IV U 784/14

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2015-12-08
SAOSubezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta rodzinnaZUSprawo do świadczeńwdowawiek emerytalnyniezdolność do pracyustawa emerytalna

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie J. Ł. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, uznając, że nie spełnia ona ustawowych przesłanek.

J. Ł. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu, argumentując, że wychowywała dzieci i mąż odprowadzał składki. Sąd ustalił, że prawo do renty rodzinnej przysługiwało jej do momentu ukończenia przez najmłodszą córkę 18 lat. Po tym terminie, ani w ciągu 5 lat od śmierci męża lub zaprzestania wychowywania dzieci, nie osiągnęła wieku 50 lat ani nie stała się niezdolna do pracy, co jest warunkiem nabycia prawa do renty. Opinia biegłych potwierdziła brak niezdolności do pracy. W związku z tym sąd oddalił odwołanie.

Sąd Okręgowy w Siedlcach rozpoznał odwołanie J. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu A. Ł. Decyzja ZUS z dnia 28 maja 2014 r. odmówiła przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przez J. Ł. ustawowych przesłanek. Odwołująca argumentowała, że wychowywała pięcioro dzieci i mąż odprowadzał składki, co powinno decydować o prawie do renty. Sąd ustalił, że J. Ł. była uprawniona do renty rodzinnej jako wdowa do 30 kwietnia 2007 r., tj. do momentu ukończenia przez najmłodszą córkę B. Ł. 18. roku życia. Zgodnie z art. 70 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach, wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeśli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy, albo wychowywała uprawnione dzieci. Alternatywnie, prawo do renty można nabyć, jeśli wiek 50 lat lub niezdolność do pracy osiągnięto później, ale nie później niż w ciągu 5 lat od śmierci męża lub zaprzestania wychowywania dzieci. Sąd stwierdził, że J. Ł. nie spełniła tych warunków: w chwili śmierci męża nie miała 50 lat, a 5-letni termin od śmierci męża (26 kwietnia 2008 r.) oraz od zakończenia wychowywania najmłodszej córki (30 kwietnia 2012 r.) upłynął przed złożeniem nowego wniosku. Opinia biegłych potwierdziła, że J. Ł. nie jest niezdolna do pracy z powodu swoich schorzeń. Wobec niespełnienia przesłanek ustawowych, sąd oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do renty rodzinnej wdowy, która nie spełniała warunków w chwili śmierci męża, może być nabyte później, ale nie później niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób uprawnionych.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 70 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach, wskazując, że warunek wieku 50 lat lub niezdolności do pracy musi być spełniony albo w chwili śmierci męża, albo w ciągu 5 lat od tej daty lub od zaprzestania wychowywania dzieci. Przekroczenie tego terminu uniemożliwia nabycie prawa do renty, nawet jeśli później osiągnięto wymagany wiek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
J. Ł.osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (4)

Główne

ustawa emerytalna art. 70 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wdowa ma prawo do renty rodzinnej, jeżeli w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy, albo wychowywała co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat (lub 18 lat, jeśli się uczy), lub sprawowała pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji.

ustawa emerytalna art. 70 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust.1 pkt 2.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 12

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Definicja niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez ubezpieczoną przesłanki wieku 50 lat lub niezdolności do pracy w terminie 5 lat od śmierci męża lub zaprzestania wychowywania dzieci. Brak niezdolności do pracy stwierdzony opinią biegłych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ubezpieczonej oparta na wychowywaniu dzieci i odprowadzaniu składek przez męża, bez uwzględnienia wymogów ustawowych dotyczących wieku i niezdolności do pracy.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia ona ustawowych przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia nie spełnia przesłanek do nabycia tego prawa nie spełnia przesłanek do nabycia tego prawa niezdolna do pracy w rozumieniu art.12 ustawy emerytalnej

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowę, w szczególności warunków dotyczących wieku i terminów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy emerytalnej, które mogą być przedmiotem dalszych zmian lub odmiennych interpretacji w specyficznych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne, choć często pomijane, szczegóły dotyczące warunków nabycia prawa do renty rodzinnej przez wdowy, co jest istotne dla wielu osób.

Czy po latach można jeszcze ubiegać się o rentę rodzinną? Sąd wyjaśnia kluczowe terminy i warunki.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 784/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Marta Żuk po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015r. w Siedlcach na rozprawie odwołania J. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 28 maja 2014 r. (Nr (...) ) w sprawie J. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do renty rodzinnej oddala odwołanie. Sygn. akt: IV U 784/14 UZASADNIENIE Decyzją z 28 maja 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.70 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. Ł. prawa do renty rodzinnej po mężu A. wskazując, że nie spełnia ona ustawowych przesłanek nabycia prawa do tego świadczenia. Odwołanie od w/w decyzji złożyła J. Ł. wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje jej renta rodzinna po zmarłym mężu. W uzasadnieniu stanowiska wskazała, że mąż przez całe życie pracował i odprowadzał składki do ZUS-u, a ona wychowywała 5-cioro dzieci i tym samym nie mogła podjąć aktywności zawodowej. W jej ocenie o prawie do renty rodzinnej powinna decydować ilość odprowadzonych składek (odwołanie k.1 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Mąż ubezpieczonej J. A. Ł. zmarł w dniu 26 kwietnia 2003r. W dacie śmierci męża ubezpieczona ( urodzona w dniu (...) ) miała ukończony 39 rok życia. W dniu 30 maja 2003r. ubezpieczona wystąpiła o rentę rodzinną dla siebie jako wdowy oraz dla dwójki małoletnich dzieci – P. Ł. urodzonego w dniu (...) i B. Ł. urodzonej w dniu (...) kontynuujących naukę w szkole. Ponadto z wnioskiem o rentę rodzinną wystąpił drugi syn ubezpieczonej – pełnoletni M. Ł. – urodzony w dniu (...) będący w tym czasie uczniem (...) Szkoły Zawodowej w M. (wniosek o rentę rodzinną z 30 maja 2003r. wraz z załącznikami w postaci odpisów skróconych aktu małżeństwa i aktu zgonu A. Ł. oraz zaświadczeń o kontynuowaniu nauki przez synów ubezpieczonej k.1-7 akt o rentę rodzinną za wnioskiem z 30 maja 2003r.). Decyzją z 11 sierpnia 2003r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej oraz trójce wymienionych dzieci ubezpieczonej prawo do renty rodzinnej, przy czym ubezpieczonej i najmłodszej z dzieci – B. Ł. prawo do renty rodzinnej zostało ustalone do 30 kwietnia 2005r. ,tj. do chwili ukończenia przez B. Ł. 16. roku życia, a pozostałym dzieciom na okres kontynuowania nauki w szkole (decyzja z 11 sierpnia 2003r. o przyznaniu renty rodzinnej k.20-21 w/w akt rentowych). Następnie decyzją z 12 września 2005r. organ rentowy przyznał ubezpieczonej i B. Ł. prawo do renty rodzinnej, przy czym J. Ł. do 30 kwietnia 2007r. ,tj. do chwili ukończenia przez B. Ł. 18. roku życia, a B. Ł. do 31 sierpnia 2008r. ,tj. do chwili ukończenia przez w/w nauki w szkole średniej (zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez B. Ł. i decyzja z 12 września 2005r. k.310-312 powyższych akt rentowych). Kolejnymi decyzjami, w związku z kontynuowaniem nauki na studiach wyższych, organ rentowy przedłużał prawo B. Ł. do renty rodzinnej na dalsze okresy – ostatecznie do 30 września 2014r. (decyzje k.476, 516, 556, 596 w/w akt rentowych). W dniu 26 maja 2014r., mając ukończony 50 rok życia, ubezpieczona J. Ł. wystąpiła do organu rentowego z nowym wnioskiem o rentę rodzinną po A. Ł. . Zaskarżoną decyzją z 28 maja 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej prawa do renty rodzinnej wskazując, że ubezpieczona nie spełnia przesłanek nabycia prawa do renty rodzinnej określonych w art.70 ustawy emerytalnej. (wniosek k.1 i zaskarżona decyzja z 28 maja 2014r. k.12 akt rentowych za wnioskiem z 26 maja 2014r.). Ubezpieczona ma wykształcenie podstawowe, nie pracowała zawodowo, wspólnie z mężem prowadziła gospodarstwo rolne (wyjaśnienia ubezpieczonej k.8-8v akt sprawy). W okresie od 10 maja 2011r. do 30 czerwca 2012r. ubezpieczona była uprawniona do renty rolniczej (decyzja z 22 czerwca 2011r. k.32-33 akt rentowych KRUS). Ubezpieczona cierpi na zespół bólowy w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa bez objawów neurologicznych i ubytkowych, jaskrę pierwotną zamykającego się kąta obu oczu – leczoną w 2010r. i 2011r. zabiegami w postaci laserowej irydotomii oka prawego i lewego, po których uzyskano normalizację ciśnienia śródgałkowego. Ponadto od dzieciństwa cierpi na nadwzroczność obu oczu i nosi okulary korekcyjne. Ubezpieczona cierpi również na niedoczynność tarczycy leczoną substytucyjnie preparatem L-tyroksyny. Opisane schorzenia narządu wzroku, narządu ruchu i schorzenie endokrynologicznie nie powodują u ubezpieczonej niezdolności do pracy (opinia biegłych okulisty neurologa i endokrynologa k.15-17 i 26-27 akt sprawy). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie J. Ł. podlegało oddaleniu. Zgodnie z art.70 ust.1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) wdowa ma prawo do renty rodzinnej jeżeli: 1. w chwili śmierci męża osiągnęła wiek 50 lat lub była niezdolna do pracy, 2. wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, które nie osiągnęło 16 lat, a jeżeli kształci się w szkole - 18 lat życia, lub jeżeli sprawuje pieczę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolnym do pracy, uprawnionym do renty rodzinnej. W myśl ustępu 2 powyższego przepisu prawo do renty rodzinnej nabywa również wdowa, która osiągnęła wiek 50 lat lub stała się niezdolna do pracy po śmierci męża, nie później jednak niż w ciągu 5 lat od jego śmierci lub od zaprzestania wychowywania osób wymienionych w ust.1 pkt 2 ustawy. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, że w okresie od śmierci męża do 30 kwietnia 2007r. ,tj. do chwili ukończenia przez najmłodsze dziecko – córkę B. Ł. 18. roku życia ubezpieczona była uprawniona do renty rodzinnej na podstawie zacytowanego wyżej przepisu art.70 ust.1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Badając na nowo okoliczności sprawy – w związku z nowym wnioskiem ubezpieczonej o rentę rodzinną - Sąd doszedł do przekonania, że ubezpieczona nie spełnia przesłanek do nabycia tego prawa. Z zacytowanych wyżej uregulowań ustawy wynika, że aby ubezpieczona nabyła prawo do renty rodzinnej po mężu A. Ł. powinna być spełniona przesłanka osiągnięcia przez nią 50. roku życia bądź w chwili śmierci męża, bądź później, ale nie dalej jak w ciągu 5 lat od śmierci męża lub od zaprzestania wychowywania dzieci, o których mowa w art.70 ust.1 pkt 2 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że w chwili śmierci męża ubezpieczona nie osiągnęła 50. roku życia. Nie nastąpiło to również w ciągu 5 lat od w/w dat granicznych. Pięć lat od śmierci męża ubezpieczonej upłynęło w dniu 26 kwietnia 2008r., a pięć lat od zakończenia wychowywania najmłodszej córki B. Ł. upłynęło z dniem 30 kwietnia 2012r. (5 lat od daty 30 kwietnia 2007r., do której ubezpieczona uprawniona była do renty rodzinnej z tytułu wychowywania córki urodzonej w dniu (...) ). Z kolei przeprowadzony przez Sąd dowód z opinii biegłych dał podstawy do ustalenia, że ubezpieczona nie jest i nie była niezdolna do pracy w rozumieniu art.12 ustawy emerytalnej. Sąd uznał opinię biegłych za wiarygodny dowód w sprawie. Biegli są specjalistami z zakresu schorzeń, na które cierpi ubezpieczona, a opinię w sprawie wydali po zbadaniu ubezpieczonej i po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną. Ubezpieczona nie zgodziła się z ustaleniami biegłych wskazując, że nie jest w stanie pracować. Subiektywna ocena ubezpieczonej nie podważa jednak ustaleń biegłych. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art.477 14 §1 kpc odwołanie to oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI