IV U 803/13

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2014-03-06
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneWysokaokręgowy
ZUSskładkiubezpieczenie społecznedziałalność gospodarczazwolnienie lekarskiezasiłek chorobowypodstawa wymiaru składekkorekta deklaracjizwrot nadpłaty

Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie M.M. od decyzji ZUS, przyznając jej prawo do zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za luty 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

M.M. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej zwrotu nienależnie opłaconych składek za luty 2013 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczona wskazała, że w tym okresie przebywała na zwolnieniu lekarskim. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za zasadne, podzielając pogląd, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, nawet jeśli przekracza ustawowe minimum, ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając M.M. zwrot nienależnie opłaconych składek.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie M.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., który odmówił ubezpieczonej zwrotu nienależnie opłaconych składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiąc luty 2013 r. Organ rentowy argumentował, że zadeklarowana podstawa wymiaru składek (8775,55 zł) nie mogła ulec pomniejszeniu po wypłacie zasiłku chorobowego, ponieważ była wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek. M.M. prowadzi działalność gospodarczą od 2011 r. i w lutym 2013 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Po złożeniu korekty deklaracji rozliczeniowej, wniosła o zwrot nadpłaconych składek. Sąd Okręgowy, podzielając stanowisko wyrażone w orzecznictwie, uznał, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przewidziane w art. 18 ust. 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru. Sąd stwierdził, że skoro prawo do zmniejszenia podstawy wymiaru przysługuje osobom deklarującym minimalną podstawę, to tym bardziej powinno przysługiwać osobom wnoszącym składki wyższe od minimalnych. Ponieważ M.M. była niezdolna do pracy przez część lutego 2013 r. i pobrała zasiłek chorobowy, sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek. W związku z tym, sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że M.M. przysługuje zwrot nienależnie opłaconych składek za wskazany miesiąc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, podstawa wymiaru składek ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd orzecznictwa, że art. 18 ust. 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko najniższej podstawy wymiaru. Celem tych przepisów jest umożliwienie zmniejszenia podstawy wymiaru składki także w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, niezależnie od wysokości zadeklarowanej podstawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji

Strona wygrywająca

M. M.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.s.u.s. art. 18 § 8

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana przez nią kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

u.s.u.s. art. 18 § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu, gdy osoba podlega ubezpieczeniom tylko przez część miesiąca lub jest niezdolna do pracy przez część miesiąca.

u.s.u.s. art. 18 § 10

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 83 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § 6a-6h

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Ord.pod. art. 72 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 73 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezdolność do pracy przez część miesiąca uzasadnia proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek, nawet jeśli zadeklarowana kwota przekraczała minimum ustawowe. Interpretacja przepisów art. 18 ust. 9 i 10 u.s.u.s. powinna uwzględniać cel ustawodawcy, jakim jest umożliwienie zmniejszenia podstawy wymiaru składki w przypadku częściowej niezdolności do pracy.

Odrzucone argumenty

Podstawa wymiaru składek, zadeklarowana powyżej najniższej, nie podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu w przypadku częściowej niezdolności do pracy.

Godne uwagi sformułowania

podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu w dwóch przypadkach tak ustalona podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność obowiązuje od dnia 1 stycznia do 31 grudnia danego roku w orzecznictwie wyrażany jest również pogląd, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność przewidziane w art. 18 ust. 9 i ust. 10 u.s.u.s. dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru składek Skoro prawo takie zachowują osoby deklarujące minimalną podstawę wymiaru składek, to tym bardziej winni z niego korzystać ubezpieczeni wnoszący składki wyższe od minimalnych.

Skład orzekający

Elżbieta Wojtczuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne dla osób prowadzących działalność gospodarczą, które były niezdolne do pracy przez część miesiąca, nawet jeśli zadeklarowały składki powyżej minimum."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezdolności do pracy przez część miesiąca w kontekście działalności gospodarczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedsiębiorców związanych z naliczaniem składek ZUS i interpretacją przepisów w przypadku niezdolności do pracy. Wyjaśnia ważne zagadnienie dotyczące proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek.

Przedsiębiorco, czy wiesz, że możesz odzyskać nadpłacone składki ZUS, gdy chorujesz? Sąd wyjaśnia!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 803/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSR del. Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Chojecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014r. w S. odwołania M. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia (...) r. Nr (...) -RKS/ (...) w sprawie M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o należności z tytułu składek zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że M. M. przysługuje zwrot nienależnie opłaconych składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiąc luty (...) r. Sygn. akt IV U 803/13 UZASADNIENIE Decyzją z (...) r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 6a-6h ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 72 § 1 pkt 1 i art. 73 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa odmówił M. M. zwrotu nienależnie opłaconych składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, wskazując że zadeklarowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w ZUS DRA i identyfikatorze (...) r. nie mogła ulec pomniejszeniu po wypłacie zasiłku chorobowego, ponieważ była zadeklarowana w wysokości 8775,55 zł i była wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek. Odwołanie od w/w decyzji złożyła M. M. wnosząc o jej zmianę i zwrot nienależnie opłaconych składek za miesiąc luty (...) W uzasadnieniu odwołania ubezpieczona wskazała, że nie zgadza się z powyższą decyzją, bowiem składkę za miesiąc luty 2013 r. zapłaciła w całości na ubezpieczenie społeczne, a pracowała tylko do (...) r., bowiem od (...) r. przebywała na zwolnieniu lekarskim (odwołanie k. 2). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie na k.2). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Wnioskodawczyni M. M. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług fizjoterapeutycznych od dnia 01.07.2011 r. i podlegała ubezpieczeniu społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W dniu (...) do organu rentowego ubezpieczona złożyła deklarację rozliczeniową ZUS DRA za miesiąc luty (...) której zadeklarowano podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 8775,55zł. W dniu (...) ubezpieczona przekazała korektę ZUS DRA za miesiąc luty (...) r. w której zadeklarowano podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 2507,30 zł. W okresie od dnia (...) r. ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu pobrała zasiłek chorobowy. Dnia (...) r. M. M. złożyła do organu rentowego wniosek o zwrot nadpłaconych składek w łącznej kwocie 2153,15 zł w związku ze złożoną korektą deklaracji rozliczeniowej za miesiąc luty (...) r. Decyzją z (...) r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił M. M. zwrotu nienależnie opłaconych składek z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, wskazując że zadeklarowana podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w ZUS DRA i identyfikatorze (...) r. Nie mogła ulec pomniejszeniu po wypłacie zasiłku chorobowego, ponieważ była zadeklarowana w wysokości 8775,55 zł i była wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek (decyzja z dnia (...) r. organu rentowego). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność stanowi co do zasady zadeklarowana przez nią kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe na dany rok kalendarzowy. Co istotne, tak ustalona podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność obowiązuje od dnia 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Kwotę prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia obowiązującą w danym roku kalendarzowym minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski" do końca poprzedniego roku kalendarzowego. Tak ustalona podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu w dwóch przypadkach. Po pierwsze, wówczas gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność zostaje objęta obowiązkiem ubezpieczeń społecznych w trakcie miesiąca kalendarzowego lub ustał wobec niej obowiązek tych ubezpieczeń w trakcie miesiąca kalendarzowego i w związku z tym podlega im tylko przez część tego miesiąca. Po drugie, wtedy gdy przez część miesiąca osoba prowadząca pozarolniczą działalność jest niezdolna do pracy. Brzmienie art. 18 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zdaje się wskazywać, że prawo do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru w ww. przypadkach mają tylko te osoby prowadzące pozarolniczą działalność, które opłacają składki na ubezpieczenia społeczne od najniższej podstawy wymiaru składek (tj. 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału albo 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę). Należy jednak zaznaczyć, że w orzecznictwie wyrażany jest również pogląd, że proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących pozarolniczą działalność przewidziane w art. 18 ust. 9 i ust. 10 u.s.u.s. dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot, a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru składek (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lipca 2009 r., III AUa 908/08; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 maja 2011 r., III AUa 2177/10). Sąd Okręgowy podziela powyższe stanowisko orzecznictwa uważając, iż proporcjonalne zmniejszenie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób prowadzących działalność gospodarczą przewidziane w art. 18 ust.9 i ust.10 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy wszystkich zadeklarowanych kwot ( art.18 ust.8 ), a nie tylko kwoty najniższej podstawy wymiaru składek. W ocenie Sądu chybiony jest pogląd organu rentowego, że proporcjonalne obniżenie podstawy wymiaru zostało przez ustawodawcę dopuszczone niemniej dotyczy tylko przypadków w przepisie określonych i - zgodnie z brzmieniem ustawy - jedynie kwoty najniższej podstawy wymiaru składek. Zdaniem Sądu normy art. 18 ust. 9 i 10 o ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie odbierają ubezpieczonym, którzy zadeklarowali składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w rozmiarze przekraczającym ustawowe minimum, prawa do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składki w miesiącu w którym nastąpiło objęcie ubezpieczeniami, bądź w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca. Celem norm ust. 9 i 10 art.18 cytowanej ustawy, jest wyraźne wskazanie, iż zmniejszenie podstawy wymiaru składki jest możliwe także wówczas, gdy została ona zadeklarowana w wysokości minimalnej. Skoro prawo takie zachowują osoby deklarujące minimalną podstawę wymiaru składek, to tym bardziej winni z niego korzystać ubezpieczeni wnoszący składki wyższe od minimalnych. W przedmiotowej sprawie ubezpieczona składając deklarację rozliczeniową za miesiąc luty (...) r. zadeklarowała podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wyższą niż minimalna i uregulowała należne składki. M. M. od dnia (...) przebywała na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu został jej przyznany zasiłek chorobowy. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki do proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru składek zgodnie z art. 18 ust. 9 i 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za miesiąc luty (...) r. co skutkuje zwrotem nienależnie opłaconych składek z tytułu prowadzonej przez M. M. pozarolniczej działalności gospodarczej za wskazany miesiąc. Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględniając odwołanie na podstawie art. 477 ( 14) § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że M. M. przysługuje zwrot nienależnie opłaconych składek za miesiąc luty (...) r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI