IV U 804/20
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, uznając, że okres prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem pracowniczym wymaganym do nabycia prawa do rekompensaty.
Ubezpieczona I. M. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, argumentując, że wykonywała ją również w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że do nabycia prawa do rekompensaty wymagane jest udowodnienie co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach w ramach stosunku pracy, a okres prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli praca miała podobny charakter, nie jest traktowany jako zatrudnienie pracownicze.
Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał odwołanie I. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do rekompensaty z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Ubezpieczona twierdziła, że spełnia warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach, wliczając w to okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej od 1999 do 2009 roku, gdzie wykonywała pracę stomatologa w tożsamym charakterze jak na umowie o pracę. ZUS odmówił prawa do rekompensaty, wskazując na nieudowodnienie wymaganego stażu pracy w szczególnych warunkach na dzień 1 stycznia 2009 roku. Sąd Okręgowy, opierając się na przepisach ustawy o emeryturach pomostowych oraz rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach, uznał, że wykonywanie działalności gospodarczej, nawet o charakterze pracy w szczególnych warunkach, nie jest równoznaczne z zatrudnieniem pracowniczym. Do przyznania rekompensaty niezbędne jest wykazanie okresów pracy w szczególnych warunkach, w których wnioskodawczyni była pracownikiem na podstawie umowy o pracę. Ponieważ wnioskodawczyni nie spełniła tego warunku, sąd oddalił jej odwołanie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, okres prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z zatrudnieniem pracowniczym i nie może być zaliczony do okresu pracy w szczególnych warunkach wymaganego do przyznania rekompensaty.
Uzasadnienie
Ustawa o emeryturach pomostowych oraz przepisy wykonawcze odsyłają do zatrudnienia pracowniczego jako podstawy do zaliczenia pracy w szczególnych warunkach. Określenie 'pracownik zatrudniony w szczególnych warunkach' oznacza, że osoba musi być pracownikiem na podstawie umowy o pracę, a nie osobą prowadzącą działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala odwołanie
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. M. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa prawna do oceny prawa do rekompensaty.
Ustawa o emeryturach pomostowych art. 2 § pkt 5
Definicja rekompensaty jako odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury.
Ustawa o emeryturach pomostowych art. 21
Warunek posiadania co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 24
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa do przyznania emerytury od osiągnięcia wieku emerytalnego.
Ustawa o emeryturach pomostowych art. 3 § ust. 1
Definicja prac w szczególnych warunkach jako prac związanych z czynnikami ryzyka, które mogą spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia.
rozporządzenie z 7.02.1983r. art. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
k.p.c. art. 477 § 14 §1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
ustawa z 2 marca 2020r. art. 22s2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym w związku z pandemią COVID-19.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli praca ma charakter prac w szczególnych warunkach, nie jest równoznaczny z zatrudnieniem pracowniczym wymaganym do przyznania rekompensaty. Do przyznania rekompensaty niezbędne jest wykazanie okresów pracy w szczególnych warunkach, w których wnioskodawczyni była pracownikiem na podstawie umowy o pracę.
Odrzucone argumenty
Okres prowadzenia działalności gospodarczej od 2.11.1999 do 1.01.2009, w którym świadczono usługi stomatologiczne w tożsamym charakterze jak na umowie o pracę, powinien być wliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
wykonywanie działalności gospodarczej, w charakterze wymienionym nawet jako praca w szczególnych warunkach, czy w szczególnym charakterze (...) nie jest tożsame z zatrudnieniem pracowniczym Użycie przez ustawodawcę określenia „będącymi pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" oznacza, iż zainteresowana musi wykazać okresy pracy w tych warunkach, w których to okresach była pracownikiem, a nie osobą prowadzącą czy współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Dorota Załęska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonych urodzonych po 1948 roku, którzy nie nabyli prawa do emerytury pomostowej i ubiegają się o rekompensatę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą i pracowały w warunkach szczególnych, a chcą zrozumieć zasady przyznawania rekompensat.
“Czy praca w Twojej firmie liczy się do emerytury? Sąd wyjaśnia, kiedy działalność gospodarcza nie wystarczy.”
Sektor
medycyna
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV U 804/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 23 lutego 2021 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Dorota Załęska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 lutego 2021 roku w Sieradzu odwołania I. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z 19 października 2020 r. Nr (...) w sprawie I. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. o rekompensatę oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 804/20 UZASADNIENIE Decyzją z 19.10.2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił I. M. prawa do rekompensaty z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach na podstawie ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2020.53) i ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2018.1924), z uwagi na nie udowodnienie 15 lat pracy w szczególnych warunkach na dzień 1.01.2009r. Nie podzielając powyższej decyzji w/w wniosła o jej zmianę i uznanie do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, prowadzenia działalności gospodarczej i przyznanie prawa do rekompensaty. Do odwołania dołączyła m.in. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 29.10.1999r. za okres od 1.10.1987 - 14.11.1990 i 2.11.1993 - 31.10.1999 (9 lat 1 miesiąc i 13 dni). Wskazywała, że w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, od 2.11.1999 – 1.01.2009, kontynuowała pracę w szczególnych warunkach, wykonując pracę w tożsamych charakterze, jak na umowę o pracę. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosiło oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: I. M. , ur. (...) W okresie od 1.10.1987 – 31.10.1999, w/w była zatrudniona stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) w Ł. , w tym od 1.10.1987 – 14.11.1990, 2.11.1993 – 31.10.1999, wykonywała pracę w szczególnych warunkach - lekarza stomatologa przyjmującego pacjentów (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 8/akta sprawy). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od 2.11.1999 – 1.01.2009, świadczyła usługi stomatologiczne (bezsporne). W dniu 18.08.2020r., I. M. złożyła w ZUS wniosek o emeryturę (wniosek z załącznikami/akta ZUS). Decyzją z 19.10.2020r. Zakład przyznał wnioskodawczyni prawo do emerytury od 25.09.2020r. tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego działając na podstawie przepisów art. 24 ustawy emerytalnej (decyzja k. 59 – 60/akta ZUS). Decyzją z 19.10.2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił I. M. prawa do rekompensaty z tytułu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach na podstawie ustawy z 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2020.53) i ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2018.1924) (decyzja k. 58/akta ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w postepowaniu przed organem rentowym. Sąd Okręgowy zważył: Ponieważ postępowanie dowodowe w całości zostało przeprowadzone w oparciu o dokumenty zawarte w aktach organu rentowego, aktach sprawy, stosownie do art. 15zzs2 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695), w brzmieniu, określonym ustawą z dnia 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U.2020.875), zaistniały przesłanki do wydania w sprawie wyroku na posiedzeniu niejawnym. Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. 237.1656), rekompensata to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. W myśl przepisu art. 21 w/w ustawy rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wbrew twierdzeniom odwołującej, wykonywanie działalności gospodarczej, w charakterze wymienionym nawet jako praca w szczególnych warunkach, czy w szczególnym charakterze w cyt. rozporządzeniu z 7.02.1983r., nie jest tożsame z zatrudnieniem pracowniczym, Zgodnie z §1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983.8.43), do którego odsyła ustawa emerytalno – rentowa, rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wymienione w § 4 - 15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Użycie przez ustawodawcę określenia „będącymi pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze" oznacza, iż zainteresowana musi wykazać okresy pracy w tych warunkach, w których to okresach była pracownikiem, a nie osobą prowadzącą czy współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Do przyznania rekompensaty niezbędne jest zatem wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w okresie zawartej umowy o pracę, czyli będąc pracownikiem, w wymiarze co najmniej 15 lat. Takiego warunku wnioskodawczyni w życiu zawodowym nie spełniła i dlatego nie może nabyć prawa do rekompensaty. Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 477 14 §1 kpc , orzeczono, jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę