IV U 867/16

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2017-04-25
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
rentaniezdolność do pracyZUSpodstawa wymiaruwynagrodzenieubezpieczenie społeczneorzecznictwoprawo ubezpieczeń społecznych

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonemu wyższą rentę z tytułu niezdolności do pracy poprzez uwzględnienie faktycznego wynagrodzenia z okresów, dla których brak było formalnych zaświadczeń.

Ubezpieczony I. A. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość jego renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, argumentując, że organ rentowy nie uwzględnił jego faktycznych zarobków z lat 70. XX wieku, przyjmując zamiast tego wynagrodzenie minimalne. Sąd Okręgowy, po analizie dostępnych dokumentów (legitymacja ubezpieczeniowa, świadectwo pracy, akta osobowe), ustalił faktyczne wynagrodzenie ubezpieczonego z kluczowych okresów i na tej podstawie przeliczył podstawę wymiaru renty. W rezultacie sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonemu wyższą miesięczną rentę.

Decyzją z 2 września 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. przyznał I. A. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 31 lipca 2016 r. do 31 lipca 2019 r. Organ rentowy ustalił podstawę wymiaru świadczenia, przyjmując przeciętne wynagrodzenie z 20 lat kalendarzowych z okresu ubezpieczenia (lata 1980-2012), co dało wskaźnik wysokości podstawy wymiaru 77,56% i miesięczną rentę w wysokości 1 639,85 zł brutto. ZUS wskazał, że za okresy, za które ubezpieczony nie przedstawił zaświadczenia ZUS Rp-7 (15.08.1974-26.07.1975, 16.09.1975-30.04.1976, 04.05.1976-31.12.1978), przyjął wynagrodzenie minimalne. Ubezpieczony I. A. złożył odwołanie, domagając się ponownego ustalenia wysokości renty z uwzględnieniem faktycznych zarobków z tych okresów, które były wyższe od minimalnego wynagrodzenia. Po wniesieniu odwołania ZUS przeliczył rentę, uwzględniając wynagrodzenie za okres od 1 stycznia 1976 r. do 30 kwietnia 1976 r. na podstawie wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej, jednak nie wpłynęło to na wysokość świadczenia. W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie, wskazując na brak możliwości uwzględnienia wynagrodzenia za pozostałe okresy z powodu braku odpowiednich wpisów lub danych. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił, że ubezpieczony był zatrudniony w Zakładach (...) w W. w okresie od 15 sierpnia 1974 r. do 26 lipca 1975 r. oraz w Fabryce (...) w M. od 4 maja 1976 r. do 31 maja 1979 r. Na podstawie danych z legitymacji ubezpieczeniowej, świadectwa pracy oraz akt osobowych, sąd ustalił faktyczne wynagrodzenie ubezpieczonego (stawkę godzinową, wynagrodzenie zasadnicze, premie, dodatki). Przyjmując do ustalenia podstawę wymiaru renty 20 lat kalendarzowych z okresu od 1979 r. do 2012 r. i uwzględniając ustalone wynagrodzenie, sąd obliczył wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na 80,52%. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając wysokość renty I. A. z tytułu częściowej niezdolności do pracy na dzień 31 lipca 2016 r. na kwotę 1 679,01 zł brutto miesięcznie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd może ustalić faktyczne wynagrodzenie ubezpieczonego na podstawie innych dostępnych dokumentów, takich jak legitymacja ubezpieczeniowa, świadectwo pracy czy akta osobowe, nawet jeśli brak jest formalnego zaświadczenia ZUS Rp-7, i na tej podstawie przeliczyć wysokość renty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak formalnego zaświadczenia ZUS Rp-7 nie wyklucza możliwości ustalenia faktycznego wynagrodzenia ubezpieczonego na podstawie innych dokumentów, które zawierały dane o jego zarobkach. Pozwoliło to na prawidłowe ustalenie podstawy wymiaru renty i jej wysokości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

I. A.

Strony

NazwaTypRola
I. A.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (2)

Główne

ustawa emerytalna art. 111 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wysokość renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury, lub z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd zmienia zaskarżoną decyzję, jeżeli merytoryczne uznał odwołanie za uzasadnione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość ustalenia faktycznego wynagrodzenia na podstawie dokumentów innych niż ZUS Rp-7. Krzywdzące jest przyjęcie wynagrodzenia minimalnego, gdy dostępne są dowody na wyższe zarobki.

Odrzucone argumenty

Brak formalnych zaświadczeń ZUS Rp-7 uniemożliwia uwzględnienie wynagrodzenia z określonych okresów.

Godne uwagi sformułowania

Przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za wskazane okresy jest dla niego krzywdzące, gdyż jego faktyczne zarobki w tamtych czasach były o wiele wyższe. Okoliczność ta nie oznacza jednak bezzasadności roszczenia ubezpieczonego o przeliczenie wysokości renty przy uwzględnieniu zachowanych danych o wysokości wynagrodzenia.

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru renty w przypadku braku formalnych zaświadczeń o wynagrodzeniu, ale istnienia innych dowodów na zarobki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji z lat 70. XX wieku i dostępności innych źródeł informacji o zarobkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może pomóc obywatelowi w dochodzeniu swoich praw, gdy brakuje formalnych dokumentów, ale istnieją inne dowody na faktyczny stan rzeczy. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa ubezpieczeń społecznych.

ZUS zaniżył rentę? Sąd przywrócił sprawiedliwość, uwzględniając zarobki sprzed dekad!

Dane finansowe

renta z tytułu niezdolności do pracy: 1679,01 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 867/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. w S. odwołania I. A. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 2 września 2016 r. Nr (...) w sprawie I. A. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala iż wysokość renty I. A. z tytułu częściowej niezdolności do pracy na dzień 31 lipca 2016 roku wynosi 1679,01 (słownie: jeden tysiąc sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych i jeden grosz) miesięcznie. Sygn. akt: IV U 867/16 UZASADNIENIE Decyzją z 2 września 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznał I. A. od 31 lipca 2016r. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy do 31 lipca 2019r. Do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia organ rentowy przyjął przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia – na przestrzeni lat od 1980r. do 2012r. Obliczony w ten sposób wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 77,56%, a wysokość świadczenia wyniosła 1 639,85 złotych brutto miesięcznie. Organ rentowy wskazał, że za okresy, za które ubezpieczony nie udokumentował wynagrodzenia przyjęto wynagrodzenie minimalne i w celu przeliczenia świadczenia należy dostarczyć zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za okresy od 15 sierpnia 1974r. do 26 lipca 1975r., od 16 września 1975r. do 30 kwietnia 1976r. oraz od 4 maja 1976r. do 31 grudnia 1978r. (decyzja z 2 września 2016r. k.28 akt rentowych za wnioskiem z 23 czerwca 2016r. i wyliczenie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty k.26 akt rentowych). Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczony I. A. wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne ustalenie wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy przy uwzględnieniu wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w okresach 15 sierpnia 1974r. do 26 lipca 1975r., od 16 września 1975r. do 30 kwietnia 1976r. oraz od 4 maja 1976r. do 31 grudnia 1978r. Przyznał, że za okresy te nie posiada zaświadczenia ZUS Rp-7, ale w książeczce ubezpieczeniowej widnieją wpisy o średnim miesięcznym wynagrodzeniu i na podstawie tych danych można przeliczyć świadczenie rentowe. Przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za wskazane okresy jest dla niego krzywdzące, gdyż jego faktyczne zarobki w tamtych czasach były o wiele wyższe (odwołanie wraz z załącznikami k.1-3 akt sprawy). Po wniesieniu przez ubezpieczonego odwołania, w dniu 17 października 2016r. organ rentowy z urzędu przeliczył ubezpieczonemu od 31 lipca 2016r. ,tj. od nabycia uprawnień rentę z tytułu niezdolności do pracy uwzględniając w podstawie wymiaru wynagrodzenie za okres od 1 stycznia 1976r. do 30 kwietnia 1976r. z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w W. - wg wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej. Przeliczenie to nie wpłynęło na wysokość świadczenia ubezpieczonego, które w dalszym ciągu wyniosło 1 639,85 złotych brutto miesięcznie (decyzja z 17 października 2016r. k.31 akt rentowych). W odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonego od decyzji z 2 września 2016r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące ustalenia wysokości świadczenia. Zaznaczył, że po wniesieniu odwołania dokonał ponownego przeliczenia renty ubezpieczonego przyjmując wynagrodzenie za okres od 1 stycznia 1976r. do 30 kwietnia 1976r. wg wpisu w legitymacji ubezpieczeniowej, ale uwzględnienie tego wynagrodzenia pozostało bez wpływu na wysokość świadczenia. Za pozostałe okresy wskazane przez ubezpieczonego w odwołaniu nie ma możliwości przyjęcia wynagrodzenia z legitymacji ubezpieczeniowej, gdyż albo brak w niej wpisu o wysokości wynagrodzenia albo wpis ten dotyczy średniego miesięcznego wynagrodzenia bądź też wskazuje łączną kwotę wynagrodzenia za okres 2 lat (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.4-6 akt sprawy). W toku rozprawy ubezpieczony odstąpił od żądania przeliczenia renty przy uwzględnieniu pozostałego okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w W. (zatrudnienie od 16 września 1975r. do 30 kwietnia 1976r.) - protokół rozprawy z 26 stycznia 2017r. minuta 18. nagrania, k.20 akt sprawy. Sąd ustalił, co następuje: W okresie od 15 sierpnia 1974r. do 26 lipca 1975r. ubezpieczony I. A. był zatrudniony w Zakładach (...) w W. (wpis na stronie 82-83 legitymacji ubezpieczeniowej – w kopercie na k.27 akt rentowych). Od 1 lutego 1975r. ubezpieczony osiągał wynagrodzenie zasadnicze wg szóstej grupy zaszeregowania wynoszącej 13 złotych za godzinę (wniosek o przeszeregowanie z 30 listopada 1974r. - w aktach osobowych). W ostatnim miesiącu zatrudnienia w powyższym zakładzie ubezpieczony osiągnął wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 2 280 złotych, premię w wysokości 114 złotych oraz dodatki w wysokości 78 złotych (wpis na odwrocie karty obiegowej zwolnienia z 26 lipca 1975r. - w aktach osobowych). W okresie od 4 maja 1976r. do 31 maja 1979r. ubezpieczony był zatrudniony w Fabryce (...) w M. (wpis na stronie 82-83 legitymacji ubezpieczeniowej – w kopercie na k.27 akt rentowych oraz świadectwo pracy z 31 maja 1979r. k.15 akt o ustalenie kapitału początkowego). W okresie zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie wynagrodzenie zasadnicze ubezpieczonego wynosiło 14,50 złotych za godzinę (w/w świadectwo pracy). W ostatnim roku zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie ,tj. w okresie od 1 maja 1978r. do 30 kwietnia 1979r. wynagrodzenie ubezpieczonego wyniosło 37 001 złotych (wpis na stronie 83 legitymacji ubezpieczeniowej – w kopercie na k.27 akt rentowych). Przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia rentowego ubezpieczonego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia na przestrzeni lat od 1979r. do 2012r., przy uwzględnieniu w/w wynagrodzenia uzyskanego przez ubezpieczonego z tytułu zatrudnienia w w/w Fabryce (...) w M. , wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty wynosi 80,52%, a wysokość świadczenia na dzień 31 lipca 2016r. ,tj. na datę przyznania świadczenia wynosi l 679,01 złotych brutto miesięcznie (projekt decyzji z wyliczeniem wysokości świadczenia k.26-30 akt sprawy i pismo pełnomocnika organu rentowego z 17 marca 2017r. k.39 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie I. A. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) wysokość renty oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy Sąd uznał, że decyzja organu rentowego z 2 września 1976r. winna być zmieniona. Z ustaleń Sądu wynika, że ubezpieczony nie dysponuje zaświadczeniami o wysokości wynagrodzenia na druku ZUS Rp-7 za okres zatrudnienia w Zakładach (...) w W. od 15 sierpnia 1974r. do 26 lipca 1975r. oraz za okres zatrudnienia w Fabryce (...) w M. od 4 maja 1976r. do 31 maja 1979r. W sprawie nie zachowała się również dokumentacja płacowa za w/w okresy (vide: pismo Fabryki (...) SA w M. z 5 stycznia 2017r. k.13 akt sprawy). Okoliczność ta nie oznacza jednak bezzasadności roszczenia ubezpieczonego o przeliczenie wysokości renty przy uwzględnieniu zachowanych danych o wysokości wynagrodzenia - tak w legitymacji ubezpieczeniowej (na k.27 akt rentowych), jak też w świadectwie pracy za okres pracy w Fabryce (...) w M. (na k.15 akt o ustalenie kapitału początkowego), jak też w aktach osobowych ubezpieczonego za okres zatrudnienia w Zakładach (...) w W. . Na podstawie danych zawartych w w/w dokumentach możliwe było ustalenie wysokości stawki godzinowej wynagrodzenia ubezpieczonego tak w Zakładach (...) w W. , jak i w Fabryce (...) w M. , a za niektóre okresy również osiągniętych kwot wynagrodzenia (vide: ustalenia faktyczne). To zaś pozwoliło na ustalenie, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonego ustalony z 20 lat kalendarzowych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu od 1979r. do 2012r. wynosi 80,52% (wg wyliczeń organu rentowego na k.26 akt sprawy i k.39 akt sprawy uwzględniających stawkę godzinową wynagrodzenia zasadniczego oraz kwoty wynagrodzenia odnotowane w legitymacji ubezpieczeniowej – vide: zobowiązanie Sądu k.21 akt sprawy). W tych okolicznościach zachodziła podstawa do przeliczenia renty ubezpieczonego, której wysokość przy przyjęciu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w wysokości 80,52 % wynosi poczynając od 31 lipca 2016r. ,tj. od daty ustalenia prawa do świadczenia - 1 679,01 złotych brutto miesięcznie. Mając na uwadze powyższe okoliczności i ustalenia Sąd na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI