IV U 876/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS i ustalił, że pracownica podlegała ubezpieczeniom społecznym od dnia zatrudnienia, uznając umowę o pracę za ważną mimo ciąży pracownicy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił objęcia pracownicy I. F. ubezpieczeniami społecznymi, uznając umowę o pracę za pozorną i zawartą z naruszeniem zasad współżycia społecznego, głównie ze względu na ciążę pracownicy i wysokie wynagrodzenie. Sąd Okręgowy, po analizie dowodów, uznał umowę za ważną, stwierdzając faktyczne świadczenie pracy i brak podstaw do uznania jej za pozorną. W konsekwencji, sąd zmienił decyzję ZUS, ustalając podleganie ubezpieczeniom społecznym od dnia zatrudnienia.
Sprawa dotyczyła odwołania I. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w S., który stwierdził, że wnioskodawczyni nie podlegała ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu) od dnia 7 listopada 2012 roku z tytułu zatrudnienia na umowę o pracę u płatnika składek P. F. ZUS argumentował, że umowa o pracę była pozorna w rozumieniu art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy, a także zawarta niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, w celu umożliwienia ubezpieczonej uzyskania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, zwłaszcza że była w ciąży. I. F. wniosła o uchylenie decyzji, twierdząc, że umowa była ważna i praca była faktycznie świadczona. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że I. F. faktycznie wykonywała pracę na stanowisku asystenta ds. zamówień od 7 listopada 2012 roku, posiadała odpowiednie kwalifikacje, a umowa o pracę została zawarta zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że fakt zatrudnienia kobiety w ciąży i jej zamiar uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie dyskredytuje umowy o pracę ani nie czyni jej pozornej. Sąd przywołał utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym praca faktycznie świadczona wyklucza zarzut pozorności czynności prawnej. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, zmienił zaskarżoną decyzję ZUS i ustalił, że I. F. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 7 listopada 2012 roku. Zasądzono również od ZUS na rzecz I. F. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa o pracę, nawet zawarta z kobietą w ciąży i z zamiarem uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych, nie może być uznana za pozorną, jeśli praca była faktycznie świadczona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczne świadczenie pracy przez ubezpieczoną wyklucza możliwość uznania umowy o pracę za pozorną. Podkreślono, że przepisy nie zakazują zatrudniania kobiet w ciąży, a zamiar uzyskania świadczeń nie dyskredytuje umowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana decyzji ZUS i ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym
Strona wygrywająca
I. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. F. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
| P. F. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez pracowników.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez pracowników.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Pozorność czynności prawnej.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przewiduje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych między pracodawcą a pracownikiem, o ile przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust. 2
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne świadczenie pracy przez ubezpieczoną. Umowa o pracę nie była pozorna. Brak przepisów zakazujących zatrudniania kobiet w ciąży. Zamiar uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych nie dyskredytuje umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę miała charakter pozorny. Umowa o pracę została zawarta niezgodnie z zasadami współżycia społecznego. Celem zawarcia umowy było umożliwienie uzyskania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę którą zawarła wnioskodawczyni z (...) ma charakter umowy pozornej w rozumieniu art. 83 § 1 kc w zw. z art. 300 kp nie ma przepisów zakazujących zatrudnienia kobiet w ciąży fakt, że pracownica w ciąży chce uzyskać świadczenia z ubezpieczeń społecznych to okoliczność ta nie może stanowić o pozorności czynności prawnej, a także naruszać zasad współżycia społecznego nie można zarzucić pozorności czynności prawnej, w tym przypadku umowy o pracę, w sytuacji gdy praca była faktycznie świadczona
Skład orzekający
Jerzy Zalasiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że faktyczne wykonywanie pracy przez pracownika, nawet w ciąży, wyklucza uznanie umowy o pracę za pozorną i tym samym zapewnia podleganie ubezpieczeniom społecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży, ale ogólna zasada o pozorności umowy przy faktycznym świadczeniu pracy ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, pokazując, że ZUS może kwestionować umowy o pracę, ale sąd stoi na straży ochrony pracownika, gdy praca jest faktycznie wykonywana, nawet w specyficznych okolicznościach jak ciąża.
“Ciąża nie dyskryminuje pracownika: sąd chroni umowę o pracę przed ZUS!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV U 876/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant st.sekr.sąd. Iwona Chojecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014r. w S. odwołania I. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 10 maja 2013 r. (Nr nr 39, (...) ) z udziałem zainteresowanego P. F. w sprawie I. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że I. F. podlega od dnia 7 listopada 2012 roku obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony u płatnika składek P. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) ; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz I. F. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 876/13 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 10 maja 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdził na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 38 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), że I. F. jako pracownik u płatnika składek I. - P. P. F. nie podlega ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 7 listopada 2012r. W uzasadnieniu decyzji pozwany organ rentowy twierdził, iż umowa o pracę którą zawarła wnioskodawczyni z (...) ma charakter umowy pozornej w rozumieniu art. 83 § 1 kc w zw. z art. 300 kp ., a ponadto umowa ta została zawarta niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, aby umożliwić ubezpieczonej prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Od decyzji tej odwołanie złożyła I. F. , która wnosiła o jej uchylenie, twierdząc, że umowa o pracę zawarta z P. F. nie była pozorna, zaś ubezpieczona faktycznie podjęła i wykonywała pracę w charakterze pracownika. Zawarcie przez ubezpieczoną i pracodawcę umowy o pracę na warunkach w niej określonych, jak również samego ustalenia wysokiego wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni, nie można uznać za obejście prawa, ani za działanie sprzeczne z ustawą w inny sposób (k. 2-5 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie i zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego powołując się na argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Wnosił o przeprowadzenie dowodu z zeznania rocznego PIT-5 lub PIT-5L za rok 2012 P. F. oraz odpisu PIT-4 za lata 2012 i 2013, imiennej listy zatrudnionych pracowników i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych przez płatnika składek w okresie od stycznia 2012r. do lipca 2013r. i przedłużenia listy płac i w/w umów oraz wyciągu z ksiąg rachunkowych od stycznia 2012r. do lipca 2013r. (k. 9-11 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczona I. F. (wcześniej D. ) była od 7 listopada 2012r. zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze w (...) profil” P. F. na stanowisku asystenta ds. zamówień za wynagrodzeniem 6500 zł brutto. W chwili zatrudniania miała wykształcenie średnie, była narzeczoną brata pracodawcy, obecnie jest bratową P. F. . W momencie zawierania umowy o pracę I. F. była w ciąży. Wnioskodawczyni przeszła rozmowę kwalifikacyjną, pracodawca miał do niej zaufanie. Firma zajmuje się budownictwem i modernizacją inwestycji. Ubezpieczona miała kwalifikacje do obsługi systemu komputerowego i kosztorysowania. Do jej obowiązków należało przygotowywanie dokumentów przetargowych, zapoznawanie się ze specyfikacją zamówień, wypełnianie dokumentów do przetargu, tworzenie zestawień materiałów do realizacji, sprawdzanie WZ, przygotowywanie korespondencji do wysłania. Przygotowane dokumenty przedstawiała pracodawcy do podpisu. Ubezpieczona przeszła szkolenie bhp. Siedziba firmy znajdowała się w mieszkaniu i w tym mieszkaniu ubezpieczona wykonywała swoje pracownicze obowiązki. Pracowała od 8.00 do 16.00. Dojeżdżała do pracy w G. z S. . Po odejściu z pracy I. F. pracodawca zatrudnił na jej miejsce P. L. , który otrzymuje podobne wynagrodzenie jak I. F. . Faktycznie I. F. wykonywała swoje obowiązki niecałe 2 miesiące, po czym stała się niezdolna do pracy z powodu ciąży. Zeznania świadków: K. F. (k.17v-18), W. P. (k. 60-60v), zainteresowanego P. F. (k. 61) i ubezpieczonej I. F. (k. 60v-61 w zw. z 17-17v). Z deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za lata 2012 i 2013 (PIT-4R) wynika, że P. F. w listopadzie 2012r. zatrudniał 12 osób, w grudniu 2012r. 11 osób, w styczniu i lutym 2013r. 11 osób, w marcu i kwietniu 2013r. 12 osób, w maju i czerwcu 2013r. 13 osób, w lipcu 2013r. 15 osób, w sierpniu i wrześniu 2013r. 16 osób, a w październiku, listopadzie i grudniu 2013r. 17 osób (k. 26 a.s.). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach ZUS wynika, że I. D. (obecnie F. ) zawarła umowę o pracę z pracodawcą (...) z siedzibą w G. P. F. na czas nieokreślony od 7 listopada 2012r. w wymiarze całego etatu na stanowisku asystent ds. zamówień za wynagrodzeniem 6500 zł brutto miesięcznie. Została ona przebadana przez lekarza medycyny pracy, który nie stwierdził u niej przeciwwskazań do pracy na stanowisku asystent ds. zamówień; odbyła też szkolenie bhp. W dniu 27 maja 2013r. płatnik składek I. P. F. zatrudnił na stanowisku specjalisty ds. przygotowania ofert P. L. . Zgodnie z umową otrzymuje on wynagrodzenie brutto w kwocie 3.500 zł miesięcznie, z listy płac wynika, że jego wynagrodzenie brutto wynosi 4.928,45 zł brutto. W listopadzie 2012r. I. D. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 3.689,24 zł netto zaś w grudniu 2012r. w kwocie 4.595,02 zł netto. W styczniu 2013r. I. D. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 4.746,14 zł netto, w lutym 2013r. otrzymała wynagrodzenie w kwocie 372,91 zł netto. W marcu 2013r. I. D. nie otrzymała wynagrodzenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie I. F. jest zasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że w okresie od 7 listopada 2012r. ubezpieczona I. F. jest pracownikiem P. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) . Za takim ustaleniem przemawiają dowody w postaci zeznań samej ubezpieczonej, zeznań świadków, którzy widzieli ją w pracy przez pierwsze dwa miesiące jej zatrudnienia i pracodawcy. Ponadto w ocenie Sądu istotnymi dowodami świadczącymi o nawiązaniu stosunku pracy pomiędzy I. F. a P. F. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) są dokumenty w postaci umowy o pracę, lista obecności, zaświadczenie od lekarza medycyny pracy, karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp. Reasumując Sąd Okręgowy przyjął, że ubezpieczoną I. F. i (...) łączy stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 kp . Zdaniem Sądu umowa o pracę nie miała charakteru czynności prawnej pozornej w rozumieniu art. 83 § 1 kc w zw. z art. 300 kp ponieważ praca była faktycznie świadczona. Nadmienić należy, iż nie ma przepisów zakazujących zatrudnienia kobiet w ciąży i fakt, iż ubezpieczona z racji zatrudnienia na umowę o pracę chce uzyskać z przyszłości świadczenia z ubezpieczeń społecznych to okoliczność ta nie może stanowić o pozorności czynności prawnej, a także naruszać zasad współżycia społecznego jak twierdził to pozwany organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, w tym również orzeczeń Sądu Najwyższego, nie można zarzucić pozorności czynności prawnej, w tym przypadku umowy o pracę, w sytuacji gdy praca była faktycznie świadczona, a fakt, że pracownica w ciąży chce uzyskać świadczenia z ubezpieczeń społecznych tj. zasiłek macierzyński i zasiłek wychowawczy nie dyskredytuje umowy o pracę w rozumieniu art. 83 § 1 kc. W związku z tym Sąd przyjął, że ubezpieczona I. F. jako pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 1 i art. 13 pkt. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 1442). Z tych względów Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzekł jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 kpc oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI