IV U 832/18

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2019-09-06
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturaZUSprzeliczeniepodstawa wymiarudokumentacja płacowawskaźnik wysokościubezpieczenie społeczneprawo emerytalne

Sąd Okręgowy zmienił decyzję ZUS, przyznając ubezpieczonej wyższą emeryturę po przeliczeniu podstawy wymiaru z okresu, za który nie zachowała dokumentacji płacowej.

Ubezpieczona B.C. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia emerytury, twierdząc, że nie zachowała dokumentacji płacowej z lat 1966-1979, ale jej wynagrodzenie powinno zostać uwzględnione. Sąd, opierając się na opinii biegłej księgowej, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia (76,88%) jest korzystniejszy od dotychczasowego (75,45%). W związku z tym, sąd zmienił decyzję ZUS i ustalił wyższą miesięczną emeryturę.

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej B.C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej przeliczenia wysokości emerytury. ZUS odmówił przeliczenia, ponieważ dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, obliczony z 5 lat kalendarzowych (1980-1984) na 75,45%, był najwyższy i korzystniejszy niż wskaźniki obliczone z 10 lat (69,63%) lub 20 lat (56,09%) z późniejszych okresów. Ubezpieczona wniosła o ponowne ustalenie wysokości emerytury, uwzględniając wynagrodzenie z lat 1966-1979, mimo braku zachowanej dokumentacji płacowej. Sąd Okręgowy w Siedlcach, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłej księgowej, ustalił, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony z 20 lat dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wynosi 76,88%. Ponieważ wskaźnik ten był wyższy od dotychczasowego (75,45%), sąd uznał odwołanie za uzasadnione. Na mocy art. 111 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił wysokość emerytury B.C. na dzień 1 września 2018r. na kwotę 1 325,12 zł brutto miesięcznie. Sąd przyznał również koszty zastępstwa procesowego z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest przeliczenie emerytury, jeśli wskaźnik obliczony z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia jest korzystniejszy od dotychczasowego, nawet przy braku pełnej dokumentacji płacowej z przeszłości, o ile można ją odtworzyć innymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego księgowego, który na podstawie zachowanych dokumentów osobowych ustalił wynagrodzenie ubezpieczonej z lat 1966-1978. Pozwoliło to na obliczenie korzystniejszego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury (76,88%) w porównaniu do wskaźnika ustalonego przez ZUS (75,45%).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

B. C.

Strony

NazwaTypRola
B. C.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (3)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 111 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten określa warunki ponownego obliczenia wysokości emerytury, w tym możliwość wyboru 20 lat z całego okresu ubezpieczenia, jeśli wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ten określa sposób ustalania podstawy wymiaru emerytury.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje możliwość zmiany zaskarżonej decyzji przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość przeliczenia emerytury na podstawie wskaźnika z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia, jeśli jest on korzystniejszy. Ustalenie wysokości wynagrodzenia z okresu 1966-1979 na podstawie zachowanych dokumentów osobowych i opinii biegłego, mimo braku pełnej dokumentacji płacowej.

Odrzucone argumenty

Argument ZUS, że dotychczasowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury (75,45%) jest najkorzystniejszy i nie ma podstaw do przeliczenia.

Godne uwagi sformułowania

wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury brak zachowanej dokumentacji płacowej najkorzystniejszy wskaźnik

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy wymiaru emerytury w przypadku braku pełnej dokumentacji płacowej i interpretacja art. 111 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji płacowej i możliwości jej odtworzenia. Wynik zależy od konkretnych dowodów i opinii biegłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak można walczyć o swoje prawa emerytalne nawet w sytuacji braku dokumentów, co jest częstym problemem wielu osób. Pokazuje też rolę biegłych w postępowaniach sądowych.

Emerytura wyższa mimo braku dokumentów? Sąd przyznał rację ubezpieczonej!

Dane finansowe

emerytura: 1325,12 PLN

koszty pomocy prawnej: 110,7 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 832/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2019r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2019r. w S. odwołania B. C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 października 2018 r. Nr (...) w sprawie B. C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o wysokość emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala wysokość emerytury B. C. na dzień 01 września 2018r. na kwotę (...) ,12 (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia pięć złotych i dwanaście groszy) brutto miesięcznie; II. przyznaje i nakazuje wypłacić z sum Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach) na rzecz adw. R. D. kwotę 110,70 zł (sto dziesięć złotych i siedemdziesiąt groszy) zawierającą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz B. C. z urzędu. Sygn. akt: IV U 832/18 UZASADNIENIE Decyzją z (...) 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił B. C. prawa do przeliczenia emerytury wskazując, że decyzją z 24 marca 2009r. przeliczono podstawę wymiaru emerytury, przy czym do ustalenia tej podstawy przyjęto wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 5 kolejnych lat kalendarzowych od 1980r. do 1984r., który wynosi 75,45% i jest wyższy od wskaźnika obliczonego z uwzględnieniem zarobków z 10 lat z okresu 1980-1999 ,tj. od 1980r. do 1989r. wynoszącego 69,63% i od wskaźnika obliczonego z uwzględnieniem zarobków z 20 lat z całego okresu ubezpieczenia wynoszącego 56,09%. Wobec tego, że oba w/w wskaźniki są niższe od dotychczasowego wskaźnika wynoszącego 75,45% w świetle art.111 ust.1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych brak jest podstaw do przeliczenia emerytury ubezpieczonej (zaskarżona decyzja z 17 października 2018r. k.278 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożył ubezpieczona B. C. wnosząc o jej zmianę poprzez ponowne ustalenie wysokości emerytury przy uwzględnieniu wynagrodzenia faktycznie uzyskiwanego w latach 1966-1979 z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) w S. wskazując, że z w/w okresu nie zachowała się dokumentacja płacowa jednakże okoliczność ta nie może przemawiać na jej niekorzyść. Na okoliczność wynagrodzenia uzyskiwanego w w/w okresie ubezpieczona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w osobach współpracowników z tamtego okresu zatrudnienia (odwołanie wraz z załącznikami k.1-5 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6-7 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Od (...) 1994r. ubezpieczona B. C. uprawniona była do renty inwalidzkiej (decyzja z 30 sierpnia 1994r. o przyznaniu renty k.20-21 akt rentowo-emerytalnych). Następnie, od 12 lutego 2000r. ubezpieczona nabyła prawo do emerytury. Do obliczenia wysokości emerytury przyjęto podstawę wymiaru renty i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru w wysokości 73,85% (decyzja z 29 lipca 2008r. o przeliczeniu emerytury k.199-199v akt emerytalnych). Następnie decyzją z 24 marca 2009r. organ rentowy ponownie ustalił wysokość emerytury ubezpieczonej przy uwzględnieniu kwot minimalnego wynagrodzenia w podstawie wymiaru. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonej organ rentowy przyjął wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 5 lat kalendarzowych ,tj. od stycznia 1980r. do grudnia 1984r. Obliczony w oparciu o powyższe wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 75,45% (decyzja z 24 marca 2009r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury k.236 akt emerytalnych). W dniu 18 września 2018r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonej o ponowne ustalenie wysokości emerytury poprzez obliczenie podstawy wymiaru emerytury z okresu, za który nie udokumentowała zarobków (wniosek z 18 września 2018r. k.75 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku zaskarżoną decyzją z 17 października 2018r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do przeliczenia emerytury podnosząc, że dotychczas przyjęty wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury obliczony z lat 1980-1984 i wynoszący 75,45% jest najkorzystniejszy ,tj. jest korzystniejszy od wskaźnika obliczonego z uwzględnieniem zarobków z 10 lat wybranych z okresu 1980-1999 ,tj. od 1980r. do 1989r. wynoszącego 69,63% i od wskaźnika obliczonego z uwzględnieniem zarobków z 20 lat z całego okresu ubezpieczenia wynoszącego 56,09% (decyzja z 17 października 2018r. k.278 akt emerytalnych). W okresie od 12 lutego 1966r. do 10 sierpnia 1979r. ubezpieczona była zatrudniona w Zakładach (...) w S. , początkowo jako uczeń w szwalni, a następnie kolejno na stanowiskach robotnika warząco-mierzącego w dziale krojowni, rozdzielczej w dziale konfekcji, a następnie od 1 czerwca 1968r. do końca zatrudnienia ,tj. do 10 sierpnia 1979r. na stanowisku robotnika magazynowego w dziale przygotowania produkcji. Zgodnie ze świadectwem pracy oraz zachowanymi dokumentami – angażami zgromadzonymi w aktach osobowych ubezpieczonej, w okresie powyższego zatrudnienia ubezpieczonej przysługiwało wynagrodzenie zasadnicze w stawce godzinowej, premia do 40%, deputat węglowy oraz dodatek za staż pracy (świadectwo pracy z 10 sierpnia 1979r. wystawione przez Zakłady (...) w S. k.8 akt emerytalno-rentowych, dokumentacja zgromadzona w aktach osobowych ubezpieczonej z okresu zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie k.32-56 akt sprawy, częściowo zeznania świadków J. G. i E. K. k.61v-62 akt sprawy, zeznania ubezpieczonej k.60-61 akt sprawy). Biegła z zakresu księgowości w osobie A. D. w opinii sporządzonej na zlecenie Sądu w oparciu o zachowaną dokumentację osobową ubezpieczonej (angaże wskazujące na składniki wynagrodzenia i ich wysokość) z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w S. ustaliła wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego przez ubezpieczoną w kolejnych latach w/w zatrudnienia od 1966r. do 1978r., a następnie obliczyła, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyliczony z 20 lat dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wynosi 76,88%, a zatem jest korzystniejszy od dotychczas ustalonego przez organ rentowy w wysokości 75,45%, a obliczona przy uwzględnieniu powyższego wskaźnika (76,88%) emerytura na dzień 1 września 2018r. ,tj. na miesiąc wystąpienia przez ubezpieczoną z wnioskiem o przeliczenie emerytury wynosi 1 325,12 złotych brutto miesięcznie (opinia biegłej księgowej A. D. k.71-81 akt sprawy i opinia uzupełniająca k.103-108 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie B. C. okazało się uzasadnione. Zgodnie z art.111 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) wysokość emerytury oblicza się ponownie od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art.15 , jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenie emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury albo o ponowne ustalenie emerytury, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne emerytury, a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Odnosząc powyższe uregulowanie do okoliczności sprawy i mając na uwadze ustalenia płynące z opinii biegłej księgowej Sąd stwierdził, że zachodzą podstawa do zmiany zaskarżonej decyzji. Zgromadzone w sprawie dowody, w głównej mierze z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonej z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w S. pozwoliły na ustalenie wysokości wynagrodzenia osiąganego przez ubezpieczoną w okresie zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie. To zaś pozwoliło na ustalenie, że wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury ubezpieczonej ustalony z 20 lat dowolnie wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu wynosi 76,88 %, a zatem jest wyższy od dotychczas ustalonego w wysokości 75,45%. Sąd podzielił ustalenia opinii, która wydana została przez osobę posiadającą wiadomości specjalne, jest spójna, logiczna i należycie uzasadniona. W tych okolicznościach zachodziła podstawa do przeliczenia emerytury ubezpieczonej, której wysokość przy przyjęciu w/w wskaźnika wysokości podstawy wymiaru w wysokości 76,88% wynosi poczynając od 1 września 2018r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczona zgłosiła wniosek o przeliczenie 1 325,12 złotych brutto miesięcznie. Mając na uwadze powyższe okoliczności i ustalenia Sąd na podstawie art.477 14 §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI