Orzeczenie · 2025-01-14

IV U 830/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Toruniu
Miejsce
Toruń
Data
2025-01-14
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚredniaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenia społeczneMały ZUS plusulgaterminydecyzja ZUSodwołanie

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał sprawę z odwołania E.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o składki. Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS z dnia 1 lipca 2024 r., która stwierdziła, że jest ona dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od stycznia do grudnia 2022 r., wraz z odsetkami, na łączną kwotę 12.631,37 zł. Ubezpieczona podnosiła, że decyzja nie zawierała uzasadnienia i była abstrakcyjna, a deklaracje składane elektronicznie były terminowe i nie były kwestionowane przez ZUS. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wyjaśnił, że po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek (art. 18a ustawy systemowej), ubezpieczona powinna była dokonać wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia właściwym dla zasad ogólnych (kod 0510) lub dla ulgi "Mały ZUS plus" (kod 0590), jeśli spełniała warunki. Ubezpieczona nie dopełniła tych formalności, nadal składając deklaracje z preferencyjnym kodem i opłacając składki od zaniżonej podstawy. Sąd ustalił, że działalność gospodarcza E.S. trwała od 16 grudnia 2019 r. do 29 grudnia 2022 r. Okres preferencyjnych składek na podstawie art. 18a ustawy zakończył się 31 grudnia 2021 r. Po tym terminie ubezpieczona nadal deklarowała podstawę wymiaru składek wynoszącą 30% minimalnego wynagrodzenia, nie składając wymaganych dokumentów do zgłoszenia się do ubezpieczeń na zasadach ogólnych lub w ramach "Małego ZUS plus". Sąd uznał, że ubezpieczona nie zachowała warunków formalnych i materialnych do skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus" (art. 18c ustawy), w szczególności nie złożyła wymaganych zgłoszeń i informacji w ustawowych terminach. W związku z tym, składki za okres od stycznia do grudnia 2022 r. powinny być naliczane na zasadach ogólnych (art. 18 ust. 8 ustawy), co skutkowało powstaniem zadłużenia. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne. Jednocześnie, na podstawie art. 102 k.p.c., sąd nie obciążył ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, nieznajomość przez ubezpieczoną szczegółowych zasad systemu ubezpieczeń społecznych, jej subiektywne przekonanie o słuszności stanowiska oraz specyfikę spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ulgi "Mały ZUS plus", obowiązków zgłoszeniowych płatników składek po zakończeniu okresu preferencyjnych składek oraz stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach ubezpieczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy będącego rencistą, który po okresie preferencyjnych składek nie dopełnił formalności związanych z "Małym ZUS plus".

Zagadnienia prawne (2)

Czy ubezpieczona, która po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne, nie dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem i ponownym zgłoszeniem do ubezpieczeń z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia, może skorzystać z ulgi "Mały ZUS plus"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ubezpieczona nie może skorzystać z ulgi "Mały ZUS plus", ponieważ nie dopełniła wymaganych formalności i nie złożyła stosownych zgłoszeń w ustawowych terminach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że terminowe złożenie zgłoszeń i informacji o dochodach jest warunkiem konstytutywnym do skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus". Brak tych formalności w terminie skutkuje rezygnacją z ulgi i naliczaniem składek na zasadach ogólnych.

Czy wadliwość formalna decyzji administracyjnej (np. brak uzasadnienia) może stanowić podstawę do jej uchylenia w postępowaniu sądowym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestie wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostają zasadniczo poza przedmiotem postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, chyba że wady te dyskwalifikują decyzję w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach wynikających z prawa materialnego. Krótkie uzasadnienie decyzji administracyjnej nie pozbawia jej przymiotu aktu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.

Strony

NazwaTypRola
E. S.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

u.s.u.s. art. 18a § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej jako zadeklarowaną kwotę, nie niższą niż 30% minimalnego wynagrodzenia.

u.s.u.s. art. 18c § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa warunki skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus", uzależniając podstawę wymiaru składek od dochodu z działalności gospodarczej, jeśli roczny przychód nie przekroczył 120.000 zł.

u.s.u.s. art. 18c § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Nakłada obowiązek przekazania informacji o rocznym dochodzie i podstawie wymiaru składek w deklaracji za styczeń danego roku kalendarzowego.

u.s.u.s. art. 18c § 10

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Stanowi, że rezygnacja z ulgi "Mały ZUS plus" oznacza ustalanie składek na zasadach ogólnych (art. 18 ust. 8) do końca roku kalendarzowego.

u.s.u.s. art. 36 § 14a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa termin na zgłoszenie zmian dotyczących tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w ramach "Małego ZUS plus".

u.s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach ogólnych.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 46 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 18c § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa górną i dolną granicę podstawy wymiaru składek w ramach ulgi "Mały ZUS plus".

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 36

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 98

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 96 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopełnienie przez ubezpieczoną formalności związanych z wyrejestrowaniem i ponownym zgłoszeniem do ubezpieczeń po zakończeniu okresu preferencyjnych składek. • Niezłożenie w terminie wymaganych dokumentów i informacji o dochodach, co skutkuje brakiem możliwości skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus". • Opłacanie składek od zaniżonej podstawy wymiaru, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Decyzja ZUS jest wadliwa z powodu braku uzasadnienia. • Ubezpieczona terminowo składała deklaracje i uiszczała składki, a ZUS nie kwestionował ich przez długi czas.

Godne uwagi sformułowania

kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania • termin na dokonanie zgłoszenia do ulgi tzw. „mały ZUS plus” ma charakter materialny • zdarzeniem powodującym powstanie prawa do ubezpieczenia na zasadach określonych w art. 18c ustawy jest dopiero terminowe przekazanie informacji o rocznym dochodzie wraz z deklaracją rozliczeniową • zasada słuszności • wypadki szczególnie uzasadnione

Skład orzekający

Danuta Domańska

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi \"Mały ZUS plus\", obowiązków zgłoszeniowych płatników składek po zakończeniu okresu preferencyjnych składek oraz stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy będącego rencistą, który po okresie preferencyjnych składek nie dopełnił formalności związanych z "Małym ZUS plus".

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnej ulgi dla przedsiębiorców "Mały ZUS plus" i wyjaśnia kluczowe, często pomijane formalności, których niedopełnienie może prowadzić do znaczących zadłużeń. Pokazuje też, jak sąd podchodzi do kwestii kosztów w sprawach ubezpieczeniowych.

Czy wiesz, że niedopełnienie jednej formalności może kosztować Cię tysiące złotych składek ZUS? Wyjaśniamy "Mały ZUS plus".

Dane finansowe

WPS: 12 631,37 PLN

składki na ubezpieczenia społeczne: 8949,29 PLN

odsetki od składek na ubezpieczenia społeczne: 2646 PLN

składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy: 1036,18 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst