraulika oraz innych zawodach wymagających w pracy fizycznej manipulacji dwoma rękami. Młody wiek, ogólna sprawność (oprócz ręki prawej) uzasadnia stwierdzenie zdolności do innych prac po przekwalifikowaniu na stanowisku uwzględniającym tego rodzaju ograniczenie. Wydolny w pozostałych segmentach ruchu. (dowód: opinia sądowo-lekarska - k. 7-9 as, uzupełniająca opinia sądowo-lekarska –k. 25 as). Odwołujący wniósł zarzuty do opinii i wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego chirurga-ortopedy. Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłego chirurga - ortopedy celem ustosunkowania się do stanowiska odwołującego. Odwołujący wniósł zarzuty także do opinii uzupełniającej biegłego chirurga-ortopedy podnosząc, ze gdyby nawet się przekwalifikował, to kto by go przyjął do pracy. Sąd uznał, że zarzuty odwołującego stanowią jedynie polemikę z wnioskami biegłych nie znajdującą oparcia w aktach sprawy. W rezultacie, jedynie lakoniczne i bardzo ogólne zakwestionowanie opinii uzupełniającej biegłych przez odwołującego, nie mogło być potraktowane przez Sąd jako rzeczowa polemika z wnioskami opinii biegłych. W orzecznictwie wskazuje się słusznie, że nie uzasadnia potrzeby powołania innego biegłego jedynie ta okoliczność, że opinia powołanego już biegłego jest dla strony – w jej odczuciu niekorzystna (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 22.07.1997 r., I CKN 174/97, nie publ.). Sąd w całości podzielił stanowisko biegłych lekarzy sądowych z zakresu neurologii i chirurgii-ortopedii oraz jej uzupełnienie. W szczególności Sąd uznał przedłożoną opinię za miarodajną dla ustalenia stanu zdrowia odwołującego w zakresie jego zdolności do wykonywania pracy. Opinia biegłych w ocenie Sądu spełnia ponadto wymogi przewidziane dla tego rodzaju środków dowodowych w art. 278 kpc i art. 285 kpc , a także w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z 14 grudnia 2004 r. w sprawie orzekania o niezdolności do pracy w związku z art. 12-14 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Sąd rozważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną pomiędzy stronami było ustalenie, czy odwołujący spełniał w chwili orzekania przesłanki do pobierania renty socjalnej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej ( Dz.U. Nr 135, poz. 1268), renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: - przed ukończeniem 18 roku życia, - w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia, - w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Art. 15 pkt 1 ustawy o rencie socjalnej w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio: art. 12-14, art. 61, art. 78-81, art. 93 ust. 2, art. 98, art. 100 ust. 1 i 2, art. 101, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 4, art. 107, art. 114, art. 116 ust. 1b i 2, art. 118 ust. 1-5, art. 119 ust. 1, art. 121, art. 122 ust. 1, art. 126, art. 128, art. 129 ust. 1, art. 130 ust. 1, art. 133-135, art. 136a i art. 138-144 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy wydane na podstawie art. 128a tej ustawy, przy czym kwotę wolną od potrąceń i egzekucji ustala się według zasad określonych dla renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r. poz. 748) niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1)stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2)możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 kwietnia 2015 r. I UK 308/14 stwierdził, że niezdolność do wykonywania dotychczasowego zatrudnienia nie jest wystarczającą przesłanką nabycia prawa do renty, jeżeli wiek, poziom wykształcenia i predyspozycje psychofizyczne usprawiedliwiają rokowania, że mimo upośledzenia sprawności organizmu możliwe jest podjęcie innej pracy w tym samym zawodzie albo po przekwalifikowaniu. (LEX nr 1746868, por także wyrok Sadu Najwyższego z dnia 25 listopada 1998 r. II UKN 326/98 OSNP 2000/1/36). Przedmiotem postępowania było ustalenie, czy ubezpieczony ze względu na stan zdrowia jest całkowicie niezdolny do pracy, czy też stan jego zdrowia uległ zmianie, jak to wynika z zakwestionowanej opinii komisji lekarskiej i wydanej na jej podstawie decyzji ZUS. W toku postępowania sądowego ubezpieczony został poddany badaniu przez biegłego lekarza neurologa i chirurga-ortopedę. W świetle opinii biegłych odwołujący nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, ponieważ możliwe jest odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Z okoliczności sprawy wynika, że S. B. w wieku 8 lat uległ wypadkowi, w którym doznał zmiażdżenia kończyny górnej prawej. Obecnie z tego powodu stwierdza się u niego stan po urazie zmiażdżeniowym kończyny górnej prawej z uszkodzeniem ścięgien, nerwów, naczyń, mięśni, kości, z całkowitą dysfunkcją chwytu, manipulacji prawej ręki z przykurczem zgięciowym w stawie łokciowym po czterokrotnych operacjach kończyny górnej prawej, bez efektu. Odwołujący z tego powodu jest całkowicie niezdolny do pracy zgodnej z wykształceniem i kwalifikacjami, ale rokuje odzyskanie zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Stan fizykalny odwołującego nie budzi wątpliwości, kończyna górna prawa jest praktycznie bezużyteczna i taka była od dnia wypadku. Mimo to odwołujący kształcił się w zawodzie hydraulika, zdobywając zawód i umiejętności, a następnie pracował w usługach budowlanych. Odwołujący jest całkowicie niezdolny do pracy w wyuczonym zawodzie hydraulika oraz innych zawodach wymagających w pracy fizycznej manipulacji dwoma rękami. Młody wiek - odwołujący ma 24 lata, ogólna sprawność (oprócz ręki prawej) uzasadnia stwierdzenie zdolności do innych prac po przekwalifikowaniu na stanowisku uwzględniającym tego rodzaju ograniczenie. Wydolny w pozostałych segmentach ruchu. Pozostałych warunków z art. 4 ust. 1 powołanej ustawy organ rentowy nie kwestionował. Zatem zaskarżona decyzja organu rentowego jest słuszna. Sąd wobec tych okoliczności na zasadzie art. 477 14 §1 k.p.c. , orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI