IV U 786/15

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-11-20
SAOSubezpieczenia społecznerenta rodzinnaNiskaokręgowy
renta rodzinnaubezpieczenia społeczneZUSprawo do świadczeństaż pracyniezdolność do pracywarunki nabycia prawa

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie opiekunki prawnej małoletnich dzieci od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce, ponieważ zmarła nie spełniała warunków do nabycia prawa do renty lub emerytury.

Opiekunka prawna małoletnich A. i D. P. wniosła odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce, argumentując naruszenie art. 5 k.c. przez organ rentowy. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, stwierdzając, że zmarła A. P. nie spełniała warunków do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ani emerytury, ponieważ w 10-leciu przed śmiercią nie posiadała wymaganego 5-letniego okresu ubezpieczeniowego, co skutkowało brakiem prawa dzieci do renty rodzinnej.

Sprawa dotyczyła odwołania opiekunki prawnej małoletnich A. i D. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S., która odmówiła przyznania prawa do renty rodzinnej po zmarłej matce dzieci, A. P. Głównym argumentem opiekunki było naruszenie przez ZUS zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie. Ustalono, że zmarła A. P. wnioskowała o rentę z tytułu niezdolności do pracy, ale ZUS odmówił jej przyznania, wskazując na niewystarczający staż pracy (1 rok, 2 miesiące i 27 dni w 10-leciu przed niezdolnością, zamiast wymaganych 5 lat). Po śmierci A. P., jej dzieciom odmówiono renty rodzinnej, ponieważ zmarła nie miała ustalonego prawa do emerytury ani renty, ani nie spełniała warunków do ich uzyskania. Sąd podkreślił, że przepis art. 5 k.c. nie ma zastosowania w sprawach ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z przepisami ustawy o FUS, renta rodzinna przysługuje, gdy osoba zmarła miała ustalone prawo do emerytury lub renty, lub spełniała warunki do ich uzyskania. W przypadku A. P., która miała 34 lata w chwili zgonu, wymagany 5-letni okres ubezpieczeniowy w 10-leciu poprzedzającym zgon nie został spełniony (udowodniono 1 rok, 4 miesiące i 6 dni). Ponadto, nie spełniała ona warunku 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego wymaganego w art. 57 ust. 2 ustawy o FUS. W związku z tym, dzieci nie nabyły prawa do renty rodzinnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, małoletnie dzieci nie nabywają prawa do renty rodzinnej, jeśli zmarły rodzic nie spełniał warunków do nabycia prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy o FUS, renta rodzinna przysługuje, gdy osoba zmarła miała ustalone prawo do emerytury lub renty, lub spełniała warunki do ich uzyskania. W tym przypadku zmarła A. P. nie spełniała wymogów stażowych do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
S. P.osoba_fizycznaopiekun prawny małoletnich A. P. i D. P. (wnioskodawca/odwołujący)
A. P.osoba_fizycznazmarła matka ubezpieczonych
D. P.osoba_fizycznamałoletni wnioskodawca/ubezpieczony
A. P.osoba_fizycznamałoletni wnioskodawca/ubezpieczony
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy (pozwany)
M. R.osoba_fizycznaadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (8)

Główne

ustawa o FUS art. 67 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 65 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 57 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa o FUS art. 58 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa o FUS art. 58 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wymaga co najmniej 5-letniego okresu ubezpieczeniowego w 10-leciu poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy dla osób powyżej 30 lat.

ustawa o FUS art. 57 § 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wymaga co najmniej 20-letniego okresu składkowego i nieskładkowego dla osób ubiegających się o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmarła A. P. nie spełniała warunków do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ani emerytury z uwagi na niewystarczający staż pracy w wymaganym 10-letnim okresie. Przepis art. 5 k.c. nie ma zastosowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy naruszył zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.), wydając decyzję bez uwzględnienia tych zasad.

Godne uwagi sformułowania

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania przepis art. 5 kc , tj. nie uwzględnia się zasad współżycia społecznego przy ocenie uprawnień do świadczenia. Zmarła A. P. nie spełniała w dacie zgonu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz w sposób oczywisty do emerytury.

Skład orzekający

Jacek Witkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie standardowych wymogów dotyczących stażu pracy do nabycia prawa do renty rodzinnej oraz wyłączenie stosowania art. 5 k.c. w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i standardowych przepisów ustawy o FUS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowego zastosowania przepisów dotyczących renty rodzinnej i stażu pracy, bez nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 786/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jacek Witkowski Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015r. w S. odwołania S. P. opiekunki prawnej małoletnich A. P. i D. P. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 26 maja 2015 r. Nr (...) w sprawie A. P. i D. P. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty rodzinnej I. oddala odwołanie; II. nakazuje wypłacić z sum Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach) na rzecz adwokat M. R. kwotę 73,80 (siedemdziesiąt trzy 80/100) złotych w tym podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Sygn. akt IV U 786/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 26.05.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił A. P. i D. P. (1) prawa do renty rodzinnej albowiem nie spełnione zostały przesłanki z art. 67 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) tj. zmarła A. P. nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty ani nie spełniała warunków do spełniania tych świadczeń. Odwołanie od tej decyzji wniosła opiekunka prawa ubezpieczonych A. i D. S. P. . Skarżąca domagała się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania ubezpieczonym prawa do tego świadczenia. W swoim odwołaniu S. P. zarzucała organowi rentowemu naruszenie prawa tj. art. 5 kc polegające na rozpoznaniu i wydaniu rozstrzygnięcia bez uwzględnienia zasad współżycia społecznego, co spowodowało niesłuszne odmówienie przyznania prawa do renty rodzinnej po zmarłej w dniu 13.05.2015 r. A. P. dla dzieci, tj. A. i D. P. (1) . W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy wnosił o jego oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Matka ubezpieczonych małoletnich A. i D. A. P. w dniu 2.03.2015 r. złożyła do ZUS wniosek o przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia 16.04.2015 r. pozwany ZUS odmówił A. P. przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyż w 10-leciu przed powstaniem niezdolności do pracy tj. w okresie od 26.11.2003 r. do 25.11.2013 r. łącznie staż pracy wynosił 1 rok, 2 miesiące i 27 dni zamiast wymaganych 5 lat. Zaś jej ogólny staż ubezpieczeniowy wynosił 6 lat i 21 dni. Ubezpieczona nie odwoływała się od wymienionej decyzji (akta ZUS). W dniu 13.05.2015 r. A. P. zmarła pozostawiając dwoje małoletnich dzieci- A. i D. P. (1) . W dniu 22.05.2015 r. opiekun prawna małoletnich, S. P. złożyła wniosek do pozwanego Oddziału ZUS o przyznanie na rzecz małoletnich dzieci renty rodzinnej po zmarłej matce. Organ rentowy na podstawie dokumentacji zawartej w aktach rentowych A. P. oraz załączonych do akt nowego postępowania przyjął, iż zmarła A. P. w dacie zgonu legitymowała się łącznym okresem zatrudnienia w wymiarze 6 lat, 4 miesięcy i 3 dni, zaś w 10-leciu przed datą zgonu tj. w okresie od 13.05.2005 r. do 12.05.2015 r. udowodniła staż pracy wynoszący 1 rok, 4 miesiące i 6 dni. W tej sytuacji organ rentowy przyjął, iż matka ubezpieczonych A. P. nie spełniała w dacie zgonu warunków do nabycia prawa do emerytury jak również prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 5 tej samej ustawy. Tym samym jej małoletnie dzieci nie mogły nabyć prawa do renty rodzinnej na podstawie art. 67 ustawy o FUS. Na rozprawie opiekunka prawna małoletnich dzieci popierała odwołanie jak również ustanowiony z urzędu pełnomocnik odwołującej się. Powołany został argument dotyczący naruszenia art. 5 kc przez pozwany organ rentowy. W ocenie Sądu Okręgowego odwołanie opiekuna prawnego ubezpieczonych nie jest zasadne. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma zastosowania przepis art. 5 kc , tj. nie uwzględnia się zasad współżycia społecznego przy ocenie uprawnień do świadczenia. W przedmiotowym stanie faktycznym zastosowanie znajdują przepisy dotyczące zasad nabywania uprawnień do renty rodzinnej. Zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 ustawy o FUS, renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Kolejne przepisy, tj. art. 67 ust. 1 i art. art. 68 ust. 1 określają krąg osób uprawnionych do uzyskania renty rodzinnej. Odnosząc stan faktyczny do treści powołanych przepisów stwierdzić należy, iż organ rentowy trafnie przyjął, że zmarła A. P. nie spełniała w dacie zgonu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz w sposób oczywisty do emerytury. Bezsporne jest bowiem, iż w 10-leciu poprzedzającym datę zgonu A. P. legitymowała się okresem składkowym i nieskładkowym krótszym niż 5 lat (w dacie zgonu miała ona 34 lata). Przepis art. 58 ust. 1 pkt 5 wymaga, aby osoba ubiegająca się o rentę, która ma powyżej 30 lat, legitymowała się co najmniej 5–letnim okresem ubezpieczeniowym. Ponadto A. P. w dacie zgonu nie spełniała przesłanki wymienionej w art. 57 ust. 2 ustawy o FUS tj. nie legitymowała się co najmniej 20-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Okoliczność, iż zmarła matka ubezpieczonych nie spełniała w dacie zgonu przyznania jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wywierała skutek, iż jej małoletnie dzieci nie nabyły prawa do renty rodzinnej na zasadach określonych w przytoczonych wyżej przepisach. Nadmienić jedynie należy, iż wobec śmierci matki oraz wcześniej ojca, małoletnie dzieci A. i D. P. (2) mogą ubiegać się o prawo do renty w drodze wyjątku. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy, na mocy art. 477 14 § 1 kpc , orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI