IV U 1297/15

Sygn. akt IV U 1297/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2016r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2016r. w S. odwołania I. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 19 października 2015 r. (Nr (...) ) w sprawie I. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo I. P. do emerytury od dnia 01 października 2015 r. II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz I. P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 1297/15 UZASADNIENIE Decyzją z 19 października 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił I. P. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres ubezpieczenia oraz 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres ubezpieczenia stanowi 24 lata, 9 miesięcy i 21 dni. Odwołanie od w/w decyzji złożył I. P. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał m.in., że do okresu ubezpieczenia należy doliczyć okres jego pracy w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości W. gmina C. należącym do wuja T. C. oraz babci J. C. (1) od 29 czerwca 1971r. do 17 września 1973r., a do stażu pracy w szczególnych warunkach należy zaliczyć okres jego pracy w Wojewódzkiej Kolumnie (...) Sanitarnego w S. od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1995r., gdzie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku mechanika wykonując prace w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych (odwołanie k.1-2 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony I. P. w dniu (...) ukończył 60-ty rok życia. W dniu 24 sierpnia 2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 24 sierpnia 2015r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lata, 9 miesięcy i 21 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczony nie wykazał, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Wskazując na powyższe decyzją z 8 września 2015r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 8 września 2015r. k.18 akt emerytalnych). W dniu 7 października 2015r. wpłynął do organu rentowego wniosek ubezpieczonego o ponowne rozpoznanie wniosku o emeryturę z uwzględnieniem do okresu ubezpieczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym babci J. C. (1) położonym w miejscowości W. gmina C. podczas wakacji w 1971r., 1972r. i 1973r. (wniosek z 7 października 2015r. wraz z załącznikami k.19-30 akt emerytalnych). Po rozpoznaniu powyższego wniosku, zaskarżoną decyzją z 19 października 2015r. organ rentowy ponownie odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury wskazując, że praca w gospodarstwie rolnym babci w okresie wakacji nie jest pracą w rozumieniu ustawy emerytalnej, a jedynie formą pomocy doraźnej. Nadto organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie udowodnił co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach (zaskarżona decyzja z 19 października 2015r. k.32 akt emerytalnych). Ubezpieczony urodził się w dniu (...) w M. . Razem z rodzicami i o 3 lata młodszym bratem ubezpieczony zamieszkiwał w miejscowości B. oddalonej o kilka kilometrów od M. . Dwa kilometry od miejscowości B. położona jest wieś W. , w której zamieszkiwała babka ubezpieczonego ze strony matki – J. C. (1) oraz sześcioro rodzeństwo matki ubezpieczonego, w tym jej brat J. C. (2) . Babka ubezpieczonego i jego wuj J. C. (2) od lat 60-tych byli posiadaczami nieruchomości rolnych położonych na terenie wsi W. , a w latach 70-tych stali się właścicielami posiadanych nieruchomości w drodze tzw. uwłaszczenia. Babka ubezpieczonego J. C. (1) uzyskała Akt Własności Ziemi na nieruchomości rolne o łącznej powierzchni 8,23 ha, a wuj T. C. otrzymał Akt Własności Ziemi na nieruchomości rolne o łącznej powierzchni 8,22 ha (Akty Własności Ziemi z 16 września 1976r. oraz zaświadczenie Starostwa Powiatowego w M. z 6 października 2015r. k.21-23 akt emerytalnych). T. C. był kawalerem i faktycznie jego gospodarstwo rolne stanowiło funkcjonalną całość z gospodarstwem rolnym jego matki J. C. (1) . Pozostałe rodzeństwo matki ubezpieczonego (5 osób) choć mieszkało w jednym domu z J. C. (1) i T. C. nie pracowało stale w gospodarstwie rolnym, gdyż wszyscy pracowali zawodowo poza rolnictwem w W. lub w M. i po pracy wracali do domu około godziny 17. Na początku lat 70-tych rodzeństwo matki ubezpieczonego było w wieku od 40 do około 50 lat, a babka ubezpieczonego J. C. (1) ( urodzona w (...) r.) w dacie uwłaszczenia nieruchomości rolnych ,tj. w dniu 4 października 1971r. miała 70 lat. Ubezpieczony i jego brat byli jedynymi wnukami J. C. (1) . Poza jedną ciotką ubezpieczonego, która wyszła za mąż (nie miała dzieci), pozostało rodzeństwo jego matki nie założyło rodzin. Rodzice ubezpieczonego również pracowali poza rolnictwem. W czerwcu 1970r. ubezpieczony ukończył szkołę podstawową. Od września 1970r. rozpoczął naukę w trzyletniej (...) Szkole Zawodowej w M. , którą ukończył w dniu 20 czerwca 1973r. uzyskując zawód mechanika pojazdów samochodowych (świadectwa szkolne i świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej w M. z 20 czerwca 1973r. k.25-27 akt emerytalnych). W okresie nauki w szkole zawodowej – w trakcie roku szkolnego ubezpieczony mieszkał z rodzicami w miejscowości B. . Wszystkie zaś wakacje, w tym te przypadające po ukończeniu 16. roku życia (w dniu 29 czerwca 1971r.) ubezpieczony spędzał w gospodarstwie rolnym babki J. C. (1) i wuja T. C. . W okresie tym ubezpieczony mieszkał u w/w krewnych i codziennie pracował w prowadzonym przez nich gospodarstwie rolnym. W gospodarstwie, w którym około 12 ha stanowiło pole orne uprawiane było zboże, siano, warzywa oraz prowadzona była hodowla zwierząt – około 10 krów, 5-6 sztuk cielaków, około 10 sztuk trzody chlewnej równocześnie, 2 konie do prac polowych oraz drób. Mieszkając w wakacje w gospodarstwie rolnym ubezpieczony wstawał około godziny 6.30 - 7 i pomagał babce oraz wujowi w pracach w gospodarstwie. Pracował przy tzw. obrządku zwierząt i przy wszystkich pracach polowych – przy sianokosach, żniwach, przy zwożeniu siana i zboża do budynków gospodarczych, przy młócce. Ponadto wykonywał inne aktualnie potrzebne prace. Z uwagi na dużą powierzchnię gospodarstwa i brak mechanizacji praca ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym w okresach wakacyjnych 1971r., 1972r. i 1973r. miała istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. W dniu 18 września 1973r. ubezpieczony podjął pierwszą pracę zawodową w Kółku Rolniczym – (...) bazie Maszynowej w B. (świadectwo pracy z 7 stycznia 2014r. k.3 akt o ustalenie kapitału początkowego, zeznania świadków: I. S. k.20-20v, H. S. k.20v i B. G. k.20v-21 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.34 i k.18v-19 akt sprawy). Od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1995r., a zatem przez 16 lat i 3 miesiące ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Wojewódzkiej Kolumnie (...) Sanitarnego w S. , przy czym pracę świadczył w Rejonowej (...) w M. (świadectwo pracy z 31 marca 1995r. k.7 akt o ustalenie kapitału początkowego). Przez cały okres zatrudnienia ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku mechanika napraw pojazdów samochodowych (umowa o pracę na czas nieokreślony z 2 stycznia 1979r. i angaże na stanowisku mechanika – w aktach osobowych). Poza ostatnimi 6-8 miesiącami pracy ubezpieczony stale wykonywał naprawy pojazdów samochodowych w kanałach. W Rejonowej K. (...) w M. było około 35 samochodów, w tym karetki pogotowia ratunkowego, samochody osobowe i dostawcze. W warsztacie były 2 kanały (wewnątrz pomieszczenia) i jeden na zewnątrz oraz zatrudnionych było 4 mechaników. Naprawy dokonywane w kanałach dotyczyły m.in. układu wydechowego, układu zawieszenia, skrzyni biegów, wymiany oleju. Doraźnie ubezpieczony wychodził z kanału w celu przyniesienia potrzebnego narzędzia lub części. Z upływem czasu doszło do zmniejszenia liczby ośrodków zdrowia na terenie powiatu (...) , co pociągnęło za sobą zmniejszenie taboru samochodowego do około 20 sztuk. Ponadto doszło do spadku usług świadczonych przez warsztat na rzecz klientów z zewnątrz, które to usługi od pewnego czasu były oferowane do odbiorców zewnętrznych. W związku ze zmniejszeniem ilość napraw w warsztacie, w dniu 16 grudnia 1994r. Kierownik Rejonowej (...) w M. skierował do Dyrektora Wojewódzkiej Kolumny wniosek o przeniesienie ubezpieczonego ze stanowiska mechanika na stanowisko kierowcy (pismo z 16 grudnia 1994r. – w aktach osobowych ubezpieczonego). W uwzględnieniu powyższego wniosku, pismem z 29 grudnia 1994r. pracodawca ubezpieczonego wypowiedział mu umowę o pracę w części dotyczącej stanowiska pracy – ze stanowiska mechanika na stanowisko kierowcy. Ubezpieczony nie zgodził się na zaproponowane warunki pracy, w następstwie czego umowa o pracę rozwiązała się z dniem 31 marca 1995r. (wypowiedzenie warunków umowy o pracę z 29 grudnia 1994r. i pismo ubezpieczonego o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy z 14 lutego 1995r. – w aktach osobowych, zeznania świadków: J. P. i A. C. k.21-22 akt sprawy, D. J. k.30v-31v akt sprawy, B. W. k.33v-34 akt sprawy oraz zeznania ubezpieczonego k.34-34v i k.19-19v akt sprawy). Ubezpieczony nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.17 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie I. P. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego ogólnego stażu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, a także stażu pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Ubezpieczony podnosił, że posiada 25-letni okres ubezpieczenia, gdyż uwzględniony przez organ rentowy okres ubezpieczenia w wymiarze 24 lata, 9 miesięcy i 21 dni należy uzupełnić okresami pracy ubezpieczonego w czasie wakacji w 1971r., 1972r. i 1973r. w gospodarstwie rolnym babki i wuja położonym w miejscowości W. o powierzchni ponad 16 ha. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zaliczania do okresu ubezpieczenia, okresów pracy w gospodarstwie rolnym podczas wakacji była przedmiotem orzecznictwa sądów, które jednolicie opowiedziały się za taką możliwością. W okolicznościach sprawy – w świetle przeprowadzonych dowodów nie ulega wątpliwości, że ubezpieczony w w/w okresach wakacyjnych wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym. Przedmiotowe gospodarstwo należało do bliskich krewnych ubezpieczonego i położone było blisko jego miejsca zamieszkania. Nie ma podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań świadków – (...) i samego ubezpieczonego, że jako dorastający wnuk i siostrzeniec, ubezpieczony w czasie wakacji „przeprowadzał” się do swojej baki i wuja i pomagał im w pracy w gospodarstwie. Należy podkreślić, że przedmiotowe gospodarstwo było duże –ponad 16-hekatarowe, a okres wakacji jest i był okresem nasilonych prac polowych, szczególnie jeśli zważyć, że w rozpatrywanym okresie gospodarstwo to było niezmechanizowane. Dodać również należy, że babka ubezpieczonego będąca właścicielką pod 8 ha ziemi na początku lat 70-tych była już osobą w podeszłym wieku (ukończony 70. rok życia), a zatem z pewnością jej zdolność do wykonywania prac polowych był ograniczona. W tych okolicznościach i wobec przedstawionej wyżej sytuacji rodzinnej, w której pozostałe dzieci J. C. (1) pracowały zawodowo nie może być wątpliwości, że praca ubezpieczonego miała istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd uznał, że wskazane wyżej okres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym (3 okresy wakacyjne, co stanowi 6 miesięcy) podlega doliczeniu do okresu wymaganego do emerytury, sprawiając że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 25-letnim okresem ubezpieczenia. W odniesieniu do stażu pracy w szczególnych warunkach ubezpieczony podniósł, że posiada wymagany 15-letni okres zatrudnienia w takich warunkach, a to z tytułu zatrudnienia w Wojewódzkiej Kolumnie (...) Sanitarnego w S. – (...) w M. , gdzie przez okres ponad 15 lat wykonywał pracę mechanika przy naprawach pojazdów mechanicznych w kanałach remontowych. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że w okresie zatrudnienia w powyższym przedsiębiorstwie trwającym od 2 stycznia 1979r. do 31 marca 1995r. ubezpieczony wykonywał wyżej opisaną pracę, przy czym poza ostatnimi miesiącami pracy (6 do 8 miesięcy, kiedy to spadła ilość napraw) pracę mechanika przy naprawach w kanale remontowym wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca tego rodzaju zaliczona jest do pracy w szczególnych warunkach o czym stanowi wykaz A dział XIV poz.16 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze . Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego powyższej pracy wskazują dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych ubezpieczonego oraz spójne zeznania w/w świadków - współpracowników ubezpieczonego w rozpatrywanym okresie, w tym jego przełożonego B. W. . Powyższych ustaleń nie podważa przy tym fakt, że ubezpieczony doraźnie opuszczał kanał w celu przyniesienia określonego narzędzia lub części. Były to bowiem czynności ściśle związane z dokonywanymi naprawami. Wskazać również należy, że jak wynika z zeznań ubezpieczonego i innych świadków okresowo - co 2 lata K. Sanitarna otrzymywała nowe karetki pogotowia, co wymagało pomalowania ich w odpowiednich kolorach, a to zajmowało około 2-3 dni pracy. Praca przy lakierowaniu natryskowym (taką metodą było to wykonywane) również zaliczana jest to pracy w szczególnych warunkach, o czym stanowi wykaz A dział XIVpoz.17 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Reasumując uznać należało, że ubezpieczony spełnia również przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że I. P. przysługuje prawo do emerytury od 1 października 2015r. ,tj. od miesiąca zgłoszenia ponownego wniosku o emeryturę (k.19 akt emerytalnych). Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art.98§1 i 3 kpc w zw. z art.99 kpc Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.