IV U 774/18

Sąd Okręgowy w SiedlcachSiedlce2018-12-11
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaokręgowy
emeryturakapitał początkowyZUSwaloryzacjaodwołaniepostępowaniedecyzjaubezpieczenia społeczne

Sąd Okręgowy zobowiązał ZUS do ponownego rozpatrzenia wniosku o przeliczenie emerytury, uznając, że poprzednie postępowanie nie dotyczyło tej samej podstawy faktycznej.

E.C. wniosła o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i emerytury, twierdząc, że poprzednie wyliczenia były wadliwe i nie uwzględniały waloryzacji. ZUS odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej. Sąd Okręgowy, po uchyleniu przez Sąd Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu odwołania, uznał, że wniosek E.C. opiera się na innej podstawie faktycznej niż poprzednie postępowanie, i zobowiązał ZUS do wydania decyzji.

Sprawa dotyczyła odwołania E.C. od decyzji ZUS odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie ponownego ustalenia wysokości kapitału początkowego i emerytury. Ubezpieczona twierdziła, że jej kapitał początkowy jest zaniżony i nie uwzględnia waloryzacji, co skutkuje niższym świadczeniem. ZUS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa była już prawomocnie osądzona w poprzednim postępowaniu (sygn. IV U 1221/15). Sąd Okręgowy początkowo odrzucił odwołanie z powodu powagi rzeczy osądzonej, jednak Sąd Apelacyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak tożsamości podstawy faktycznej między obecnym wnioskiem a poprzednim. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy ustalił, że wniosek z 5 kwietnia 2018 r. opierał się na innych podstawach niż wniosek z 2015 r., który był przedmiotem poprzedniego postępowania. W związku z tym, Sąd uznał, że ZUS nie rozpoznał wniosku ubezpieczonej i zobowiązał organ rentowy do wydania decyzji w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzając jednocześnie od ZUS na rzecz E.C. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek z 5 kwietnia 2018 r. nie jest tożsamy przedmiotowo z poprzednim wnioskiem z 2015 r., ponieważ opiera się na innej podstawie faktycznej (zarzuty wadliwości wyliczeń i braku waloryzacji vs. przeliczenie na podstawie konkretnej ustawy).

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o odrzuceniu odwołania, wskazując na brak tożsamości podstawy faktycznej. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę ponownie, potwierdził, że wniosek z 2018 r. dotyczył innych kwestii (wadliwość wyliczeń, brak waloryzacji) niż wniosek z 2015 r. (przeliczenie na podstawie ustawy). W związku z tym, organ rentowy nie rozpoznał wniosku ubezpieczonej, a sąd zobowiązał go do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie odwołania

Strona wygrywająca

E. C. (1)

Strony

NazwaTypRola
E. C. (1)osoba_fizycznaodwołująca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 477.14 § §3

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku niewydania decyzji przez organ rentowy, sąd zobowiązuje organ do jej wydania w określonym terminie lub orzeka co do istoty sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 61a § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o emeryturach i rentach art. 174 § ust.2a

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

ustawa z 5 marca 2015r.

Ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 98 § §1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek z 5 kwietnia 2018 r. opiera się na innej podstawie faktycznej niż poprzednie postępowanie (wadliwość wyliczeń, brak waloryzacji vs. przeliczenie na podstawie ustawy). Organ rentowy nie rozpoznał wniosku ubezpieczonej, uchylając się od merytorycznego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Organ rentowy argumentował, że sprawa była już prawomocnie osądzona (powaga rzeczy osądzonej).

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzi tożsamość podstawy faktycznej żądania organ rentowy uchylił się od rozpoznania wniosku ubezpieczonej opartego na innej podstawie faktycznej procesowo sytuację tę ocenić należy jako niewydanie przez organ rentowy decyzji rozstrzygającej wniosek ubezpieczonej

Skład orzekający

Katarzyna Antoniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia powagi rzeczy osądzonej w kontekście wniosków o przeliczenie świadczeń emerytalnych, gdy pojawiają się nowe zarzuty dotyczące sposobu wyliczeń lub waloryzacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ rentowy odmawia wszczęcia postępowania z powodu rzekomej powagi rzeczy osądzonej, mimo że nowe wnioski opierają się na odmiennych podstawach faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków i jak sądy interpretują powagę rzeczy osądzonej, co jest kluczowe dla osób ubiegających się o świadczenia emerytalne.

ZUS odmówił przeliczenia emerytury? Sąd przypomina, że nie wszystko jest prawomocnie osądzone!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV U 774/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant st. sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. w S. odwołania E. C. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 30 kwietnia 2018 r. Nr (...) w sprawie E. C. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o wysokość emerytury I. w uwzględnieniu odwołania zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. do wydania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzji rozstrzygającej wniosek E. C. (1) z 5 kwietnia 2018 roku o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury E. C. (1) ; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. na rzecz E. C. (1) kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 774/18 UZASADNIENIE Decyzją z 30 kwietnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.61a§1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku E. C. (1) z 5 kwietnia 2018r. o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego wskazując, że podnoszone przez ubezpieczoną w w/w wniosku wątpliwości co do wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury były przedmiotem postępowania sądowego przed Sądem Okręgowym w Siedlcach oraz przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie zakończonego oddaleniem odwołania i apelacji ubezpieczonej, co potwierdza prawidłowość wyliczeń dokonanych przez organ rentowy (decyzja z 30 kwietnia 2018r. k.55 akt emerytalnych). Odwołanie od w/w decyzji złożyła ubezpieczona E. C. (1) , reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art.61a§1 kpa poprzez niewłaściwe uznanie, że w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności prawidłowa interpretacja żądania ubezpieczonej wskazuje na brak tożsamości przedmiotowej pomiędzy treścią obecnego wniosku ubezpieczonej a przedmiotem postępowania prowadzonego przed Sądem Okręgowym w Siedlcach w sprawie IV U 1221/15, co w konsekwencji skutkowało przedwczesnym wydaniem decyzji w sprawie oraz poprzez niewłaściwe uznanie, że powyższy może stanowić samodzielną podstawę prawną do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zobowiązanie organu rentowego do wszczęcia postępowania z wniosku E. C. (1) w przedmiocie ponownego ustalenia kapitału początkowego oraz o zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (odwołanie k.1-5 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.6 akt sprawy). Postanowieniem z 21 sierpnia 2018r. Sąd Okręgowy w Siedlcach działając na podstawie art.199§1 pkt 2 kpc odrzucił odwołanie ubezpieczonej od decyzji z 30 kwietnia 2018r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że odwołanie ubezpieczonej od decyzji z 30 kwietnia 2018r. nawiązuje do poprzedniego odwołania od decyzji z 19 sierpnia 2015r. zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie IV U 1221/15, a to oznacza, że w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej ( art.366 kpc ) nakazująca odrzucenie odwołania (postanowienie z 21 sierpnia 2018r. o odrzuceniu odwołania wraz z uzasadnieniem k.17 i 19-21 akt sprawy). Na skutek zażalenia ubezpieczonej od powyższego rozstrzygnięcia, postanowieniem z 12 października 2018r. Sąd Apelacyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie z 21 sierpnia 2018r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach wskazując, że ocena okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że sprawy zainicjowane odwołaniami ubezpieczonej od decyzji z 19 i 21 sierpnia 2015r. oraz od decyzji z 30 kwietnia 2018r. nie dotyczą tej samej podstawy faktycznej i przez to nie są tożsame przedmiotowo. Decyzje z 19 i 21 sierpnia 2015r. zostały wydane na skutek wniosku ubezpieczonej o przeliczenie kapitału początkowego w oparciu o ustawę z 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Obecny wniosek ubezpieczonej o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury został oparty na innej podstawie niż w przypadku w/w decyzji z sierpnia 2015r. W tych okolicznościach w sprawie nie zachodziła powaga rzecz osądzonej dająca podstawę do odrzucenia odwołania na podstawie art.199§1 pkt 2 kpc . W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Od 1 grudnia 2011r. ubezpieczona E. C. (1) jest uprawniona do emerytury (decyzja z 2 lutego 2012r. o przyznaniu emerytury k.17 akt emerytalnych). W dniu 27 maja 2015r. ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ponowne ustalenie kapitału początkowego na podstawie ustawy z 5 marca 2015r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (wniosek z 27 maja 2015r. o ponowne ustalenie kapitału początkowego k.73 akt o ustalenie kapitału początkowego). Po rozpoznaniu powyższego wniosku decyzją z 19 sierpnia 2015r. organ rentowy ponownie ustalił kapitał początkowy ubezpieczonej, przy czym okresy nieskładkowe w wymiarze 2 lat (24 miesięcy) z tytułu sprawowania opieki nad dziećmi zostały obliczone przy uwzględnieniu wskaźnika 1,3% (decyzja z 19 sierpnia 2015r. k.75 akt o ustalenie kapitału początkowego). Następnie decyzją z 21 sierpnia 2015r. w oparciu o przeliczony kapitał początkowy, organ rentowy od 1 maja 2015r. przeliczył emeryturę ubezpieczonej (decyzja z 21 sierpnia 2015r. k.27 akt emerytalnych). Od obu w/w decyzji ,tj. od decyzji z 19 sierpnia 2015r. i 21 sierpnia 2015r. ubezpieczona wniosła odwołania do Sądu Okręgowego w Siedlcach. Sprawy z obu odwołań ubezpieczonej toczyły się pod sygnaturą akt IV U 1221/15 i zakończyły wyrokiem z 15 września 2016r. oddalającym oba odwołania (wyrok z 15 września 2016r. wraz z uzasadnieniem k.48 i 50-52 akt IV U 1221/15). Wyrokiem z 11 maja 2017r. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ubezpieczonej od w/w wyroku z 15 września 2016r. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 11 maja 2017r. k.73 akt IV U 1221/15). W dniu 5 kwietnia 2018r. (data wpływu pisma do ZUS Oddziału w S. ) ubezpieczona wystąpiła do organu rentowego z wnioskiem o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego podnosząc, że wg jej wyliczeń wysokość kapitału początkowego jest zaniżona co najmniej o kwotę 8 063,22 złotych oraz nie uwzględnia waloryzacji kapitału. Dlatego kapitał początkowy winien być ustalony na nowo z uwzględnieniem waloryzacji, a w dalszej kolejności konieczne jest ponowne ustalenie wysokości emerytury i wyrównanie świadczeń do wyższej kwoty za poprzednie lata wraz z odsetkami (wniosek ubezpieczonej z 5 kwietnia 2018r. k.54 akt emerytalnych). Zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.61a§1 kpa odmówił wszczęcia postępowania z w/w wniosku ubezpieczonej z 5 kwietnia 2018r. o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury z argumentacją przedstawioną na wstępie uzasadnienia (decyzja z 30 kwietnia 2018r. k.55 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie E. C. (1) okazało się uzasadnione w tym znaczeniu, że argumenty podniesione we wniosku ubezpieczonej z 5 kwietnia 2018r., a następnie w odwołaniu od decyzji z 30 kwietnia 2018r. nakazywały uznać, że wydając przedmiotową decyzję organ rentowy nie rozstrzygnął wniosku ubezpieczonej z 5 kwietnia 2018r. Z przedstawionych wyżej ustaleń Sądu wynika, że wbrew twierdzeniom organu rentowego między wnioskiem ubezpieczonej z 27 maja 2015r., w wyniku którego organ rentowy wydał decyzje z 19 i 21 sierpnia 2015r. a obecnym wnioskiem z 5 kwietnia 2018r. nie zachodzi tożsamość podstawy faktycznej żądania. W pierwszym z wymienionych wniosków ubezpieczona żądała ponownego ustalenia kapitału początkowego z uwzględnieniem regulacji art.174 ust.2a ustawy z 17 grudnia 2018r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeniem Społecznych, natomiast w obecnym wniosku z 5 kwietnia 2018r. wskazała na wadliwość wyliczenia kapitału początkowego i na brak jego waloryzacji, co skutkuje zaniżeniem wysokości emerytury. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że odmawiając ubezpieczonej wszczęcia postepowania z wniosku z 5 kwietnia 2018r. z powołaniem się na stan rzeczy osądzonej przez Sąd Okręgowy w Siedlcach w sprawie IV U 1221/15, organ rentowy uchylił się od rozpoznania wniosku ubezpieczonej opartego na innej podstawie faktycznej. Procesowo sytuację tę ocenić należy jako niewydanie przez organ rentowy decyzji rozstrzygającej wniosek ubezpieczonej z 5 kwietnia 2018r. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawie zastosowanie znajduje uregulowanie zawarte w art.477.14§3 kpc , zgodnie z którym, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, lub orzeka co do istoty sprawy. Mając na uwadze powyższe i uwzględniając odwołanie ubezpieczonej Sąd zobowiązał organ rentowy do wydania w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, decyzji w przedmiocie wniosku E. C. (1) z 5 kwietnia 2018r. o ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego i wysokości emerytury. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z wynikiem sprawy – na podstawie art.98§1 i 3 kpc w zw. z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz.1800 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI