IV U 830/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał sprawę z odwołania E.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o składki. Ubezpieczona odwołała się od decyzji ZUS z dnia 1 lipca 2024 r., która stwierdziła, że jest ona dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od stycznia do grudnia 2022 r., wraz z odsetkami, na łączną kwotę 12.631,37 zł. Ubezpieczona podnosiła, że decyzja nie zawierała uzasadnienia i była abstrakcyjna, a deklaracje składane elektronicznie były terminowe i nie były kwestionowane przez ZUS. ZUS w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy wyjaśnił, że po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek (art. 18a ustawy systemowej), ubezpieczona powinna była dokonać wyrejestrowania i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia właściwym dla zasad ogólnych (kod 0510) lub dla ulgi "Mały ZUS plus" (kod 0590), jeśli spełniała warunki. Ubezpieczona nie dopełniła tych formalności, nadal składając deklaracje z preferencyjnym kodem i opłacając składki od zaniżonej podstawy. Sąd ustalił, że działalność gospodarcza E.S. trwała od 16 grudnia 2019 r. do 29 grudnia 2022 r. Okres preferencyjnych składek na podstawie art. 18a ustawy zakończył się 31 grudnia 2021 r. Po tym terminie ubezpieczona nadal deklarowała podstawę wymiaru składek wynoszącą 30% minimalnego wynagrodzenia, nie składając wymaganych dokumentów do zgłoszenia się do ubezpieczeń na zasadach ogólnych lub w ramach "Małego ZUS plus". Sąd uznał, że ubezpieczona nie zachowała warunków formalnych i materialnych do skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus" (art. 18c ustawy), w szczególności nie złożyła wymaganych zgłoszeń i informacji w ustawowych terminach. W związku z tym, składki za okres od stycznia do grudnia 2022 r. powinny być naliczane na zasadach ogólnych (art. 18 ust. 8 ustawy), co skutkowało powstaniem zadłużenia. Sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne. Jednocześnie, na podstawie art. 102 k.p.c., sąd nie obciążył ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, nieznajomość przez ubezpieczoną szczegółowych zasad systemu ubezpieczeń społecznych, jej subiektywne przekonanie o słuszności stanowiska oraz specyfikę spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi "Mały ZUS plus", obowiązków zgłoszeniowych płatników składek po zakończeniu okresu preferencyjnych składek oraz stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy będącego rencistą, który po okresie preferencyjnych składek nie dopełnił formalności związanych z "Małym ZUS plus".
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczona, która po zakończeniu 24-miesięcznego okresu preferencyjnych składek na ubezpieczenia społeczne, nie dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem i ponownym zgłoszeniem do ubezpieczeń z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia, może skorzystać z ulgi "Mały ZUS plus"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie może skorzystać z ulgi "Mały ZUS plus", ponieważ nie dopełniła wymaganych formalności i nie złożyła stosownych zgłoszeń w ustawowych terminach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że terminowe złożenie zgłoszeń i informacji o dochodach jest warunkiem konstytutywnym do skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus". Brak tych formalności w terminie skutkuje rezygnacją z ulgi i naliczaniem składek na zasadach ogólnych.
Czy wadliwość formalna decyzji administracyjnej (np. brak uzasadnienia) może stanowić podstawę do jej uchylenia w postępowaniu sądowym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestie wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostają zasadniczo poza przedmiotem postępowania sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, chyba że wady te dyskwalifikują decyzję w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd ubezpieczeń społecznych skupia się na wadach wynikających z prawa materialnego. Krótkie uzasadnienie decyzji administracyjnej nie pozbawia jej przymiotu aktu administracyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 18a § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej jako zadeklarowaną kwotę, nie niższą niż 30% minimalnego wynagrodzenia.
u.s.u.s. art. 18c § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa warunki skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus", uzależniając podstawę wymiaru składek od dochodu z działalności gospodarczej, jeśli roczny przychód nie przekroczył 120.000 zł.
u.s.u.s. art. 18c § 9
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nakłada obowiązek przekazania informacji o rocznym dochodzie i podstawie wymiaru składek w deklaracji za styczeń danego roku kalendarzowego.
u.s.u.s. art. 18c § 10
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Stanowi, że rezygnacja z ulgi "Mały ZUS plus" oznacza ustalanie składek na zasadach ogólnych (art. 18 ust. 8) do końca roku kalendarzowego.
u.s.u.s. art. 36 § 14a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa termin na zgłoszenie zmian dotyczących tytułu ubezpieczenia związanego ze sposobem obliczania podstawy wymiaru składek w ramach "Małego ZUS plus".
u.s.u.s. art. 18 § 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na zasadach ogólnych.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 46 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 18c § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa górną i dolną granicę podstawy wymiaru składek w ramach ulgi "Mały ZUS plus".
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 36
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 98
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 96 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie przez ubezpieczoną formalności związanych z wyrejestrowaniem i ponownym zgłoszeniem do ubezpieczeń po zakończeniu okresu preferencyjnych składek. • Niezłożenie w terminie wymaganych dokumentów i informacji o dochodach, co skutkuje brakiem możliwości skorzystania z ulgi "Mały ZUS plus". • Opłacanie składek od zaniżonej podstawy wymiaru, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Odrzucone argumenty
Decyzja ZUS jest wadliwa z powodu braku uzasadnienia. • Ubezpieczona terminowo składała deklaracje i uiszczała składki, a ZUS nie kwestionował ich przez długi czas.
Godne uwagi sformułowania
kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania • termin na dokonanie zgłoszenia do ulgi tzw. „mały ZUS plus” ma charakter materialny • zdarzeniem powodującym powstanie prawa do ubezpieczenia na zasadach określonych w art. 18c ustawy jest dopiero terminowe przekazanie informacji o rocznym dochodzie wraz z deklaracją rozliczeniową • zasada słuszności • wypadki szczególnie uzasadnione
Skład orzekający
Danuta Domańska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi \"Mały ZUS plus\", obowiązków zgłoszeniowych płatników składek po zakończeniu okresu preferencyjnych składek oraz stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy będącego rencistą, który po okresie preferencyjnych składek nie dopełnił formalności związanych z "Małym ZUS plus".
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnej ulgi dla przedsiębiorców "Mały ZUS plus" i wyjaśnia kluczowe, często pomijane formalności, których niedopełnienie może prowadzić do znaczących zadłużeń. Pokazuje też, jak sąd podchodzi do kwestii kosztów w sprawach ubezpieczeniowych.
“Czy wiesz, że niedopełnienie jednej formalności może kosztować Cię tysiące złotych składek ZUS? Wyjaśniamy "Mały ZUS plus".”
Dane finansowe
WPS: 12 631,37 PLN
składki na ubezpieczenia społeczne: 8949,29 PLN
odsetki od składek na ubezpieczenia społeczne: 2646 PLN
składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy: 1036,18 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.